Yoğun yağışın ardından su dolan bir alt geçit, sürücüye çoğu zaman saniyeler içinde karar vermesi gereken bir durum yaratır: Önündeki suyun derinliği belli değildir, arkasında araç kuyruğu vardır, geri dönmek de ayrı bir kaza riski taşır. Araç suya girip stop ettiğinde ise üç ayrı hukuki soru doğar. Sürücü bu olayda kusurlu sayılır mı? Kasko sigortacısı sürücünün kusurunu gerekçe göstererek ödemeden kesinti yapabilir mi? Hasarı ödeyen sigortacı belediyeye veya yol idaresine rücu ettiğinde sürücünün kusuru rücu alacağını nasıl etkiler?
Bu yazıda bu üç soruyu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde, büromuzun taradığı yargı kararları ve Uyuşmazlık Mahkemesinin Üsküdar’daki bir su birikintisi olayına ilişkin 2025 tarihli kararı dâhil olmak üzere güncel görev içtihadıyla birlikte ele alıyoruz.
Kısa Cevap
- Su dolu alt geçide giren sürücü kendiliğinden tam veya asli kusurlu sayılmaz; su birikintisine girmek KTK m. 84 ve Yönetmelik m. 157’de sayılan asli kusur halleri arasında değildir. Kusur; uyarı levhası, suyun görünürlüğü ve geri manevra imkânına göre bilirkişiyle belirlenir.
- Kasko sigortacısı, kasıt yoksa sürücünün ihmali veya basit kusuru nedeniyle tazminattan kesinti yapamaz (TTK m. 1429; Yargıtay 4. HD, E. 2022/11269, K. 2024/10307).
- Sigortacının idareye veya üçüncü kişiye rücu alacağı, karşı tarafın kusuruyla sınırlıdır; sigortalı sürücünün kusuru oranında indirim yapılır (TBK m. 52, KTK m. 86/2).
- Yol ve su tahliye kusuruna dayalı davalarda yargı yolu tartışmalıdır; Uyuşmazlık Mahkemesi KTK m. 110’a dayanarak adli yargıyı görevli görmektedir (E. 2025/318, K. 2025/494).
İçindekiler
- Su Dolu Alt Geçit Olaylarında Hangi Mevzuat Uygulanır?
- Sürücünün Hızını ve Dikkatini Şartlara Uydurma Yükümlülüğü
- Kasko Sigortasında Teminat, Kusur ve Zararı Önleme Yükümlülüğü
- Sigortacının Halefiyeti ve Rücu Hakkı
- Haksız Fiil Sorumluluğu ve Müterafik Kusur İndirimi
- Su Dolu Alt Geçide Giren Sürücü Kusurlu mu?
- Kasko Sigortacısı Sürücünün Kusuru Nedeniyle Ödemeden Kesinti Yapabilir mi?
- Rücu Talebi Davalının Kusuruyla Sınırlıdır
- Rücuda Kusur İndirimi: Mahkemeler Oranı Nasıl Uyguluyor?
- Farklı Kaza Tiplerinde Kusur Dağılımı Örnekleri
- Belediyeye Karşı Dava Adli Yargıda mı, İdari Yargıda mı Açılır?
- Zamanaşımı ve Sürelerde Dikkat Edilecekler
- İspat, Bilirkişi ve Delil Tespiti
- İncelenen Yargı Kararları Tablosu
- Sonuç: Üç Soruya Üç Cevap
- Sık Sorulan Sorular
- Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli?
1. Su Dolu Alt Geçit Olaylarında Hangi Mevzuat Uygulanır?
Su dolu bir alt geçide veya karayolundaki aşırı su birikintisine giren motorlu araçlarda meydana gelen hasarlar; sürücünün trafik kurallarına uyma ve hızını şartlara uydurma yükümlülüğü, kasko sigortasında rizikonun kapsamı ve zararı önleme/azaltma borcu, sigortacının halefiyet hakkı ile haksız fiil sorumluluğunda müterafik kusur indirimi hükümleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. Konuya ilişkin temel mevzuat dayanakları şunlardır:
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — m. 52, 84, 85, 86 ile yargı yolu ve zamanaşımı bakımından m. 109 ve 110,
- Karayolları Trafik Yönetmeliği — m. 157 (asli kusur sayılan haller),
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — m. 1409, 1429, 1448, 1472,
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 49, 52.
2. Sürücünün Hızını ve Dikkatini Şartlara Uydurma Yükümlülüğü
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52. maddesi sürücülere şu yükümlülükleri getirir:
2918 sayılı KTK m. 52
“Sürücüler: a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, c) Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, d) Kol ve grup halinde araç kullananlar, araçları arasında yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak diğer araçların güvenle girebilecekleri açıklıklar bulundurmak, Zorundadırlar.”
Kanunun 84. maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 157. maddesinde trafik kazalarında asli kusur sayılan haller tahdidi olarak sayılmıştır. Su birikintisine veya su dolu alt geçide girmek, anılan maddelerde doğrudan bir asli kusur hali olarak sayılmamıştır. Ancak somut olayın özelliklerine göre sürücünün görüş, hava ve yol şartlarının gerektirdiği tedbirleri almaması KTK m. 52/1-b kapsamında kural ihlali ve tali kusur değerlendirmesine konu olabilmektedir.
Bu ayrım uygulamada önemlidir: Sigortacının veya idarenin “sürücü suya bile bile girdi, kusur tamamen ondadır” savunması, kanunda karşılığı olan bir asli kusur haline dayanmaz. Tartışma, KTK m. 52/1-b’deki genel özen yükümlülüğü üzerinden ve somut olayın koşullarıyla yürütülmek zorundadır.
3. Kasko Sigortasında Teminat, Kusur ve Zararı Önleme Yükümlülüğü
6102 sayılı TTK m. 1409
“(1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. (2) Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.”
