İstanbul’da dereler taştığında en çok zarar gören mal varlıklarının başında otomobiller geliyor. Park hâlindeki araç bir gecede tavanına kadar suya gömülebiliyor; seyir hâlindeki sürücü ise bir alt geçitte motoru stop ettirip aracı terk etmek zorunda kalabiliyor. Bu yazı, aracı selde zarar gören kişinin ilk saatten başlayarak atması gereken adımları sırasıyla anlatıyor: neye dokunmamalı, hangi delili toplamalı, sigortaya ne zaman ve nasıl haber vermeli, kasko yoksa zararı kimden isteyebilir.

Sıralamanın bir mantığı var: ilk adımlarda yapılan bir hata (örneğin suya girmiş motoru çalıştırmak ya da ihbarı geciktirmek) daha sonra sigorta şirketinin ödemeyi kısmasına veya reddetmesine gerekçe yapılabiliyor. Bu nedenle adımları atlamadan okumanızı öneririz.

1. İlk Saatte Ne Yapmalı? Özet Kontrol Listesi

Aşağıdaki liste, ayrıntısı ilerleyen bölümlerde açıklanan adımların kısa hâlidir. Telefonunuza kaydedip olay yerinde kullanabilirsiniz.

2. Adım 1: Aracı Çalıştırmayın — Motorun Su Çekmesi Neden Bu Kadar Kritik?

Selde zarar gören araçlarda en pahalı kalem çoğunlukla motordur. Hava emiş sisteminden silindirlere su girmişse, marşa basıldığı anda pistonlar sıkıştırılamayan suya çarpar; uygulamada hidrolik kilit (hydrolock) olarak bilinen bu durum biyel ve piston hasarına, kimi zaman komple motor değişimine yol açar. Su seviyesi yüksek olmasa bile elektronik kontrol üniteleri ve kablo demetleri zarar görmüş olabilir.

Hukuki açıdan mesele şudur: sigorta ettiren, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu‘nun zarar sigortalarına ilişkin hükümleri ve Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca riziko gerçekleştikten sonra zararın artmaması için imkânları ölçüsünde önlem almakla yükümlüdür. Su almış bir aracı çalıştırmak, sigortacının “hasarın bir kısmı sel nedeniyle değil, sonradan marşa basılması nedeniyle oluştu” savunmasına kapı açar. Kimi şirketlerin poliçe bilgilendirme formlarında da olay sonrası aracın yürütülmesiyle oluşan ilave hasarın teminat dışında kaldığı yazılıdır.

3. Adım 2: Delilleri Su Çekilmeden Toplayın

Su çekildiğinde araç üzerindeki iz siliniyor, çamur kuruyor ve olayın büyüklüğü ilk bakışta anlaşılmıyor. Eksper birkaç gün sonra geldiğinde elinde yalnızca sizin kayıtlarınız olacak. Aşağıdakileri toplamanız yeterli bir başlangıçtır:

• Su seviyesini gösteren fotoğraf ve videolar: Kapı kolu, cam alt çizgisi, koltuk minderi gibi referans noktalarıyla birlikte. Telefonun konum ve saat bilgisinin açık olması işinizi kolaylaştırır.
• Çevre kaydı: Sokağın genel görüntüsü, taşan dere ya da rögar, aynı noktada suya gömülen diğer araçlar.
• Kamera kayıtları: Site, iş yeri veya mobese kayıtları kısa süre saklanır; yöneticiden veya işletmeden hemen yazılı olarak isteyin.
• Resmî kayıtlar: İtfaiye, zabıta veya polis müdahalesi olduysa tutanak ya da olay kaydı; Meteoroloji’nin o güne ait yağış verileri; aynı olayla ilgili haber kayıtları.
• Tanık bilgileri: Aynı sokakta aracı zarar gören komşuların isim ve telefonları.
• Araçtaki eşyalar: Bagajda veya kabinde zarar gören eşyaların fotoğrafı ve varsa faturası.

Bu kayıtlar yalnızca kasko dosyası için değil, kasko olmadığında idareye karşı açılacak bir tazminat davasında da temel delil hâline gelir. Delilin olay anına en yakın olanı en güçlüsüdür.

