Kısa cevap

Yargıtay uygulamasında üç ayrı sonuç görülür. Müşterek faillik (TCK m.37/1): Hesap sahibi parayı bizzat çekmiş, internet bankacılığı bilgilerini baştan fikir birliği içinde vermiş veya katkısı suçun işlenmesi için vazgeçilmez nitelikteyse. Yardım etme (TCK m.39/2-c): Suç işleneceğini bilerek yalnızca hesap numarasını vermiş, asıl faillerle eylem birliği ise kanıtlanamamışsa; bu durumda ceza yarı oranında indirilir. Beraat: Hesap rıza dışı kullanılmış ya da kast kesin delillerle ispatlanamamışsa. Menfaat veya komisyon alınması, Yargıtay’ca iştirak kastının güçlü göstergesi sayılmaktadır. 7589 sayılı Kanun’la eklenen TCK m.158/4 ise iştiraki yalnızca hesap veya kart bilgisini vermekle sınırlı kalanların cezasını yarı oranında indirmektedir.

İçindekiler

1. İlgili mevzuat
2. Sorumluluğun niteliği: üç ihtimal
3. Müşterek fail olarak sorumluluk (TCK m.37/1)
4. Yardım eden olarak sorumluluk (TCK m.39/2-c)
5. TCK m.158/4 özel indirim rejimi
6. Menfaat ve komisyon karşılığı hesap kullandırma
7. Hayatın olağan akışı ve savunmaların reddi
8. Kast yokluğu, rıza dışılık ve beraat
9. Delillerin ve hesap geçmişinin araştırılması
10. Hukuki (tazminat) boyutu
11. Mahkûmiyete ve beraate götüren olgular
12. Bu dosyalarda sürecin doğru yürütülmesi neden önemlidir?
13. Sık sorulan sorular
14. Karşılaştırmalı içtihat tablosu ve sonuç

Dolandırıcılık — TCK m.157/1

“Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.”

TCK m.158/4 (7589 s.K. m.13 ile eklendi; RG 31.07.2026-33326)

“(4) Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.”

Faillik — TCK m.37/1

“(1) Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur.”

Yardım etme — TCK m.39/2-c

“c) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak.”

Başkası hesabına işlem yapıldığının beyan edilmemesi — 5549 sayılı Kanun m.15/1

“(1) Yükümlüler nezdinde veya aracılığıyla yapılacak kimlik tespitini gerektiren işlemlerde, kendi adına ve fakat başkası hesabına hareket eden kimse, bu işlemleri yapmadan önce kimin hesabına hareket ettiğini yükümlülere yazılı olarak bildirmediği takdirde altı aydan bir yıla kadar hapis veya beşbin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.”

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 07.11.2024, E. 2024/3326, K. 2024/13191

Sonuç: Müşterek faillik kabul edilmiştir.

Sanığın “…kimlik, internet bankacılığı ve banka bilgilerini vermek suretiyle nitelikli dolandırıcılık eylemine başından itibaren iştirak ettiği… aynı fikir ve eylem birliği içinde suçun icrasına etkin, fonksiyonel katkıda bulunarak atılı suçu müşterek fail sıfatıyla işlediği…”

Karardan çıkan ilke: Kararın iki anahtar ifadesi vardır: “başından itibaren iştirak” ve “etkin, fonksiyonel katkı”. Yalnızca hesap numarası değil, kimlik ve internet bankacılığı bilgilerinin birlikte verilmesi, faillerin hesabı fiilen yönetebilmesini sağladığı için fonksiyonel katkı sayılmıştır.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Müşterek faillik kabulüne karşı savunma, bu iki unsuru hedeflemelidir: (1) fikir birliğinin suçtan önce var olduğu somut delille gösterilmiş mi, (2) sanığın katkısı gerçekten suçun icrasına yönelik mi, yoksa yalnızca bir kolaylaştırma mı? Katkının niteliği tartışılmadan kurulan müşterek faillik kabulü, yardım etme yönünden itiraz konusu yapılmalıdır. Öte yandan 7589 sayılı Kanun’dan sonra, iştirakin yalnızca bu bilgileri vermekle sınırlı olduğu durumlarda TCK m.158/4’ün uygulanması da ayrıca talep edilmelidir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 12.03.2024, E. 2021/15332, K. 2024/3207

Sonuç: Müşterek faillik kabul edilmiştir.

“…sanığın katılanı dolandıran şahıs veya şahıslarla beraber hareket ederek katılan tarafından hesabına gönderilen paraları PTT’den çektiği, böylece açık kimliği tespit edilemeyen şahısların işledikleri dolandırıcılık suçuna iştirak ettiği…” ve “…sanığın PTT hesabını kullandırmaması durumunda açık kimliği tespit edilemeyen şahıs veya şahısların dolandırıcılık suçunu işlemelerinin mümkün olmadığı kanaatine varılarak…” eylemin “5237 sayılı Kanun’un 37 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilmesi gerektiği” belirtilmiş; “Mahkemece tüm dosya kapsamından sanığın dolandırıcılık suçunu işlediği kabul edilerek temyize konu mahkûmiyet hükmü kurulmuştur.”

Karardan çıkan ilke: Daire iki ölçüt kullanmıştır: parayı bizzat çekme ve vazgeçilmezlik (“hesabını kullandırmaması durumunda … suçu işlemelerinin mümkün olmadığı”). Bu “vazgeçilmez katkı” ölçütü, müşterek failliği yardım etmeden ayıran fonksiyonel hâkimiyet düşüncesinin somut uygulamasıdır.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Parayı çeken hesap sahibi bakımından yardım etme savunması güçtür ve TCK m.158/4 de uygulanmaz; çünkü iştirak “vermek fiiliyle sınırlı” değildir. Bu dosyalarda savunma, paranın çekilmesinin suçtan haberdar olunarak yapılıp yapılmadığına, çekilen paranın kime ve hangi gerekçeyle verildiğine ve sanığın kandırılmış olup olmadığına yoğunlaşmalıdır.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesi, 06.02.2025, E. 2025/268, K. 2025/442

Sonuç: Menfaat karşılığı kart kiralayan hesap sahibi asli maddi fail sayılmıştır.