6102 sayılı TTK m. 1429/1
“Sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta ettirenin, sigortalının, lehtarın ve bunların hukuken fiillerinden sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararları tazmin ile yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortalı ve tazminat ödenmesini sağlamak amacıyla bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişiler, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacı tazminat borcundan kurtulur ve aldığı primleri geri vermez.”
6102 sayılı TTK m. 1448/1-2
“(1) Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda, zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olunması veya sigortacının üçüncü kişilere olan rücu haklarının korunabilmesi için, imkânlar ölçüsünde önlemler almakla yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortacının bu konudaki talimatlarına olabildiğince uymak zorundadır. Birden çok sigortacının varlığı ve bunların birbirlerine aykırı talimatlar vermeleri hâlinde, sigorta ettiren, bu talimatlardan zararın azaltılması ve rücu haklarının korunması bakımından en uygun olanını dikkate alır. (2) Bu yükümlülüğe aykırılık sigortacı aleyhine bir durum yaratmışsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılır.”
Poliçede hangi teminata bakılmalı?
Alt geçitte suya giren aracın hasarı, poliçenin hangi teminatına bağlandığına göre farklı tartışmalar doğurur. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nda sel ve su baskını ana teminatlar arasında yer almaz, A.4.5 bendi uyarınca ancak ek sözleşmeyle teminata alınabilir. Bu nedenle sigortacılar alt geçit dosyalarında zaman zaman “olay sel veya su baskını değil, sürücünün su birikintisine girmesidir” savunmasına başvurur. Poliçenin teminat tablosu, sel ve su baskını klozunun lafzı ve olayın aşırı yağış veya taşkınla bağlantısını gösteren deliller bu nedenle dosyanın ilk gününden itibaren birlikte değerlendirilmelidir.
4. Sigortacının Halefiyeti ve Rücu Hakkı
6102 sayılı TTK m. 1472/1
“Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.”
Halefiyetin özü şudur: Sigortacı, sigortalısının sahip olduğundan fazla bir hakkı kullanamaz. Sigortalı sürücü kazada kusurluysa sigortalının sorumlu kişiye karşı talep hakkı o oranda azalacağından, sigortacının rücu alacağı da aynı oranda azalır. Kasko ilişkisinde sürücünün kusuru ödemeyi etkilemezken rücu ilişkisinde etkilemesinin nedeni budur.
5. Haksız Fiil Sorumluluğu ve Müterafik Kusur İndirimi
6098 sayılı TBK m. 49/1
“Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.”
6098 sayılı TBK m. 52/1
“Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.”
2918 sayılı KTK m. 86/2
“Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.”
Belediyeye, su ve kanalizasyon idaresine, otoyol işletmecisine ya da yükleniciye yöneltilen tazminat veya rücu taleplerinde, sürücünün zararın doğmasında veya artmasında payı varsa bu hükümler uyarınca indirim yapılır. İndirimin oranı, bilirkişinin kusur dağılımı ve hâkimin takdiriyle belirlenir.
6. Su Dolu Alt Geçide Giren Sürücü Kusurlu mu?
Yargı kararları ve mevzuat hükümleri uyarınca, su dolu bir alt geçide giren araç sürücüsü peşinen tam veya asli kusurlu kabul edilemez. Kusur tayini; suyun derinliğinin dışarıdan anlaşılabilirliği, alt geçit girişinde uyarı levhası veya engel bulunup bulunmadığı, geriye dönüş ya da manevra yapma imkânının mevcudiyeti gibi somut olayın özelliklerine göre bilirkişi marifetiyle incelenmektedir.
| Bilirkişinin baktığı ölçüt | Sürücü lehine | Sürücü aleyhine |
|---|---|---|
| Uyarı levhası, bariyer, trafik kapatması | Hiçbir uyarı veya kapatma yok | Alt geçit kapatılmış veya “su birikintisi” uyarısı var |
| Suyun derinliğinin görünürlüğü | Gece, yağış, bulanık su; derinlik dışarıdan anlaşılamıyor | Önceki araçların mahsur kaldığı, su seviyesinin açıkça yüksek olduğu görülüyor |
| Geri manevra veya durma imkânı | Arkada trafik var; geri gitmek ayrı kaza riski | Güvenle durup dönme imkânı var |
| Hava ve yağış koşulları | Yağış yeni başlamış, uyarı yapılmamış | Meteorolojik uyarılar ve bariz tehlikeye rağmen seyre devam |
| Hız ve sürüş biçimi | Düşük hızla, dikkatli giriş | Yüksek hızla suya dalış, KTK m. 52/1-b ihlali |
Sürücüye kusur isnat edilemeyeceği haller
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/326, K. 2025/79 (23.01.2025)
Alt geçitteki su birikintisi nedeniyle meydana gelen hasar incelenmiştir. Mahkemenin benimsediği bilirkişi heyeti raporunda, sürücünün alt geçitteki suyun derinliğini bilebilecek durumda olmadığı ve suyun fark edilmesi sonrasında geriye manevra yapmasının kazaya sebebiyet verebileceği belirtilerek sürücünün “Atfi Kabil Kusurunun Bulunmadığı” görüşü bildirilmiştir. Mahkemece de “davacı araç sürücüsünün hasarın oluşmasını engellemeyeceğinden üzerine atfıkabil bir kusur bulunmadığı” gerekçesiyle sürücüye herhangi bir kusur izafe edilmemiş ve araç hasar bedelinin kasko sigortacısından tam tahsiline karar verilmiştir.
Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2021/114, K. 2021/802 (07.12.2021)
Aşırı yağışla oluşan su birikintisinde açılan rögar kapağına çarpan aracın sürücüsü hakkında bilirkişi raporundaki “sigortalı araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun bulunmadığı” tespiti benimsenmiş; idareye %20, yükleniciye %80 kusur verilerek rücu davası tam olarak kabul edilmiş, itirazın iptaliyle takibin devamına karar verilmiştir.
Sürücünün müterafik kusurlu sayıldığı haller
Buna karşın, sürücünün hava ve yol şartlarının bariz tehlike arz ettiğini öngörmesine rağmen seyrine devam etmesi durumunda müterafik kusur söz konusu olabilmektedir.
Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, E. 2020/1505, K. 2021/1729 (01.11.2021)
Yoğun yağışta seyreden sigortalı aracın selde hasar görmesi olayında Daire, “sigortalı araç sürücüsünün söz konusu yoğun yağışta trafikte seyretmenin tehlikeli olabileceğini öngörmesi gerektiği halde bundan imtina ederek yolda seyrine devam etmesi sigortalı sürücü ve dolayısıyla davacı yönünden müterafik kusur niteliğindedir” değerlendirmesini yapmış; ilk derece mahkemesinin kabul kararını kaldırarak “hükmolunan tazminattan %50 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği” sonucuna varmış ve davayı kısmen kabul etmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, E. 2024/510, K. 2025/1895 (25.12.2025)
Otoyol sol şeridindeki su birikintisi kaynaklı kazada Daire, “davalının işletmesinde olan otoyolda su birikintisi olması durumunda dahi araç sürücülerinin hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmaları ve yola gereken dikkatlerini vermeleri gerektiği” ilkesini vurgulamıştır. Davalı işletmeci yönünden “belirtilen yol kusuruna ilişkin dosyada somut bir bilgi, belge, bir hata veya kusur tespit edilemediği” gerekçesiyle davacı kasko sigortacısının istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.
İdare kusuru ile müterafik kusur birlikte incelenmelidir
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2016/13045, K. 2017/6381 (05.06.2017)
İlk derece mahkemesi, sürücünün su birikintisini görerek ve bilerek içine girmesini kusurlu sayıp davayı tümden reddetmiştir. Daire bunu yerinde bulmamış, “varılan sonuç dosya içeriğine uygun düşmemektedir” diyerek aşırı yağışla oluşan suyun tahliye edilememesinde idarenin kusurunun bilirkişice incelenmesi, idarenin kusurlu bulunması hâlinde ise sürücünün müterafik kusurunun ve indirim gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Kararda kasko sigortasında zararı önleme borcuna atıfla “Bu yükümlülüğe aykırılık sigortacı aleyhine bir durum yaratmışsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılır” hükmü aktarılmış ve karar bozulmuştur.
Bu karar, uygulamadaki en önemli hatalardan birini düzeltir: Sürücünün suya bilerek girmiş olması tek başına davanın reddi için yeterli değildir. Önce idarenin tahliye ve uyarı yükümlülüğündeki kusur belirlenmeli, ardından sürücünün payı indirim olarak değerlendirilmelidir.
Alt geçitte suya giren aracınız için ret veya indirim mi önerildi?
Sürücüye kusur yüklenip yüklenemeyeceği; levha, görüntü, meteoroloji kaydı ve geri manevra imkânı gibi somut olgulara bağlıdır. Eksper raporu ve olay kayıtları üzerinden dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz.
Görüşme Talebi7. Kasko Sigortacısı Sürücünün Kusuru Nedeniyle Ödemeden Kesinti Yapabilir mi?
Kasko sigorta sözleşmelerinde sigortacının sorumluluğu TTK m. 1409 ve 1429 ile şekillenir. Aksine sözleşme bulunmadıkça sigortacı, sigortalının veya sürücünün ihmalinden doğan zararları tazminle yükümlüdür; kasten sebebiyet verme hâli hariç teminat geçerlidir. Bu nedenle kasko sigortacısı, kendi sigortalısına hasar tazminatı öderken sigortalı araç sürücüsünün basit kusuruna veya ihmaline dayanarak doğrudan tazminattan indirim yapamaz.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/11269, K. 2024/10307 (04.11.2024)
Daire ilkeyi açıkça ortaya koymuştur: “Davalı … şirketinin, davacının aracında meydana gelen gerçek zararın tamamından sorumlu tutulması gerekirken, kasko sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında indirim yapılması doğru olmamıştır.” Daire ayrıca aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı ve sovtaj değerine ilişkin inceleme eksikliği sebebiyle “eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir” gerekçesiyle İtiraz Hakem Heyeti kararını bozmuştur. Kararın Sigorta Tahkim Komisyonu yolunda verilmiş olması, aynı ilkenin tahkimde de bağlayıcı biçimde denetlendiğini göstermektedir.
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/326, K. 2025/79 (23.01.2025)
Su dolu alt geçide giren araçta hasarı engelleme imkânı bulunmadığından ve sürücüye atfı kabil kusur yüklenemeyeceğinden poliçe teminatı tam uygulanmış; “Davanın KABULÜ ile KDV dahil 50.879,27 TL maddi tazminatın (araç hasar bedeli) 04/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine” hükmolunmuştur.
TTK m. 1429 ile m. 1448 arasındaki ayrım
Sigortacılar zaman zaman TTK m. 1448/2’deki indirim imkânını, sürücünün suya girme kararı için de kullanmaya çalışır. İki hükmün alanı farklıdır. Rizikonun gerçekleşmesine ihmalle yol açılması m. 1429 kapsamındadır ve kast olmadıkça tazminatı etkilemez. M. 1448 ise rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşmesi ihtimalinin yüksek olduğu anda ve sonrasında zararın büyümesini önleme borcunu düzenler. Örneğin su almış motorun yeniden çalıştırılarak hasarın ağırlaştırılması bu ikinci alana girebilir. Kasko sigortacısı, zararı önleme ve azaltma yükümlülüğünün ihlal edildiğini ve bunun kendisi aleyhine bir sonuç doğurduğunu ispatlamadıkça sürücünün kusuruna dayanarak tazminattan kesinti yapamaz.