4. Adım 3: Poliçenizi Kontrol Edin — Trafik Sigortası, DASK ve Kasko Ayrımı

Selden sonra en çok yanlış bilinen konu hangi sigortanın ödeme yapacağıdır. Zorunlu trafik sigortası, sizin üçüncü kişilere verdiğiniz zararı karşılar; kendi aracınızın sel hasarını ödemez. DASK ise yalnızca konutlar için ve yalnızca deprem riskine karşı teminat verir. Aracınızın sel zararı bakımından devreye girebilecek tek sigorta kaskodur, o da poliçede sel ve su baskını teminatı varsa.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, ana teminatları sayar ve dört ürün tanımlar: dar kasko, kasko, genişletilmiş kasko ve tam kasko. Sel ve su baskını ile meydana gelen zararlar, Genel Şartlarda ancak ek sözleşmeyle teminat kapsamına alınabilecek riskler arasında sayılmıştır. Yani poliçenin adında “kasko” yazması tek başına yeterli değildir; teminat tablosunda sel ve su baskını satırının bulunması gerekir.

5. Adım 4: Sigortaya 5 İş Günü İçinde Yazılı İhbar

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu‘nun 1446. maddesine göre sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirmek zorundadır. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları bu yükümlülüğü somutlaştırır: sigortalı, rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirimde bulunmalıdır.

Süreyi kaçırmak hakkın tamamen kaybı anlamına gelmez. TTK m.1446’ya göre bildirimin yapılmaması veya geç yapılması tazminatta bir artışa yol açmışsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılabilir. Ancak büyük sel olaylarında şirketlere aynı gün binlerce dosya açıldığını, eksper randevularının uzadığını düşünürseniz ihbarı ilk gün yapmanın pratik bir avantajı da vardır.

• İhbarı çağrı merkezi üzerinden yapsanız bile ardından e-posta, şirketin mobil uygulaması ya da acente aracılığıyla yazılı kayıt oluşturun.
• Dosya (hasar) numarasını, ihbar tarih ve saatini not edin.
• Olayı kısa ve doğru anlatın: aracın park hâlinde mi, seyir hâlinde mi olduğu; suyun nereden geldiği; motoru çalıştırıp çalıştırmadığınız.
• Çektiğiniz fotoğraf ve videoları dosyaya ilk günden ekleyin.

6. Adım 5: Çekici, Servis ve Eksper Süreci

Aracı olduğu yerden çekiciyle kaldırın; kasko poliçenizde çekme-kurtarma veya asistans hizmeti olabilir. Servis seçiminde poliçenizin anlaşmalı servis şartı olup olmadığına bakın. Eksper aracı görmeden demontaja, parça değişimine veya iç döşemenin atılmasına izin vermeyin; zorunlu olarak sökülen parçaları saklatın.

Kasko bilgilendirme formlarında yer aldığı üzere, rizikonun gerçekleşmesi durumunda sigortalının serbestçe eksper tayin edebilme hakkı vardır. Sigorta şirketinin eksperinin hasarı eksik tespit ettiğini düşünüyorsanız, kendi eksperinize rapor hazırlatmak ve bu raporu dosyaya sunmak mümkündür. Su hasarında özellikle elektrik tesisatı, kontrol üniteleri, iç döşeme ve şanzıman gibi kalemlerin rapora girip girmediğini kontrol edin; sonradan ortaya çıkan elektronik arızalar sık rastlanan bir uyuşmazlık konusudur.

Tazminat ne zaman ödenir?

TTK m.1427/2 uyarınca sigorta tazminatı, rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının araştırmaları bitince ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur. Borç muaccel olunca sigortacı ayrıca ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer.

7. Adım 6: Elektrikli ve Hibrit Araçlarda Ek Dikkat

Batarya paketi ve yüksek gerilim hatları bulunan araçlarda su teması ayrı bir güvenlik riski doğurur. Aracı şarja takmayın, sürüş modunu açmayın ve yetkili servis değerlendirmesi yapılmadan aracın içinde uzun süre kalmayın. Üreticinin su teması sonrası yaptırdığı batarya testleri ve izolasyon ölçümleri, hasar dosyasında belirleyici bir belgedir; bu raporun bir örneğini mutlaka alın.