“…hesap sahibi kişinin kartını bir menfaat karşılığı kiralaması nedeniyle kimliği meçhul diğer kişinin eylemine doğrudan iştirak ettiği gerekçesiyle ve dolandırıcılık suçunun asli maddi faili olduğu kabul edilerek mahkumiyetine karar verilecektir.”

Karardan çıkan ilke: Kartın menfaat karşılığı kiralanması, Daire’ye göre kimliği belirlenemeyen asıl failin eylemine doğrudan iştirak anlamına gelir. Hesap sahibi mağdurla hiç temas kurmamış olsa bile asli maddi fail kabul edilir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Bu karar, Yargıtay’ın hesap numarası verenleri yardım eden sayan kararlarıyla birlikte okunmalıdır (bkz. 4. bölüm). Aynı fiil, bir dairede asli faillik, bir başka kararda yardım etme olarak nitelendirilebilmektedir. Savunmada bu farklılık, sanığın katkısının yalnızca kolaylaştırma düzeyinde kaldığını göstermek için kullanılmalıdır. Kararın rıza dışı kullanım ve menfaatsiz verme hâllerine ilişkin diğer ilkeleri 8. bölümde ele alınmıştır.

Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 02.12.2013, E. 2013/24046, K. 2013/18838

Sonuç: Mahkûmiyet onanmıştır.

Dolandırıcılığın unsurları “failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması” ve “Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır.” şeklinde tanımlanmış; “sanık …’nou diğer sanıklar gibi birlikte hareket ettiği kimliği tespit edilemeyen şahıslarla kandırdıkları katılanların yaptığı havalelelir bankadan çektikleri, sanıklar …ve…’ın çektiği paraları anlaştıkları gibi …’ya verdikleri” olayda “sanıkların dolandırıcılık suçundan mahkumiyetlerine yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.”

Karardan çıkan ilke: Karar iki açıdan önemlidir. Birincisi, dolandırıcılığın temel unsuru olan hilenin Yargıtay’ca nasıl tanımlandığını gösterir: ağır, yoğun, ustaca ve mağdurun inceleme imkânını ortadan kaldıran nitelikli bir yalan. İkincisi, kandırılan katılanların havale ettiği paraları bankadan çekip anlaştıkları gibi başka bir kişiye veren sanıkların faillik sorumluluğunu teyit eder.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Hile tanımı, suçun temel unsurunun oluşup oluşmadığının tartışılmasında kullanılabilir: mağdurun basit bir araştırmayla gerçeği öğrenebileceği hâllerde hilenin varlığı tartışmalıdır. Hesap sahibi yönünden ise “anlaştıkları gibi” ifadesi, önceden varılan bir anlaşmanın iddia makamınca somut delillerle gösterilmesi gerektiğini hatırlatır.

Not: Alıntı, kararın yayımlanan metnindeki yazımıyla (yazım hataları dâhil) aktarılmıştır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 25.06.2024, E. 2021/24970, K. 2024/8362

Sonuç: Dolandırıcılık ve dolandırıcılığa teşebbüs suçlarından sorumluluk teyit edilmiştir.

“…sanığın meçhul şahıslar ile hareket ederek katılanların iradelerini fesada uğratmak suretiyle menfaat temin etmesi şeklindeki eylemleri ile dolandırıcılık ve dolandırıcılığa teşebbüs suçlarını işlediği kabul ve değerlendirmesiyle hakkında temyize konu mahkumiyet hükümleri kurulmuştur.” Olayda “sanığın da bu şahıslar tarafından telefonuna gönderilen ‘… kuşadası 10.500 temiz’ şeklindeki mesaj üzerine parayı Keskin PTT Şubesinden çektiği” ve “sanığın da bu mesaj üzerine parayı çekmek için Keskin PTT şubesine gittiğinde polis tarafından yakalandığı” belirtilmiştir.

Karardan çıkan ilke: Organizasyondan gelen talimat mesajları üzerine parayı çekmeye giden hesap sahibi, suçun icra hareketlerine bizzat katılmış sayılır. Parayı çekemeden yakalanmış olması sorumluluğu ortadan kaldırmaz; bu hâlde teşebbüs hükümleri devreye girer.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Telefon kayıtları ve mesaj içerikleri bu dosyalarda en güçlü delildir. Sanığın telefonundaki talimat mesajları (tutar, şehir, “temiz” gibi kodlu ifadeler) organizasyonla iletişimi ve iştirak iradesini gösterir. Savunmada bu mesajların sanık tarafından nasıl anlaşıldığı, mesajların kime ait numaradan geldiği ve sanığın önceki ilişkileri ayrıntılı biçimde incelenmelidir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 09.07.2024, E. 2021/14758, K. 2024/9392

Sonuç: TCK m.158/1-l kapsamında nitelikli dolandırıcılık kabul edilmiştir.

Sanığın “açık kimlik bilgileri tespit edilemeyen suç ortakları ile birlikte hareket ederek, katılana kendilerini polis ve savcı olarak tanıtıp hesabına para yatırılmasını sağlayarak kendi yararına haksız menfaat elde etmek şeklinde gerçekleşen eyleminin TCK’nın 158/1-l bendinde yazılı nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında kaldığı” belirtilmiştir.

Karardan çıkan ilke: Kendini polis veya savcı olarak tanıtan dolandırıcıların mağdura hesabına para yatırttığı olaylarda suç vasfı yalnızca f bendi değil, kamu görevlisi olarak tanıtma hâlini düzenleyen l bendi kapsamında da değerlendirilmektedir. Hesabına para yatırılan kişi, suç ortaklarıyla birlikte hareket ettiği kabul edildiğinde bu nitelikli hâlden sorumlu tutulur.

Uygulamada nasıl kullanılır?: İddianamedeki suç vasfının doğru belirlenip belirlenmediği denetlenmelidir. Hesap sahibinin, dolandırıcıların kendilerini kamu görevlisi olarak tanıttığını bilip bilmediği, l bendinin ona uygulanabilmesi için tartışılması gereken bir husustur. Bu kararın savunmaların reddine ilişkin bölümü 7. bölümde ayrıca ele alınmıştır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 28.09.2023, E. 2023/2909, K. 2023/6665

Sonuç: İstanbul BAM 35. Ceza Dairesinin esastan ret kararı oy birliğiyle bozulmuştur.