8. Rücu Talebi Davalının Kusuruyla Sınırlıdır
TTK m. 1472 gereğince sigortalısına hasar ödemesi yapan kasko sigortacısı, ödediği bedel nispetinde sigortalısının haklarına halef olarak zarardan sorumlu olan üçüncü kişilere veya idareye rücu hakkı kazanır. Sigortacının rücu edebilmesi ise davalı tarafın olayda kusurlu olmasına ve rücu alacağının karşı tarafın kusur payına tekabül etmesine bağlıdır.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, E. 2024/510, K. 2025/1895 (25.12.2025)
Daire, kasko rücu hakkı bakımından genel kuralı “davacının ödediği bedeli davalıdan talep etmesi davalının meydana gelen trafik kazasında kusurlu olması halinde mümkündür” şeklinde ifade etmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, E. 2024/24, K. 2025/1739 (18.12.2025)
Rücu şartı “davacının ödediği bedeli davalılardan talep etmesi, ancak davalı araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında kusurlu olması halinde mümkündür” tespitiyle teyit edilmiştir. Davalı sürücüye %70, sigortalı araç sürücüsüne %30 kusur verilerek takibin “75.436,00 TL asıl alacak, 12.038,76 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 87.474,76 TL üzerinden devamına” karar verilmiş; istinaf başvuruları “HMK’nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE” hükmedilmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, E. 2023/400, K. 2025/1248 (06.11.2025)
Sigortalı sürücünün kusursuz (“sigortalı araç sürücüsünün hasarın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı”) ve davalının tam kusurlu (“davalı araç sürücüsünün ise kazada tam kusurlu olduğu”) olduğu olayda rücu, “davalı şirketin ZMMS poliçesiyle teminat altına aldığı araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında kusurlu olması halinde” mümkün görülmüş ve davanın kabulüne ilişkin karar yönünden istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, E. 2021/1451, K. 2023/1432 (19.10.2023)
Daire, “Kasko sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına hasar nedeniyle ödeme yapan davacının TTK’nun 1472. maddesi uyarınca halefiyet ilkesine dayalı olarak hasarın oluşmasında kusurlu olan taraflara rücu etme hak ve yetkisi bulunmaktadır” tespitinde bulunmuştur. Benimsenen alternatif raporda davalı %70, gece vakti seyrini far ışığı altındaki görüşüne göre sürdürmeyen ve yola gereken dikkatini vermeyen sigortalı araç sürücüsü ise %30 kusurlu kabul edilmiş; ilk derece kararı kaldırılarak takibin kısmen devamına ve “fazlaya ilişkin istemin REDDİNE” karar verilmiştir.
9. Rücuda Kusur İndirimi: Mahkemeler Oranı Nasıl Uyguluyor?
Yargıtay ve istinaf mahkemelerinin yerleşik uygulamasına göre, sigortalı araç sürücüsünün de kazanın oluşumunda kusuru bulunması hâlinde TBK m. 52 ve KTK m. 86/2 gereğince kasko sigortacısının rücu talebinden sürücünün kusuru oranında indirim yapılır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2009/7265, K. 2009/9178 (29.12.2009)
Daire, “Kasko sigortacısı, sigortalısına ödediği tazminatı, zarar sorumlularından kusurları oranında rücuan talep edebilir” kuralını vurgulayarak davalının sürücüsünün “%75 kusuruna isabet eden zarardan sorumlu tutulması gerekirken, tamamından sorumlu tutulması doğru görülmemiştir” gerekçesiyle kararı bozmuştur.
Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2020/78, K. 2022/11 (10.01.2022)
Motosiklet sürücüsü “aracının hızını trafiğin ve yolun gerekli kıldığı şartlara göre ayarlamaması nedeni ile tali kusurlu” görülmüş; “davalı araç sürücüsüne % 75, davacı sigortalısı araç sürücüsüne % 25 kusur izafe eden bilirkişi raporuna” itibar edilmiştir. Mahkeme kasko rücu tazminatından %25 indirim yaparak “yapılan bu ödemenin % 75’i olan 29.853,75 TL’nin işleten ve ZMMS sigortacısı sıfatı bulunan davalılardan talep edilebileceği” sonucuna varmış; tutarın 11/10/2018 ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsiline ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiştir.
Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/606, K. 2025/37 (22.01.2025)
Rögar kapağı kazasında sürücünün “hızını yol şartlarına göre ayarlamaması nedeniyle tali kusurlu olduğu” ve kusur oranlarının kuruluş için %75, sürücü için %25 olduğu yönündeki bilirkişi raporu benimsenmiş; “Kusur oranlarının kazanın oluşuna uygun olması nedeniyle mahkememizce de kabul edilmiş, bu oranlardan kuruluşun kusuru oranında sorumluluğu gerekmiştir” gerekçesiyle bir davalı yönünden husumetten ret, diğer davalı yönünden kısmen kabul kararı verilmiştir.
İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/677, K. 2023/926 (22.11.2023)
Yoldaki çukura girerek hasarlanan kasko sigortalı araçta “kazanın esas olarak sürücünün dikkatsiz, tedbirsiz ve aşırı hızlı seyretmesi nedeniyle meydana geldiği” kanaatiyle sürücü %75 asli kusurlu, dava dışı belediye %25 kusurlu bulunmuştur. Davalıların olayla ilgili herhangi bir kusuru bulunmadığından dava tümden reddedilmiştir. Karar, rücu davasında doğru davalının seçilmesinin belirleyici olduğunu gösterir: Kusurlu idare davada yer almadığında sigortacı, %25’lik payı dahi tahsil edememiştir.
İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/377, K. 2024/181 (07.03.2024)
Kazada davalı tarafın %75, davacı taraf sürücüsünün %25 kusurlu bulunduğu kanaatine varılarak hasar ve ikame araç bedelinden davacının kusuru oranında indirim yapılmış; “davacının talep edebileceği hasar bedelinin 91.612,50 TL, ikame araç bedelinin ise 4.500,00 TL olduğu” tespitiyle dava kısmen kabul edilmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2009/2338, K. 2009/4107 (09.06.2009)
ZMMS rücu uyuşmazlığında Daire, “ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir” kuralına dikkat çekmiş; alkollü sürücünün aracına bilerek binme yönündeki müterafik kusur savunması hakkında “Mahkemece, davalı vekilinin bu savunması üzerinde durularak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir” diyerek ilk derece kararını bozmuştur.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, E. 2020/288, K. 2021/374 (29.04.2021)
Traktör sürücüsünün %65 asli, motosiklet sürücüsünün %35 tali kusurlu olduğu olayda kasksızlık sebebiyle zarar görenin müterafik kusuru nedeniyle %20 oranında indirim yapılması gerektiği belirtilmiş; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle karar kaldırılmıştır.