Elektrikli araçlarda batarya hasarı çoğu zaman araç değerinin büyük bir bölümüne karşılık geldiğinden, onarım yerine ağır hasar veya pert kararı daha sık gündeme gelir. Bir sonraki adım bu nedenle önemlidir.

8. Adım 7: Pert veya Ağır Hasar Kararında Rayiç Bedel

Onarım maliyeti ekonomik sınırı aştığında sigorta şirketi aracı ağır hasarlı (pert) kabul ederek aracın hasar tarihindeki piyasa rayiç değerini ödemeyi önerir; hurda hâldeki araç (sovtaj) çoğunlukla şirkete devredilir veya değeri tazminattan düşülür. Bu aşamada en sık tartışma, rayiç değerin düşük hesaplanmasıdır.

• Aynı marka, model, yıl, kilometre ve donanımdaki araçların hasar tarihine yakın ilan fiyatlarını kaydedin.
• Aracın ekstra donanımlarını, yeni yapılmış bakım ve lastik giderlerini belgeleyin.
• Teklif edilen tutarı kabul etmeden önce ibraname metnini dikkatle okuyun; “tüm haklarımdan feragat ederim” türü ifadeler, ileride fark talebini tartışmalı hâle getirebilir.
• Muafiyet uygulanıp uygulanmadığını ve hangi oranda uygulandığını yazılı olarak isteyin.

9. Adım 8: Sigorta Ödemeyi Reddederse veya Eksik Öderse

Sel dosyalarında ret gerekçeleri genellikle birkaç başlıkta toplanır: poliçede sel teminatının bulunmaması, sürücünün yüksek suya bilerek girdiğinin ileri sürülmesi, ihbarın geç yapılması ve hasarın bir kısmının selden değil sonradan çalıştırmadan kaynaklandığının iddia edilmesi.

Burada ispat yükü önemlidir. TTK m.1409/2’ye göre sözleşmede öngörülen rizikolardan birinin teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin kasko uyuşmazlıklarına ilişkin kararlarında da (ör. E.2024/13447, K.2025/1868 ve E.2023/8701, K.2025/3610) sigortacının teminat dışı hâli soyut iddialarla değil somut delillerle kanıtlaması gerektiği vurgulanmıştır. Bu kararlar sel olayına değil başka teminat dışı hâllere ilişkindir; ancak ispat yüküne ilişkin genel ilke sel dosyalarında da aynı şekilde işler.

Ret veya eksik ödeme hâlinde izlenecek yol bellidir: önce sigorta şirketine yazılı başvuru, cevap gelmezse ya da talep karşılanmazsa 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu‘nun 30. maddesi çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yolu. Şirketin başvurunuza on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir.

10. Adım 9: Kaskonuz Yoksa — Belediye, İSKİ veya Karayolları’na Başvuru

Kasko olmaması zararın tamamen sizde kalacağı anlamına gelmez. Sel; tıkalı mazgal, yetersiz yağmur suyu kanalı, ıslahı yapılmamış dere yatağı, pompası çalışmayan alt geçit gibi kamu hizmetinin hiç, geç ya da kötü işlemesinden kaynaklanmışsa, ilgili idarenin hizmet kusuru gündeme gelir. İstanbul’da yağmur suyu ve kanalizasyon hatlarında İSKİ, yollar ve alt geçitlerde yolun sorumlusu olan İBB, ilçe belediyesi ya da Karayolları, dere yataklarında ise DSİ ve ilgili belediye muhatap olabilir.

Somut bir örnek: İzmir Karşıyaka’da 14 Aralık 2020’de evinin önünde park hâlindeki aracı sel ve taşkında su altında kalan bir kişi; İzmir Büyükşehir Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve İZSU aleyhine İzmir 5. İdare Mahkemesinde açtığı davada tazminat almıştır. İdareler, zararın yağıştan değil deniz taşmasından kaynaklandığını savunmuş, mahkeme bu savunmayı kabul etmemiştir (olay basına 2024’te yansımıştır). Kararın künyesi basın haberlerinde yer almadığından emsal olarak kullanılmadan önce UYAP üzerinden teyit edilmelidir.