“…sanık … in suç işleneceğini bilerek banka hesap numarasını sanık …’a vermesi şeklinde gerçekleşen eyleminin, temyiz dışı sanıkların katılan …’a yönelik nitelikli dolandırıcılık suçunu işlenmesinden önce yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırdığını, bu şekilde nitelikli dolandırıcılık eylemine 5237 sayılı Kanun’un 39 uncu maddesinin ikinci fıkrası (c) bendi kapsamında yardım eden sıfatıyla katıldığı nazara alınarak, sanık …’in yardım eden sıfatıyla cezalandırılması gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırı bulunmuştur.”

Olay: Kararın yayımlanan metnine göre, sahibinden.com’da ilana konulan bir arsa, sahte nüfus cüzdanı kullanılarak “satın alınmak” istenmiş; alıcı taraftan toplam 530.000 TL, sanık adına kayıtlı banka hesaplarına gönderilmiş ve hesaba gelen paranın büyük kısmıyla aynı gün kripto para satın alınmıştır. Tapuda kimliğin sahte olduğu anlaşılınca devir yapılamamıştır. Silivri Ağır Ceza Mahkemesi sanığı TCK m.37/1 delaletiyle m.158/1-d (kamu kurumunun araç olarak kullanılması) ve m.158/3 uyarınca 9 yıl hapis ve 90.000 TL adli para cezasıyla cezalandırmış, istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir. Sanık, hesap ve IBAN bilgilerini borç para alabilmek için verdiğini ve suç tarihinde cezaevinde bulunduğunu savunmuş; UYAP kayıtlarına göre de sanığın suç tarihinde ceza infaz kurumunda hükümlü olduğu anlaşılmıştır.

Karardan çıkan ilke: Daire, sanığın “ortak suç işleme kararına bağlı olarak fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurmak suretiyle” diğer sanıkların eylemlerine katıldığına dair somut delil bulunmadığını tespit etmiştir. Suç işleneceğini bilerek yalnızca hesap numarasını vermek, suçun işlenmesinden önce yapılan ve icrayı kolaylaştıran bir yardımdır; müşterek faillik değildir. Bu nitelendirme cezada yarı oranında indirim (m.39/1) sonucunu doğurur.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Karar, faillik–yardım ayrımının cezaya etkisini çarpıcı biçimde gösterir: 9 yıllık hapis cezası, müşterek hâkimiyetin somut delille gösterilemediği gerekçesiyle bozulmuştur. Hesap numarasını vermekle sınırlı kalan ve suç planına katıldığı gösterilemeyen sanık hakkında yerel mahkeme müşterek faillik kabul etmişse, bu karar istinaf ve temyiz dilekçesinin temel dayanağıdır. Savunmanın birinci hattı yine de “bilerek” unsurudur: sanığın suç işleneceğini bildiği ispatlanamıyorsa yardım etme değil beraat talep edilmelidir.

Not: Bu karardaki suç vasfı m.158/1-f değil, tapu idaresinin araç olarak kullanıldığı m.158/1-d’dir; faillik–yardım ayrımına ilişkin ilke her iki bent bakımından da aynıdır. Karar metni hukukihaber.net’te yayımlanan tam metinden kontrol edilmiştir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 14.06.2023, E. 2021/25753, K. 2023/5149

Sonuç: Bozma — yardım eden sıfatıyla cezalandırılması gerektiği.

“…hesap numarasını kullandırmak suretiyle diğer sanıkların dolandırıcılık suçuna yardım eden olarak iştirak ettiği kabul edilerek cezalandırılmasına karar verilmiştir.” Daire, “baştan beri haklarındaki mahkumiyet hükümleri onanan sanıklar ile eylem birliği içinde hareket ettiği belirlenemeyen sanığın hesap numarasını kullandırmak suretiyle yardım eden sıfatıyla 5237 sayılı Kanun’un 39 uncu maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiğinin gözetilmemesi nedeniyle, bozulmasına karar verilmiştir.”

Karardan çıkan ilke: Belirleyici ölçüt “baştan beri eylem birliği”dir. Asıl faillerle baştan eylem birliği içinde olduğu belirlenemeyen ve yalnızca hesap numarasını kullandıran sanık, müşterek fail değil yardım edendir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: İddia makamı, hesap sahibinin asıl faillerle suçtan önce bir araya geldiğini, planı bildiğini ve paylaşımda bulunduğunu somut delille (HTS kayıtları, mesajlar, para akışı) göstermek zorundadır. Bu gösterilemiyorsa müşterek faillik kabulü bozma sebebidir. Bu karar, önceki kararla birlikte, Yargıtay’ın “yalnızca hesap numarası verme” fiilini yardım etme olarak nitelendiren tutarlı bir hattını ortaya koyar.

Yargıtay 23. Ceza Dairesi, 03.05.2016, E. 2016/2620, K. 2016/5671

Sonuç: Asliye ceza mahkemesinin beraat kararı oy birliğiyle bozulmuştur — yardım eden olarak mahkûmiyet gerektiği.

“…sanık …’in ise hesap numarasını vererek diğer sanıkların eylemine yardım etmek maksadıyla TCK’nın 39. maddesi uyarınca suça iştirak ettiği anlaşıldığından…” “sanıkların dolandırıcılık suçundan mahkumiyetleri yerine oluşa ve dosya kapsamına uygun olmayan yetersiz gerekçeyle yazılı şekilde beraat kararı verilmesi, Bozmayı gerektirmiş…”

Olay: Kararın yayımlanan metnine göre sanıklar, katılanlarla belirli sayıda küçükbaş hayvan satışı konusunda anlaşmış; katılanlar 145.000 TL’nin tamamını ödemiş, bunun 105.000 TL’lik kısmını hesap numarasını veren sanığın hesabına yatırmıştır. Hayvanları yüklemeye gidildiğinde sanıklar, bir sanığın eşinin öldüğünü söyleyerek hayvanları teslim etmemiştir. Yerel mahkeme tüm sanıklar hakkında beraat kararı vermiştir.