10. Farklı Kaza Tiplerinde Kusur Dağılımı Örnekleri
Su birikintisi dosyalarında kusur oranı tartışılırken, yol ve altyapı kusuruna dayalı diğer kaza tiplerinde mahkemelerin benimsediği oranlar da yol gösterici olabilir:
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, E. 2022/1539, K. 2022/131 (30.09.2022)
Rögar kapağının bakım ve onarımından sorumlu idareye %85 asli, otobüs sürücüsüne %15 tali kusur verilmesi yerinde bulunmuş; “kazaya neden olan davalılar arasında müteselsil sorumluluk bulunması nedeniyle zarardan müteselsil sorumluluklarına karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmamasına” denilerek istinaf başvuruları esastan reddedilmiştir.
İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2017/1121, K. 2020/381 (07.07.2020)
Yoldaki kazı çukuruna düşen araçta, yol yapım ve bakımından trafik işaretlemesi standartlarına aykırı davranan sorumlu kuruluşa %75, KTK m. 52/b’ye aykırı, dikkatsiz ve tedbirsiz araç süren sürücüye %25 kusur verilmiştir. Mahkeme, hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğinin sabit olduğunu, ancak bunun gerekçeli karar yazımı aşamasında fark edildiğini belirterek bu hususa değinmekle yetinmiş ve davayı kabul etmiştir.
İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2016/337, K. 2018/87 (25.01.2018)
Sürücünün hızını “aracının teknik özelliklerine, hava ve yol şartlarına göre ayarlamadığı” gerekçesiyle davalı sürücünün %100 kusurlu olduğu kabul edilmiş ve kasko rücu davası kabul edilmiştir.
Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2021/152, K. 2022/1024 (26.12.2022)
Yaya geçidini kullanmayan yaya ile şerit ihlali ve ani sollama yapan sürücü %50-%50 eşit kusurlu kabul edilmiş; TBK m. 52 uyarınca %50 indirimle toplam 75.961,52 TL tazminata hükmedilerek dava kısmen kabul edilmiştir.
İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/566, K. 2025/442 (23.05.2025)
Kavşak kazasında davacı sürücü %80 asli, davalı sürücü %20 tali kusurlu bulunmuş; kaza poliçe başlangıcından önce gerçekleştiğinden sigorta şirketi yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabule karar verilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2010/15181, K. 2012/5737 (10.04.2012)
Köprüye çarpan aşırı yüklü kamyon sürücüsünün 5/8 oranında kusurlu olduğu ve indirim yapılması gerektiğine dair ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı onanmıştır.
İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2019/350, K. 2022/178 (16.03.2022)
Kararda aktarılan idare mahkemesi bilirkişi raporunda, yol kenarına bırakılan su boruları nedeniyle sürücüye %70, trafik güvenliğinden sorumlu kuruluşa %30 hizmet kusuru verilmiş; mahkemece “davacının denetim yetersizliğini gösteren bir delil bulunmadığı” değerlendirilerek yüklenicilere karşı dava kabul edilmiş ve 5.879,42 TL’nin avans faiziyle davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
| Olay tipi | İdare / karşı taraf | Sürücü | Karar |
|---|---|---|---|
| Su dolu alt geçit (kasko) | — | %0 | Kayseri 2. ATM 2024/326 |
| Su birikintisi + açık rögar (rücu) | İdare %20, yüklenici %80 | %0 | Ankara 2. ATM 2021/114 |
| Yoğun yağışta seyir, sel (rücu) | — | %50 müterafik kusur indirimi | Adana BAM 3. HD 2020/1505 |
| Rögar kapağı (rücu) | Kuruluş %75 | %25 | Ankara 6. ATM 2023/606 |
| Rögar kapağı fırlaması | İdare %85 | %15 | Ankara BAM 35. HD 2022/1539 |
| Kazı çukuru | Kuruluş %75 | %25 | İstanbul 7. ATM 2017/1121 |
| Yoldaki çukur (rücu) | Dava dışı belediye %25 | %75 | İstanbul 4. ATM 2022/677 |
| Yol kenarındaki borular | Kuruluş %30 | %70 | İstanbul 5. ATM 2019/350 |
Sigortacı olarak rücu davası mı açacaksınız, rücu talebiyle mi karşılaştınız?
Kusur dağılımı, doğru davalının seçimi ve yargı yolu tercihi rücu alacağının ne kadarının tahsil edileceğini doğrudan belirler. Dosyayı açmadan önce bu üç noktanın birlikte kurgulanması gerekir.
Görüşme Talebi11. Belediyeye Karşı Dava Adli Yargıda mı, İdari Yargıda mı Açılır?
Yolun yapım, bakım veya drenaj/tahliye eksikliklerinden kaynaklanan zararlar sebebiyle kamu tüzel kişilerine karşı açılan rücu davalarında yargı yolu bakımından incelenen kararlarda farklı değerlendirmelere rastlanmaktadır. Bu, alt geçit dosyalarında en çok zaman kaybettiren konudur; yanlış yargı yolunda açılan dava esasa girilmeden reddedilir.