Süre: 1 yıl içinde idareye başvuru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu‘nun 13. maddesine göre idari eylemden zarar görenler, dava açmadan önce eylemi öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmak zorundadır. İstek kısmen veya tamamen reddedilirse ya da otuz gün içinde cevap verilmezse, ret tarihinden ya da bu sürenin bitiminden itibaren genel dava süresi olan altmış gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır.

11. Adım 10: Site Garajında, AVM veya Ücretli Otoparkta Su Basan Araç

Aracınız kapalı bir otoparkta zarar gördüyse muhatap listesi genişler. Ücretli bir otopark ya da vale hizmeti söz konusuysa aracınızı teslim aldığınız işletmeyle aranızda saklama ilişkisi doğabilir; saklayanın aracı özenle koruma borcu ve bu borcun selde nasıl değerlendirileceği somut olayın koşullarına (uyarı yapılıp yapılmadığı, aracın tahliye edilip edilemeyeceği, otoparkın bilinen bir su basma geçmişi olup olmadığı) göre tartışılır.

Site veya apartman garajında ise drenaj kanalları, pompalar ve rampalar ortak yer niteliğindedir; bakımının ihmal edilmesi yönetimin ve kat malikleri kurulunun sorumluluğunu gündeme getirebilir. Kaskonuz varsa en pratik yol yine önce kaskoya başvurmaktır; ödeme yapan sigorta şirketi daha sonra sorumlu gördüğü kişi veya kuruma rücu edebilir.

12. Bilinmesi Gereken Süreler Tek Tabloda

13. İstanbul ve Kocaeli’de Sık Su Basan Noktalar Ne Anlama Geliyor?

Kurbağalıdere’nin Ataşehir’de taşması, Bayrampaşa ve Topkapı’daki alt geçitlerin su altında kalması, Tuzla Aydınlı Yolu Caddesi ya da Kemerburgaz Cendere Yolu gibi güzergâhlarda araçların mahsur kalması son yıllarda tekrar eden görüntüler. Aynı noktanın her yağışta su basması, hukuken iki yönde sonuç doğurur.

Bir yandan idarenin “olağanüstü yağış, öngörülemezdi” savunmasını zayıflatır; tekrar eden su baskını, sorunun bilindiğini ve önlem alınması gerektiğini gösteren güçlü bir olgudur. Öte yandan sürücü veya araç sahibi açısından da “riskli olduğu bilinen noktaya girme” tartışmasına yol açabilir. Bu nedenle geçmiş tarihli haber kayıtları, hem idareye karşı hem de sigorta uyuşmazlığında dosyaya eklenmesi gereken belgelerdir. Anadolu Yakası’nda Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe ve Ataşehir; Kocaeli’de Gebze, Çayırova ve Darıca bu açıdan özellikle dikkat edilmesi gereken bölgeler arasındadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik sigortası selde zarar gören aracımı öder mi?

Hayır. Zorunlu trafik sigortası yalnızca sizin üçüncü kişilere verdiğiniz zararı karşılar. Kendi aracınızın sel hasarı için poliçesinde sel ve su baskını teminatı bulunan bir kasko gerekir.

Kaskoda sel teminatı otomatik olarak var mıdır?

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarına göre sel ve su baskını zararları ancak ek sözleşmeyle teminata alınabilir. Tam kaskoda bulunur; diğer ürünlerde poliçenin teminat tablosuna bakmak gerekir.

Kaskoya ne kadar sürede haber vermeliyim?

Genel Şartlar, rizikonun öğrenilmesinden itibaren en geç 5 iş günü içinde bildirim yapılmasını öngörür. Geç bildirim tazminatta artışa yol açmışsa TTK m.1446 uyarınca kusur oranında indirim yapılabilir.

Su almış aracı çalıştırırsam kasko öder mi?