Karardan çıkan ilke: Bu karar madalyonun diğer yüzünü gösterir: hesap numarasını veren sanık hakkında yetersiz gerekçeyle beraat kararı verilmesi de hukuka aykırıdır. Yardım etme iradesi dosya kapsamıyla sabitse beraat değil, TCK m.39 uyarınca mahkûmiyet gerekir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Daire, katılanların aşamalarda değişmeyen istikrarlı beyanlarına, tanık anlatımlarına ve kolluk tutanaklarına dayanmıştır. Beraat kararı alınan dosyalarda, kararın gerekçesinin kastın yokluğunu somut delillerle ortaya koyup koymadığı önemlidir; aksi hâlde istinaf veya temyiz aşamasında bozma riski vardır. Savunma, beraat talebini yalnızca “bilmiyordum” beyanına değil, bu beyanı destekleyen objektif olgulara dayandırmalıdır.

Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 21.01.2020, E. 2017/11833, K. 2020/610

Sonuç: Yardım eden sıfatıyla mahkûmiyet onanmıştır.

“Sanığın, temyiz dışı sanık …’in medyumluk adı altında müşteki …’den paralarının tamamını alması şeklindeki eylemine, banka hesabını kullandırmak suretiyle yardım ettiği iddia edilen somut olayda…” mahkemenin “sanığın müştekiye yönelik dini inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle dolandırıcılık suçuna yardım ettiğinin sabit olduğu gerekçesine dayanan mahkemenin kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.”

Karardan çıkan ilke: Hesap kullandırma yoluyla yardım etme yalnızca bilişim veya banka araçlı dolandırıcılıkta değil, dini inanç ve duyguların istismarı gibi diğer nitelikli hâllerde de söz konusu olabilir. Yardım edenin sorumluluğu, asıl failin işlediği nitelikli hâle göre belirlenir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Yardım edenin, asıl failin işlediği suçun hangi nitelikli hâl kapsamında olduğunu bilip bilmediği tartışılmalıdır. Yardım edenin kastı asıl failin fiilini kapsamalıdır; asıl failin yöntemi hakkında hiçbir bilgisi olmayan hesap sahibine ağır nitelikli hâlin yüklenmesi itiraz konusu yapılabilir.

Yardım etme ile TCK m.158/4 arasındaki ilişki

TCK m.39 yardım edenin cezasını yarı oranında indirir; TCK m.158/4 ise iştiraki yalnızca hesap veya kart bilgisini vermekle sınırlı kalanın cezasını yarı oranında indirir. İki hükmün şartları farklıdır: m.39 iştirakin türüne, m.158/4 ise katkının içeriğine bakar. Hesap numarasını bilerek veren kişi bakımından her iki hükmün birlikte uygulanıp uygulanamayacağı, yeni düzenleme karşısında henüz yerleşik içtihatla cevaplanmış bir soru değildir. Savunmada her iki indirimin şartları ayrı ayrı ortaya konmalıdır.

Rolünüz Faillik mi, Yardım mı?

Dosyanızdaki delillere göre müşterek faillik, yardım etme veya beraat ihtimalini ve TCK 158/4 indiriminin uygulanabilirliğini birlikte değerlendirelim.

0505 390 25 48 — Hemen ArayınWhatsApp’tan Yazın

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 29.04.2024, E. 2024/2293, K. 2024/5628

Sonuç: Mahkûmiyet.

“Sanık hesabını para karşılığı kullandırtarak hesabı ile ilgili yapılacak eylemlere rıza göstermiştir.” — “…mahkememizce hesabını para karşılığı kullandırtarak iştirak ettiği kabul edilen eylemin maddi ve manevi unsurları ile dolandırıcılık suçunu oluşturduğu, eylemin www.sahibinden.com isimli internet sitesi kullanılmak suretiyle bilişim sistemleri araç kılınarak gerçekleştirildiği…”

Karardan çıkan ilke: Hesabın para karşılığı kullandırılması, hesap üzerinden yapılacak tüm eylemlere önceden rıza gösterildiği anlamına gelir. Hesap sahibi, sonradan hesabının neden kullanıldığını bilmediğini ileri süremez. İnternet ilan sitesi üzerinden yapılan dolandırıcılık, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması hâli kapsamında görülmüştür.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Menfaat alındığı sabitse savunmanın “haberim yoktu” hattı büyük ölçüde zayıflar. Bu durumda savunma; menfaatin varlığının gerçekten ispatlanıp ispatlanmadığına, alınan paranın başka bir hukuki ilişkiye (borç iadesi, ücret) dayanıp dayanmadığına ve TCK m.158/4 şartlarına odaklanmalıdır. Kararın savunmanın reddine ilişkin bölümü 7. bölümde ayrıca incelenmiştir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 07.04.2025, E. 2021/19521, K. 2025/3933

Sonuç: Beraat kararı oy birliğiyle bozulmuştur (mahkûmiyet gerektiği).

“…katılanın kaporayı gönderdiği hesap numarasının sanığa ait olduğu, sanığın soruşturma ve kovuşturma evrelerinde kimlik bilgilerini vermediği kişiden 30,00 TL ücret karşılığında banka hesabını kullanılmasına rızası olduğu da dikkate alındığında, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun sübut bulduğu anlaşılmakla…” — “…atılı suçtan sanığın mahkumiyeti yerine beraatine hükmolunması, Yasaya aykırı, Cumhuriyet savcısının temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca hükmün Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA…”

Karardan çıkan ilke: Karar, bu alandaki en çarpıcı örneklerden biridir: yalnızca 30 TL karşılığında hesabını kullandıran sanık hakkında verilen beraat kararı bozulmuştur. Menfaatin miktarı değil, hesabın ücret karşılığı kullandırılmasına rıza gösterilmesi belirleyicidir. Sanığın hesabı kime verdiğinin kimlik bilgilerini soruşturma ve kovuşturma boyunca verememesi de aleyhe değerlendirilmiştir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: “Çok az bir para aldım” savunması sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Öte yandan hesabı alan kişinin kimliğinin açıklanması, savunmanın inandırıcılığı bakımından önemlidir: kimliğini bildirdiği kişinin varlığı ve ilişkinin niteliği ortaya konabiliyorsa, hesabın suçta kullanılacağının bilinmediği savunması somut bir zemine oturur.

Not: Kararda 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi ve 1412 sayılı CMUK m.321’e atıf yapılması, hükmün temyiz incelemesinin eski usule tabi olduğunu göstermektedir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 06.02.2023, E. 2023/185, K. 2023/367

Sonuç: Mahkûmiyet gerekçesi yapılmıştır.