Adli yargıyı görevli gören hat: KTK m. 110 ve Uyuşmazlık Mahkemesi
2918 sayılı Kanun’un 6099 sayılı Kanun’la değişik 110. maddesi, bu Kanun’dan doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceğini öngörür. Anayasa Mahkemesi 26.12.2013 tarihli E. 2013/68, K. 2013/165 sayılı kararıyla bu hükmü Anayasa’ya aykırı bulmamıştır. Uyuşmazlık Mahkemesi de bu karara dayanarak istikrarlı biçimde adli yargıyı görevli görmektedir:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü, E. 2015/413, K. 2015/423 (01.06.2015)
Sigorta şirketinin ödediği hasar bedelini belediyeden rücuen tahsiline ilişkin uyuşmazlıkta “meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği” sonucuna varılmış; adli yargının görevli olduğuna ve Malatya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.02.2013 tarihli, 2012/390 E., 2013/94 K. sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü, E. 2016/387, K. 2016/423 (26.09.2016)
Kasko sigortacısının, yol bakım yükümlülüğünü yerine getirmediği ileri sürülen Erzurum Büyükşehir Belediyesine karşı açtığı rücu davasında, KTK m. 110 ve AYM’nin 2013/68 E. sayılı kararına dayanılarak adli yargının görevli olduğuna oyçokluğuyla karar verilmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E. 2019/431, K. 2019/462 (08.07.2019)
Kasko sigortalı aracın açık rögar kapağına çarpması üzerine sigortacının İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Sarıyer Belediyesine karşı başlattığı takibe yapılan itirazın iptali davasında, İİK m. 67 davasının idari dava türlerinden olmadığı ve rücuen tazminat olarak değerlendirilse bile KTK m. 110 uyarınca adli yargıda görüleceği belirtilerek oybirliğiyle adli yargı görevli bulunmuştur.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E. 2025/318, K. 2025/494 (07.07.2025) — karar metni
Üsküdar’da karayolundaki bir su birikintisine giren aracın sahibi, Üsküdar Belediyesine karşı onarım, değer kaybı ve araç mahrumiyeti talep etmiştir. Tüketici mahkemesi belediye yönünden idari yargıyı görevli görmüş, idare mahkemesi ise dosyayı Uyuşmazlık Mahkemesine göndermiştir. Uyuşmazlık Mahkemesi, olayın KTK kapsamındaki bir trafik olayından kaynaklandığını ve KTK m. 110 ile AYM kararının bağlayıcı olduğunu belirterek oyçokluğuyla adli yargının görevli olduğuna karar vermiştir. İki üyenin karşı oyunda, yol yapım ve bakım görevinden doğan hizmet kusuru iddia edildiği için idari yargının görevli olması gerektiği savunulmuştur. Karar, doğrudan su birikintisi olayına ve bir İstanbul ilçe belediyesine ilişkin olması bakımından alt geçit dosyaları için en güncel ve en yakın emsaldir.
İdari yargıyı görevli gören hat: hizmet kusuru
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2015/4057, K. 2015/12598 (23.11.2015)
Refüj sulamasından yola su taşması sebebiyle belediyeye yöneltilen rücu davasında belediyenin hizmet kusuruna dayalı sorumluluğunun idari yargıda görülmesi gerektiği belirtilmiş, “bu tür tazminat davalarının çözümlenme yerinin de idari yargı mercii olması gerekir” denilerek yargı yolu caiz olmadığından usulden ret gerekirken esas hakkında hüküm kurulması bozma sebebi yapılmıştır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2018/4603, K. 2018/12352 (18.12.2018)
Karlı ve buzlu havada tuzlama yapılmadığı iddiasıyla Karayolları Genel Müdürlüğüne karşı açılan kasko rücu davasında Daire, yol güvenliği görevinin KTK’da düzenlenmiş olmasının idareyi özel hukuk hükümlerine tabi kılmayacağını, hizmet kusurundan doğan zararlarda idari yargıda tam yargı davası açılması gerektiğini belirtmiştir. Aynı konuda idare mahkemesinin görevsizlik kararı kesinleştiği için asliye hukuk mahkemesinin 2247 sayılı Kanun m. 19 uyarınca dosyayı Uyuşmazlık Mahkemesine göndermesi gerektiği gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.
Danıştay 15. Dairesi, E. 2016/8621, K. 2016/5775 (30.11.2016)
İdare mahkemesinin KTK m. 110’a dayanarak verdiği görevsizlik kararı bozulmuş; karayolunun bakım ve trafik güvenliği yükümlülüklerinin yerine getirilmemesine dayanan hizmet kusuru iddiasının idari yargının görev alanına girdiği, KTK m. 110’un araç işleteni sıfatıyla açılan davalarla sınırlı olduğu kabul edilmiştir.
Uygulamada nasıl hareket edilmeli?
Görev uyuşmazlıklarını çözmeye yetkili mercinin Uyuşmazlık Mahkemesi olduğu ve bu mahkemenin 2025 tarihli kararında da KTK m. 110 hattını sürdürdüğü dikkate alındığında, alt geçit ve su birikintisi kaynaklı zararlarda davanın adli yargıda açılması, bugünkü içtihat tablosunda daha güvenli bir başlangıç noktası olarak görünmektedir. Ancak Yargıtay’ın bazı daire kararlarında ve Danıştay’da idari yargı hattının bulunduğu ve Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarının oyçokluğuyla verildiği unutulmamalıdır.
Bir yargı kolunda görevsizlik kararı verilir ve bu karar kesinleşirse, diğer yargı kolunda açılacak davada 2247 sayılı Kanun’daki olumsuz görev uyuşmazlığı yolu işletilebilir; Yargıtay 17. HD’nin 2018/4603 E. sayılı kararı bu mekanizmanın doğru uygulanmaması nedeniyle bozmaya konu olmuştur. Davanın idari yargıda görülmesi ihtimaline karşı da İYUK m. 13’teki idareye ön başvuru süresinin takvime alınması önerilir.
12. Zamanaşımı ve Sürelerde Dikkat Edilecekler
Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararlar için açılacak tazminat davaları, KTK m. 109 uyarınca zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresine ilişkin özel kural ayrıca değerlendirilir. Halefiyete dayalı rücuda sigortacı sigortalının yerine geçtiğinden, kural olarak sigortalının tabi olduğu süre esas alınır.