Çalıştırma denemesi motor hasarını ağırlaştırabilir ve sigorta şirketi bu kısmın teminat dışında kaldığını ileri sürebilir. İspat yükü sigortacıda olsa da tartışmayı baştan doğurmamak için aracı çalıştırmamak gerekir.

Sel nedeniyle aracım pert oldu, ne kadar ödenir?

Kural olarak aracın hasar tarihindeki piyasa rayiç değeri esas alınır; muafiyet ve sovtaj değeri hesaba girebilir. Teklif düşükse emsal ilanlar ve kendi eksper raporunuzla itiraz edebilirsiniz.

Kaskom yok, zararımı kimden isteyebilirim?

Su baskını altyapı yetersizliği veya bakım ihmalinden kaynaklandıysa ilgili idareden (İSKİ, belediye, Karayolları, DSİ) hizmet kusuru nedeniyle tazminat istenebilir. Önce İYUK m.13 uyarınca bir yıl içinde idareye başvurmak gerekir.

İdareye başvurduktan sonra cevap gelmezse ne olur?

İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Bu sürenin bitiminden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılabilir.

Site garajında su basan aracımdan yönetim sorumlu mu?

Garaj drenajı ve pompalar ortak yer niteliğindedir; bakım ihmali varsa yönetimin ve kat malikleri kurulunun sorumluluğu tartışılabilir. Somut olayda uyarı yapılıp yapılmadığı ve sizin önlem alıp alamadığınız da değerlendirilir.

Sigorta şirketi eksperine itiraz edebilir miyim?

Evet. Sigortalının serbestçe eksper tayin etme hakkı bulunur; kendi eksperinize hazırlatacağınız raporu dosyaya sunabilir, uyuşmazlık devam ederse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilirsiniz.

Sigorta tazminatı için zamanaşımı ne kadardır?

TTK m.1420 uyarınca tazminat alacağı muacceliyetten itibaren iki yılda, her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar.

Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli?

Selde araç hasarı ilk bakışta basit bir sigorta dosyası gibi görünse de, dosyanın sonucu çoğu zaman ilk iki günde atılan adımlarla belirlenir: ihbarın içeriği, motorun çalıştırılıp çalıştırılmadığı, delillerin ne zaman toplandığı ve eksper raporuna hangi kalemlerin girdiği. Sigorta şirketinin “bilerek suya girme”, “sonradan çalıştırma” veya “teminat yok” gerekçeleriyle verdiği ret kararlarında, ispat yükünün kimde olduğunu ve TTK m.1409/2’nin dosyaya nasıl uygulanacağını doğru kurmak sonucu doğrudan etkiler.

Kasko bulunmayan araçlarda ise iş idare hukukuna taşınır. Hangi idarenin (İSKİ, İBB, ilçe belediyesi, Karayolları, DSİ) muhatap alınacağı, ön başvurunun bir yıllık süre içinde ve doğru içerikle yapılması, aracın park hâlinde mi seyir hâlinde mi olduğuna göre idari yargı ile adli yargı arasındaki ayrım ve bilirkişi incelemesinde altyapı kusurunun ortaya konulması teknik bir hazırlık gerektirir. Eksik hasımla açılan davaların bozulabildiği de unutulmamalıdır.

2M Hukuk Avukatlık Bürosu, Tuzla’daki ofisinden İstanbul’un Anadolu Yakası’nda Pendik, Kartal, Maltepe, Ataşehir, Ümraniye ve Üsküdar başta olmak üzere tüm İstanbul’da ve Kocaeli’de Gebze, Çayırova, Darıca, Dilovası ile İzmit hattında sigorta ve idari tazminat dosyalarını yürütmektedir. Selden etkilenen araç sahipleri için kasko ihbarından tahkim başvurusuna, idareye ön başvurudan tam yargı davasına kadar sürecin tamamında hukuki destek sağlıyoruz; dosyanın Türkiye’nin başka bir ilinde olması da çalışmamızı engellemez.

Kaynaklar ve Mevzuat

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut dosyanızdaki süreler ve haklar poliçenize, olayın oluş şekline ve ilgili idareye göre değişebilir.