“…sanığın banka hesabını kullandırarak dolandırıcılık suçunun işlenmesini kolaylaştırmak suretiyle atılı suça iştirak etmiş olduğu…” ve sanığın “savunmasında banka kartını kullandırması karşılığında Şeyşu adlı şahıstan belli bir komisyon aldığını ifade ederek atı suçlamayı tevil yollu ikrar ettiği” tespit edilmiş; bu durum hayatın olağan akışına uygun bulunmamıştır.

Karardan çıkan ilke: Sanığın kendi savunmasında komisyon aldığını kabul etmesi, suçlamanın tevil yollu ikrarı sayılmıştır. Yani sanık suçu açıkça kabul etmese de, kabul ettiği olgu (komisyon karşılığı kart verme) iştirak kastını ortaya koyan bir ikrar niteliğinde değerlendirilmiştir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Bu karar, ifadenin önemini en açık biçimde gösteren kararlardan biridir. Kolluk veya savcılıkta, müdafi ile görüşmeden, “kartımı komisyon karşılığı verdim” şeklinde yapılan bir açıklama, sonradan geri alınsa bile mahkûmiyetin temel dayanağı hâline gelebilir. Şüphelinin susma hakkı (CMK m.147) ve müdafi yardımından yararlanma hakkı bu nedenle ilk andan itibaren kullanılmalıdır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 14.02.2023, E. 2021/15557, K. 2023/650

Sonuç: Mahkûmiyet onanmıştır.

“Mahkemece, sanığın kartını ve hesap bilgilerini menfaat karşılığı kullandırma kastıyla tespit edilemeyen ve bu tarz suçlarda genelde kendilerine ulaşılmasını engelleyici davranışlar sergileyen başkaca meçhul şüpheliler ile ve onların eylemlerine iştirak iradesi ile hareket ederek katılanın dolandırılmasına doğrudan dahil olduğu kabul edilerek sübut bulan suçtan mahkumiyetine dair temyiz incelemesine konu hüküm kurulmuştur.” Adana 6. Ağır Ceza Mahkemesinin “sanığın aşamalardaki çelişkili beyanları, İsmail ve Abdürrezak isimli kişiler hakkında kimlik ve adres bilgisi verememesi, bu kişilerden 46.000 TL alacağı olduğuna dair bilgi ve belge sunamaması, parayı çektiğini kabul etmesi nedenleriyle, sanığın atılı suçu işlediğine yönelik mahkeme kabulünde hukuka aykırılık bulunmamıştır” tespiti onanmıştır.

Karardan çıkan ilke: Mahkeme dört olguyu birlikte değerlendirmiştir: çelişkili beyanlar, hesabı verdiği kişilerin kimlik ve adresini verememe, ileri sürülen alacağı belgeleyememe ve parayı çektiğini kabul. Sanık, hesabına gelen paranın kendisine olan bir alacağın ödemesi olduğunu savunmuş; ancak bu alacağı hiçbir belgeyle destekleyememiştir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: “Hesabıma gelen para bana olan borcun ödemesiydi” savunması ancak alacağın varlığı belgelerle (senet, sözleşme, önceki ödemeler, tanık) desteklenirse işe yarar. Belgesiz bir alacak iddiası, çelişkili beyanlarla birleştiğinde mahkûmiyeti güçlendiren bir olguya dönüşür. İfadeler arasında tutarlılık bu nedenle hayati önemdedir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 29.04.2024, E. 2024/2293, K. 2024/5628

“Kendisine yardım yapılması için kişinin hesap numarası istenebilecek olsa da kart ve şifre bilgilerinin istenmesinin gerçeklikten uzak oluşu, sanığın kart ve şifrelerini verip karşılığında para alması gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde sanığın savunmasının suçtan ve cezadan kurtulmaya dönük olduğu kanaatine ulaşılarak savunmasına itibar edilmemiştir.”

Karardan çıkan ilke: Karar, hesap numarası ile kart ve şifre bilgisi arasında net bir ayrım yapar. Birine para göndermek için hesap numarası istenmesi olağandır; ancak kart ve şifre istenmesi “gerçeklikten uzaktır”. Para göndermek isteyen kimse şifreye ihtiyaç duymaz.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Bu ayrım savunma stratejisini doğrudan belirler. Yalnızca IBAN veya hesap numarası paylaşan kişi için “bana para gönderileceğini sandım” savunması hayatın olağan akışına uygun olabilir. Kart ve şifre paylaşan kişi içinse bu savunma kural olarak kabul görmez; savunmanın rıza dışılık, kandırılma veya güven ilişkisi gibi başka somut olgulara dayanması gerekir.

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, 12.05.2025, E. 2021/574, K. 2025/552

“…sanığın açık adreslerini ve kimlik bilgilerinin dosya arasına ibraz etmediği şahıslara kartını ve hesabını vermesinin hayatın olağan akışına aykırı nitelikte olması, ayrıca şahısların başkasının kartıyla ticari faaliyet yürütmelerinin de fiili gerçek duruma aykırılık arz etmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde sanığın savunmalarının suçtan ve cezadan kurtulmaya yönelik olduğu değerlendirildiğinden itibar edilmemiştir…” ve “…tanımadığı insanlara hesabına gelen bütün parayı çekip vermesinin hayatın olağan akışına aykırı nitelik arz etmesi, ayrıca tanımadığı şahısların yalnızca beyanlarına itibar ederek doğrudan istediklerini yerine getirmiş olması hususunun da hayatın gerçekleri ile örtüşmemesi göz önüne alındığında sanığın suçtan ve cezadan kurtulmaya yönelik olduğu değerlendirilen beyanlarına itibar edilmemiştir.”

Karardan çıkan ilke: İki savunma kalıbı reddedilmiştir: (1) “Ticari iş için kartımı verdim” — başkasının kartıyla ticari faaliyet yürütülmesi fiilî gerçekliğe aykırı bulunmuştur; (2) “Tanımadığım kişilerin isteğiyle hesabıma gelen parayı çekip verdim” — yalnızca beyana dayanarak bunu yapmak hayatın gerçekleriyle örtüşmemektedir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: “Ticari iş” savunması ancak ortada gerçek ve belgelenebilir bir ticari ilişki varsa (fatura, sözleşme, önceki işlemler, iş yeri) anlam taşır. Kartı alanın kimlik ve adresinin dosyaya sunulamaması bu savunmayı zayıflatır. Kararın tazminat yönü 10. bölümde ele alınmıştır.