Kasko sigortalısının kendi sigortacısına karşı talepleri ise TTK m. 1420 uyarınca alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde rizikonun gerçekleşmesinden itibaren altı yıllık zamanaşımına tabidir. Davanın idari yargıda görülmesi gerektiği sonucuna varılırsa, İYUK m. 13’teki bir yıllık ve beş yıllık idareye başvuru süreleri ile altmış günlük dava açma süresi ayrıca gözetilmelidir. Süreler dosyanın türüne ve izlenen yola göre farklılaştığından, olayın hemen ardından takvime alınmalıdır.
13. İspat, Bilirkişi ve Delil Tespiti
- İspat külfeti: TTK m. 1409/2 gereğince hasarın teminat dışı olduğunu iddia eden sigorta şirketi bu durumu ispatlamakla yükümlüdür. Rücu davalarında ise rücu edilen kuruluşun veya kişinin hizmet kusuru ya da haksız fiil sorumluluğu ile nedensellik bağı ispat edilmelidir.
- Kusur ve illiyet tespiti: Olay anındaki meteorolojik veriler, su tahliye ızgaralarının bakım durumu, uyarı levhalarının mevcudiyeti ve kaza mahallinin fiziki özellikleri bilirkişi heyetince incelenerek netleştirilmelidir.
- Görevli yargı kolu: Hizmet kusuruna dayalı olarak yol bakım ve tahliyesinden sorumlu kamu tüzel kişilerine karşı açılacak doğrudan tazminat talepleri ile TTK m. 1472’ye dayalı rücu davalarındaki görev ve yetki kuralları başlangıçta doğru tayin edilmelidir.
Olayın hemen ardından toplanması gereken deliller
- alt geçit girişinin, levha ve bariyerlerin bulunup bulunmadığını gösteren tarih-saat bilgili fotoğraf ve videolar,
- araç kamerası, çevredeki işyerlerinin ve belediyenin güvenlik kamerası kayıtları (bu kayıtlar kısa sürede silinebildiği için hızla talep edilmelidir),
- Meteoroloji Genel Müdürlüğü yağış verileri ve uyarıları,
- itfaiye, belediye, su ve kanalizasyon idaresine ait ihbar, müdahale ve ızgara bakım kayıtları; aynı noktada önceki yıllarda yaşanan su baskınlarına dair haberler,
- aynı alt geçitte mahsur kalan diğer araç sahiplerinin ve tanıkların iletişim bilgileri.
Olay yerinin koşulları kısa sürede değişeceğinden, gerektiğinde HMK m. 400 ve devamı uyarınca mahkemeden delil tespiti istenmesi; ızgaraların durumunun, suyun tahliye kapasitesinin ve levhaların bilirkişiyle yerinde saptanması önerilir.
14. İncelenen Yargı Kararları Tablosu
Büromuzun anlamsal arama yöntemiyle yaptığı taramada bir arama turunda 122 aday karar puanlanmış ve 26 kararın tam metni incelenmiştir. Tarama bir mahkemenin, dairenin ya da dönemin bütün kararlarını kapsamaz ve genel bir içtihat yokluğu şeklinde yorumlanmamalıdır. Tablonun son dört satırı, görev meselesi için ayrıca yapılan açık kaynak taramasından eklenmiştir.
| Mahkeme / daire | Esas / karar | Tarih | Olay / uyuşmazlık | Kusur ve indirim değerlendirmesi | Sonuç |
|---|---|---|---|---|---|
| Kayseri 2. ATM | 2024/326 – 2025/79 | 23.01.2025 | Su dolu alt geçide girme / kasko tazminatı | Sürücünün su derinliğini bilemeyeceği, geri manevranın kaza riski doğuracağı; atfı kabil kusur yok, indirim yapılmamış. | Kabul (50.879,27 TL ve 04/09/2023’ten yasal faiz) |
| Adana BAM 3. HD | 2020/1505 – 2021/1729 | 01.11.2021 | Yoğun yağış/sel koşullarında seyir / kasko rücu | Yoğun yağışta seyre devam müterafik kusur; %50 indirim. | İstinaf kabul, kaldırma, kısmen kabul |
| Yargıtay 17. HD | 2016/13045 – 2017/6381 | 05.06.2017 | Su birikintisine bilerek girme / idareye rücu | Doğrudan ret uygun değil; idarenin tahliye kusuru, sürücünün müterafik kusuru ve TTK 1448/2 indirimi incelenmeli. | Bozma |
| Ankara 2. ATM | 2021/114 – 2021/802 | 07.12.2021 | Su birikintisi ve açık rögar / kasko rücu | Sürücü kusursuz; idare %20, yüklenici %80. | Kabul (itirazın iptali, takibin devamı) |
| Ankara BAM 21. HD | 2024/510 – 2025/1895 | 25.12.2025 | Otoyol sol şeridinde su birikintisi / rücu | Sürücüler su birikintisinde hız ve dikkati uydurmalı; işletmeci kusuru ispatlanamamış. | Davacı istinafının esastan reddi |
| Yargıtay 4. HD | 2022/11269 – 2024/10307 | 04.11.2024 | Kasko hasar tazminatı | Kasko sigortacısı zararın tamamından sorumlu; sürücü kusuru oranında indirim doğru değil. | İtiraz Hakem Heyeti kararını bozma |
| Yargıtay 17. HD | 2009/7265 – 2009/9178 | 29.12.2009 | Kasko rücu | Rücu kusur oranında; davalının %75 kusuruna göre sorumluluk. | Bozma |
| Bakırköy 6. ATM | 2020/78 – 2022/11 | 10.01.2022 | Trafik kazası / kasko rücu | Sigortalı sürücü %25 tali, davalı %75; rücudan %25 indirim. | Kısmen kabul |