Not: Kararın mahkeme adı “Asliye Ticaret” olarak aktarılmakla birlikte metinde sanık savunmalarının değerlendirildiği görülmektedir; kararın niteliği ve künyesi UYAP’tan ayrıca kontrol edilmelidir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 09.07.2024, E. 2021/14758, K. 2024/9392

“…sanığın dosya kapsamında mevcut somut delillerle örtüşmeyen savunmalarının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu kanaatine varılarak atılı suçtan mahkumiyetine karar verilmiştir.”

Karardan çıkan ilke: Savunmanın değeri, dosyadaki somut delillerle örtüşmesine bağlıdır. Delillerle çelişen bir savunma, suçtan kurtulmaya yönelik kabul edilir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Savunma hazırlanırken önce dosyadaki objektif deliller (banka kayıtları, HTS, kamera görüntüleri, mesajlar) incelenmeli; savunma bu delillerle çelişmeyecek biçimde kurulmalıdır. Delillerle çelişen bir anlatım, doğru olan kısımların da inandırıcılığını ortadan kaldırır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 06.02.2024, E. 2021/26604, K. 2024/1082

Sonuç: Mahkûmiyet onanmıştır (basit dolandırıcılık).

“…sanığın tevil yollu ikrarı, iletişimin tespitine ilişkin belgeler, banka cevabi yazıları ve tüm dosya kapsamından edinilen kanaat ile sanığın üzerine atılı eylemin sübut bulduğu ve suç tarihine göre lehe kabulle basit dolandırıcılık suçunu oluşturduğu kabul edilerek temyize konu mahkûmiyet hükmü kurulmuştur.”

Karardan çıkan ilke: Mahkûmiyetin dayanağı üç delil türünün birleşimidir: tevil yollu ikrar, iletişim tespit kayıtları ve banka cevabi yazıları. Ayrıca suç tarihine göre lehe olan hüküm gözetilerek eylem nitelikli değil basit dolandırıcılık olarak kabul edilmiştir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Suç tarihi, uygulanacak kanunun belirlenmesinde kritik önemdedir. Nitelikli hâllerin kapsamı ve ceza alt sınırları yıllar içinde değiştiği için (örneğin 7196 sayılı Kanun’la f bendinin alt sınırının 4 yıla çıkarılması), her dosyada suç tarihindeki ve sonraki kanunlar karşılaştırılarak lehe olan hüküm tespit edilmelidir. Bu ilke bugün 7589 sayılı Kanun’la eklenen TCK m.158/4 bakımından da geçerlidir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 03.07.2024, E. 2021/37724, K. 2024/9035

Sonuç: Mahkûmiyet onanmıştır.

Sanıkların kendilerini polis olarak tanıtıp “banka hesabınız üzerinden terör bağlantılı şahıslara para gönderilmiş, size yardımcı olabilmemiz için emniyete gelin” şeklindeki yönlendirmeleriyle para yatırtılan olayda, “Mahkemece, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde sübut bulan suçtan mahkumiyet hükmü kurulmuştur.”

Karardan çıkan ilke: “Hesabınız terör örgütüne para transferinde kullanıldı” senaryosuyla yürütülen sahte polis dolandırıcılıklarında mağdurların yatırdığı paraların aktarıldığı hesaplar, bu organizasyonların vazgeçilmez halkasıdır. Mahkeme, dosya kapsamını bir bütün olarak değerlendirerek mahkûmiyet kurmuştur.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Bu tür dosyalarda mağdur beyanları, mağdurun para yatırdığı hesap ile hesap sahibi arasındaki bağlantı ve paranın hesaptan nasıl çıktığı birlikte incelenir. Hesap sahibinin, dolandırıcıların kullandığı yöntemden haberdar olup olmadığı nitelikli hâlin (m.158/1-l) kendisine uygulanıp uygulanamayacağı yönünden ayrıca tartışılmalıdır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 12.06.2025, E. 2021/27007, K. 2025/7124

Sonuç: Mahkûmiyet hükmü bozulmuştur — beraat gerektiği.

“…sanık …’nın aşamalarda atılı suçu işlemediğine yalnızca akrabası olan ve güvendiği diğer sanık …’ın istemesi üzerine banka kartını suça konu olaydan habersiz şekilde kullandırdığına ilişkin istikrarlı savunması” ve “diğer sanık …’ın aşamalarda sanık …’nın aşamalardaki beyanlarını doğrular mahiyette dava dışı …’ın yönlendirmesi ile suça konu olayda sanık …’nın yalnızca banka kartını kullandıklarına, sanık …’nın suça konu olayda payının ve haberinin olmadığına ilişkin beyanları” karşısında, “sanık …’nın üzerine atılı dolandırıcılık suçunu işlediğine dair, mahkumiyetine yeterli, kesin delil olmadığı gözetilmeksizin sanığın beraati yerine, diğer sanığın suçuna iştirak ettiği gerekçesi ile mahkumiyetine karar verilmesi… BOZULMASINA…”

Karardan çıkan ilke: Beraat için Yargıtay üç unsuru bir arada değerlendirmiştir: (1) kartın akraba ve güvenilen bir kişiye verilmesi, (2) sanığın aşamalarda istikrarlı savunması, (3) diğer sanığın bu savunmayı doğrulayan beyanları. Bu koşullarda mahkûmiyete yeterli kesin delil bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Bu karar, güven ilişkisine dayanan savunmanın en güçlü dayanağıdır. Savunma ilk ifadeden itibaren tutarlı olmalı; kartın kime, hangi gerekçeyle ve hangi ilişki çerçevesinde verildiği her aşamada aynı şekilde anlatılmalıdır. Kartı alan kişinin veya diğer sanıkların doğrulayıcı beyanları dosyaya kazandırılmalı, sanığın suçtan pay almadığını gösteren banka kayıtları sunulmalıdır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 06.11.2023, E. 2022/6525, K. 2023/7980 (kanun yararına bozma)

Kanun yararına bozma talebinde “sanık …’ın olaydaki rolünün sanık …’a hesabını ve kartını kullandırmakla sınırlı olduğu”, “sanık …’ın hesabını kullandığını ancak dava konusu olaya ilişkin herhangi bir bilgisinin bulunmadığını beyan ettiği” ve “her türlü şüpheden uzak somut, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği” gerekçeleriyle beraat verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Karardan çıkan ilke: Rolü yalnızca hesabını ve kartını kullandırmakla sınırlı olan ve olaydan haberi olmadığını beyan eden sanık hakkında, şüpheden uzak somut, kesin ve inandırıcı delil yoksa beraat kararı verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. Kesinleşmiş bir hükme karşı bu gerekçeyle kanun yararına bozma yoluna gidilmiş olması, meselenin önemini gösterir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Kanun yararına bozma (CMK m.309), kesinleşmiş hükümlere karşı Adalet Bakanlığı aracılığıyla işletilebilen olağanüstü bir kanun yoludur. Kesinleşmiş bir mahkûmiyette kastın kesin delille ispatlanmadığı açıksa bu yol ayrıca değerlendirilebilir.

Not: Yukarıdaki alıntı kanun yararına bozma talebinin gerekçesini özetlemektedir; Dairenin talep hakkındaki nihai kararı karar metninden ayrıca kontrol edilmelidir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesi, 06.02.2025, E. 2025/268, K. 2025/442

“Buna karşın, kartının veya kart bilgilerinin hesap sahibinin rızası dışında kullanılarak para çekildiğinin ispat edilmesi halinde, sadece parayı çeken kişinin sorumluluğuna gidilecektir.” — Aynı kararda: “Hesap sahibi, kartını para veya başka bir menfaat karşılığı olmadan ya da herhangi bir yasal nedene dayanmadan başkasına verdiğini ifade ediyor ise, bizzat kartı başkasına kullandırmanın hukuka aykırı olması nedeniyle, fail, kart kullandırma karşılığı bir menfaat temin ettiğini belirtmese de, ortaya çıkan sonuçtan hukuki veya cezai olarak sorumlu olacaktır” ve “Hesap sahibi, kartını bir menfaat karşılığı olsun veya olmasın bilerek başkasına kullandırmış ise parayı çeken kim olursa olsun hesap sahibinin de sorumlu olduğu değerlendirilecektir.”

Karardan çıkan ilke: Daire, üç ayrı durumu birbirinden ayırmıştır: (1) Rıza dışı kullanım ispat edilirse yalnızca parayı çeken sorumludur. (2) Kart menfaatsiz ama yasal bir neden olmadan verilmişse hesap sahibi de sonuçtan hukuken veya cezai olarak sorumlu olabilir. (3) Kart bilerek başkasına kullandırılmışsa, menfaat olsun olmasın, parayı kim çekerse çeksin hesap sahibi de sorumludur.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Rıza dışılık savunması, en güçlü beraat yoludur; ancak ispat gerektirir. Kartın çalındığına veya kaybolduğuna ilişkin olay tarihli bildirimler, bilgilerin oltalama (phishing) veya sahte bağlantıyla ele geçirildiğini gösteren mesajlar ve banka kayıtları bu savunmanın delilleridir. Kartı başkasına kendisi veren kişinin sonradan gerçeğe aykırı kayıp/çalıntı beyanında bulunması ise 5464 sayılı Kanun m.37 kapsamında ayrı bir suç oluşturur; bu yola kesinlikle başvurulmamalıdır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 02.12.2021, E. 2021/12683, K. 2021/11527

Sonuç: Beraat hükümleri çoğunlukla onanmıştır (karşı oylu).

Karşı oyda “18.000 TL hesabına gönderilmesi hususunda kendi adına hesabını kullandıran sanık … ile …’ün hesabına gönderilen 18.000 TL yi …’den alarak …’in annesi adına hesaba sanık …’in istemi doğrultusunda gönderen sanık …’ın suça TCK’nın 39 maddesi kapsamında iştirak ettikleri bu nedenle haklarında kurulan beraat hükümlerinin bozulması gerektiği düşüncesi ile sayın çoğunluğun bu sanıklar yönünden beraat hükümlerinin onanması yönündeki kararına iştirak etmek mümkün bulunmamıştır” görüşü ileri sürülmüştür. Çoğunluk ise “yüklenen suçun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığı Mahkemece kabul ve takdir kılınmış olmakla, katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden hükümlerin ONANMASINA” karar vermiştir.

Karardan çıkan ilke: Hesabını kullandıran ve parayı başka hesaba aktaran sanıklar hakkında dahi, suçun işlendiğinin sabit olmadığına ilişkin yerel mahkemenin kabul ve takdiri Yargıtay çoğunluğunca yerinde görülmüştür. Karşı oy, aynı olguların yardım etme olarak nitelendirilebileceğini savunmuştur.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Karar, ilk derece mahkemesinin delil takdirinin bu dosyalardaki belirleyiciliğini gösterir: yerel mahkeme kastın sabit olmadığına ilişkin gerekçeli bir takdirde bulunmuşsa, bu takdir temyizde korunabilmektedir. Bu nedenle savunmanın ağırlık merkezi ilk derece yargılamasıdır; delil sunma, tanık dinletme ve bilirkişi incelemesi talepleri bu aşamada eksiksiz yapılmalıdır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.04.2023, E. 2021/13131, K. 2023/2602

Sonuç: Kartı veren sanık yönünden bozma; kartı alıp parayı çeken sanık yönünden mahkûmiyet onanmıştır.

Kartını veren sanık yönünden “sanık …’in suça konu banka kartının bağlı olduğu hesap numarasının geçmiş dönem kayıtları incelenerek benzer şekilde para yatırılıp yatırılmadığı, şüpheli para girişlerinin olup olmadığı araştırılıp sonucuna göre toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirilip sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden mahkumiyet hükmü verilmesi” bozma nedeni sayılmıştır. Aynı kararda diğer sanık yönünden: “Sanık …’ın, somut olayda teyzesinin oğlu sanık …’in banka kartını alması, müşteki tarafından yatırılan paranın kendisi tarafından çekilmesi, emlakçı olan sanığın iddia ettiği gibi aralarında ortaklık oluştuğunu söylediği …’in alacağını tahsil etmesi amacıyla kendi hesap numarasını kullanması makul ve yeterli iken bu durumu yadırgamayarak birçok yakınının hesap numarasının benzer suçlarda kullanılmasına sebebiyet vermesi ve tüm dosya kapsamından suçun sübuta erdiğini kabul eden mahkemenin takdirinde hukuka aykırılık bulunmamıştır” değerlendirmesi yapılmıştır.

Karardan çıkan ilke: Aynı kararda iki farklı sonuç vardır ve fark öğreticidir. Kartı veren (teyzesinin oğluna) sanık için hesabın geçmişi araştırılmadan mahkûmiyet kurulamaz. Kartı alıp parayı çeken sanık için ise kendi hesabını kullanmak makul iken yakınlarının hesaplarını kullanması ve birçok yakınının hesabının benzer suçlarda kullanılmasına sebep olması mahkûmiyete yeterli görülmüştür.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Savunmada hesabın en az son bir iki yıllık dökümü mahkemeye sunulmalı veya getirtilmesi talep edilmelidir. Hesaba daha önce benzer şüpheli para girişi olmaması, hesabın maaş, kira veya olağan harcamalar için kullanıldığının görülmesi, kartın tek seferlik ve güven ilişkisine dayanarak verildiğini destekler. Mahkeme bu araştırmayı yapmadan hüküm kurmuşsa istinaf ve temyiz dilekçesinde bu karar dayanak gösterilmelidir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesi, 04.06.2024, E. 2022/189, K. 2024/879

Sonuç: Mahkûmiyet onanmıştır.

“Bahse konu banka hesabının şüphelinin eşi adına kayıtlı olmakla beraber, ekli vekalet ve beyanından şüphelinin tasarrufunda ve kullanımında olduğunun anlaşıldığı” ve “sanığın hesabına gelen paradan haberdar olduğunu beyan etmesi ve sanığın hesabından bu paranın çekildiğinin tespit edilmesi cihetiyle; sanığın eyleminin bu şekilde subut bulduğuna ilişkin ilk derece mahkemesinin kabulü Dairemiz heyeti tarafından da usul ve yasaya uygun olduğu kabul edilmiş…”

Karardan çıkan ilke: Hesabın başkası (eş) adına kayıtlı olması sorumluluğu ortadan kaldırmaz; belirleyici olan hesabın fiilî tasarrufunun kimde olduğudur. Vekâletname ve sanığın beyanı, hesabın onun kullanımında olduğunu göstermiştir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Hesap sahibi ile hesabı fiilen kullanan kişi farklı olabilir. Eşi, çocuğu veya yakını adına kayıtlı hesabı kullanan kişi, hesaba gelen paradan haberdar olup parayı çekmişse sorumlu tutulabilir. Hesap sahibinin kendisi ise hesabı fiilen kullanmadığını, vekâlet ilişkisini ve olaydan habersizliğini ortaya koyarak savunmasını kurabilir.

Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 08.06.2021, E. 2017/33879, K. 2021/6791

Sonuç: Mahkûmiyet onanmıştır.

“…sanık …’un, açık kimlik bilgileri tespit edilemeyen ve kendisini avukat … olarak tanıtan dosyası tefrik edilen şahsın katılanı dolandırarak elde ettiğini bildiği halde kendi hesaplarını kullandırmak suretiyle … isimli kişinin kendisini gizlemesine ve dolandırıcılık suçunun işlenmesinde işbirliği yaptığı ve bu suretle sanığın nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediği, sabit olmakla…” — “…sanığın savunmaları, katılan beyanları ve tüm dosya kapsamına göre sanığın mahkumiyetine ilişkin mahkemenin kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.”

Karardan çıkan ilke: Belirleyici unsur “bildiği halde” ifadesidir. Hesabını, asıl failin kimliğini gizlemesine hizmet edecek şekilde bilerek kullandıran sanık, dolandırıcılığın işlenmesinde iş birliği yapmış sayılmıştır. Hesap kullandırmanın fonksiyonlarından biri, asıl failin kimliğinin gizlenmesidir ve bu fonksiyon da iştirak iradesinin göstergesi olarak değerlendirilmiştir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Savunmada “bildiği halde” unsurunun iddia makamınca hangi delille ispatlandığı sorgulanmalıdır. Sanığın asıl failin gerçek kimliğini ve dolandırıcılık yaptığını bildiğini gösteren somut bir olgu (yazışma, önceki birliktelik, paylaşım) yoksa bu kabul itiraz konusu yapılmalıdır.

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, 12.05.2025, E. 2021/574, K. 2025/552

Sonuç: Hesap sahipleri, hesaplarına gelen tutarlarla sınırlı olarak tazminata mahkûm edilmiştir.

“…sanıkların hesaplarına para gelmesi eylemlerinin de nitelikli dolandırıcılık suçunu teşkil ettiği anlaşılmakla; sanıkların hesaplarına gelen tutarlarla sorumlu oldukları…” Hüküm fıkrasında “100.000,00-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı …’dan alınarak davacıya verilmesine, 50.000,00-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı …’den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.”

Karardan çıkan ilke: Kararda sanıkların hesaplarına gelen tutarlarla sorumlu oldukları belirtilmiş; davalılardan birinden 100.000 TL, diğerinden 50.000 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davacıya ödenmesine hükmedilmiştir. Sorumluluğun, her bir hesaba gelen tutar esas alınarak belirlendiği görülmektedir.

Uygulamada nasıl kullanılır?: Mağdur açısından karar, parayı gönderdiği hesapların sahiplerine karşı ayrı ayrı ve hesaplarına gelen tutarlarla sınırlı olarak dava açılabileceğini gösterir. Hesap sahibi açısından ise zararın erken giderilmesi, hem bu hukuki riski ortadan kaldırır hem de ceza dosyasında etkin pişmanlık (TCK m.168) bakımından avantaj sağlar.

2M Hukuk Avukatlık Bürosu

Postane Mahallesi, Seher Sokak No: 18/2, Tuzla / İstanbul

Telefon ve WhatsApp: 0505 390 25 48 · E-posta: info@2mhukuk.com

Büromuz hakkında: 2M Hukuk Avukatlık Bürosu · Diğer yazılarımız: Tüm Makaleler

Hesabınız Nedeniyle İfadeye mi Çağrıldınız?

İfade vermeden önce dosyanızı değerlendirelim; faillik, yardım etme ve beraat ihtimallerini, TCK 158/4 indirimini ve delil stratejisini birlikte belirleyelim.

0505 390 25 48 — Hemen ArayınWhatsApp’tan Yazın