| Ankara 6. ATM | 2023/606 – 2025/37 | 22.01.2025 | Yüksek rögar kapağı / kasko rücu | Sürücü %25 tali, kuruluş %75; kuruluşun kusuru oranında rücu. | Bir davalı yönünden husumetten ret, diğeri yönünden kısmen kabul |
| Ankara BAM 21. HD | 2021/1451 – 2023/1432 | 19.10.2023 | Park hâlindeki araca çarpma / kasko rücu | Sigortalı %30, davalı %70; davalının payı üzerinden rücu. | Kaldırma, kısmen kabul |
| Ankara BAM 21. HD | 2024/24 – 2025/1739 | 18.12.2025 | Duruş yapan araca çarpma / kasko rücu | Rücu davalının kusuruna bağlı; davalı %70, sigortalı %30. | İstinafların esastan reddi |
| Ankara BAM 21. HD | 2023/400 – 2025/1248 | 06.11.2025 | Arkadan çarpma / kasko rücu | Sigortalı kusursuz, davalı tam kusurlu. | İstinafın esastan reddi |
| İstanbul 4. ATM | 2022/677 – 2023/926 | 22.11.2023 | Yoldaki çukur / kasko rücu | Sürücü %75 asli; davalıların kusuru yok, dava dışı belediye %25. | Ret |
| İstanbul 5. ATM | 2019/350 – 2022/178 | 16.03.2022 | Yol kenarına bırakılan borular / rücu | Raporda sürücü %70, kuruluş %30; yükleniciden tahsil. | Kabul (5.879,42 TL) |
| İstanbul 7. ATM | 2017/1121 – 2020/381 | 07.07.2020 | Yol çalışması çukuru / ZMMS yolcu tazminatı | Kuruluş %75, sürücü KTK 52/b gereği %25; hatır taşıması indirimi yapılmamış. | Kabul |
| Ankara BAM 35. HD | 2022/1539 – 2022/131 | 30.09.2022 | Rögar kapağı fırlaması / hasar tazminatı | İdare %85 asli, otobüs sürücüsü %15 tali; müteselsil sorumluluk. | İstinafların esastan reddi |
| İzmir 4. ATM | 2023/377 – 2024/181 | 07.03.2024 | Kavşak kazası / hasar ve ikame araç | Davalı %75, davacı %25; tazminattan müterafik kusur indirimi. | Kısmen kabul |
| İzmir 1. ATM | 2024/566 – 2025/442 | 23.05.2025 | Kavşak kazası / ZMMS hasar | Davacı %80 asli, davalı %20 tali; poliçe öncesi kaza. | Kısmen kabul, kısmen ret |
| İstanbul Anadolu 9. ATM | 2016/337 – 2018/87 | 25.01.2018 | Trafik kazası / kasko rücu | Davalı sürücü %100 kusurlu. | Kabul (2.500,00 TL) |
| Ankara 3. ATM | 2021/152 – 2022/1024 | 26.12.2022 | Yayaya çarpma / bedensel zarar | Yaya %50, sürücü %50; TBK 52 ile %50 indirim. | 75.961,52 TL yönünden kabul |
| İzmir BAM 20. HD | 2020/288 – 2021/374 | 29.04.2021 | Trafik kazası / ZMMS rücu | Traktör %65, motosiklet %35; kasksızlık nedeniyle %20 indirim. | Kısmen kabul, kaldırma |
| Yargıtay 11. HD | 2010/15181 – 2012/5737 | 10.04.2012 | Köprüye çarpma / sigorta rücu | Kamyon sürücüsü 5/8 kusurlu. | Onama |
| Yargıtay 17. HD | 2009/2338 – 2009/4107 | 09.06.2009 | ZMMS rücu | Alkollü sürücünün aracına binme yönündeki müterafik kusur savunması incelenmeli. | Bozma |
| Uyuşmazlık Mah. Hukuk Bölümü | 2015/413 – 2015/423 | 01.06.2015 | Belediye aleyhine rücu / yargı yolu | Adli yargı görevli. | Görevsizlik kararının kaldırılması |
| Yargıtay 17. HD | 2015/4057 – 2015/12598 | 23.11.2015 | Yola su taşması / belediye aleyhine rücu | Hizmet kusuru; idari yargı görevli. | Bozma |
| Uyuşmazlık Mah. Hukuk Bölümü (ek tarama) | 2016/387 – 2016/423 | 26.09.2016 | Yol bakımı / büyükşehir belediyesine kasko rücu | KTK 110 ve AYM 2013/68 gereği adli yargı. | Adli yargı görevli (oyçokluğu) |
| Uyuşmazlık Mahkemesi (ek tarama) | 2019/431 – 2019/462 | 08.07.2019 | Açık rögar / İBB ve Sarıyer’e kasko rücu | İİK 67 davası ve KTK 110 gereği adli yargı. | Adli yargı görevli (oybirliği) |
| Uyuşmazlık Mahkemesi (ek tarama) | 2025/318 – 2025/494 | 07.07.2025 | Üsküdar’da su birikintisi / belediyeye tazminat | KTK 110 ve AYM kararı gereği adli yargı; iki karşı oy. | Adli yargı görevli (oyçokluğu) |
| Yargıtay 17. HD (ek tarama) | 2018/4603 – 2018/12352 | 18.12.2018 | Tuzlama yapılmaması / KGM’ye kasko rücu | Hizmet kusuru idari yargıda; 2247 s.K. m. 19 işletilmeli. | Bozma |
| Danıştay 15. D. (ek tarama) | 2016/8621 – 2016/5775 | 30.11.2016 | Karayolu bakım kusuru / tam yargı | KTK 110 araç işleteni sıfatıyla sınırlı; hizmet kusuru idari yargıda. | Bozma |
15. Sonuç: Üç Soruya Üç Cevap
Sürücünün kusuru yönünden: Su dolu alt geçide giren sürücü kendiliğinden tam veya asli kusurlu kabul edilmez. Alt geçit girişinde suyun derinliğini bildiren levha ya da bariyer bulunup bulunmadığı, su derinliğinin sürücü tarafından önceden fark edilip edilemeyeceği ve geri manevra imkânının mevcut olup olmadığı bilirkişi incelemesiyle saptanır. Suyun derinliğinin anlaşılamadığı ve geri gitmenin kazaya yol açacağı durumlarda sürücüye kusur yüklenemez (Kayseri 2. ATM, E. 2024/326, K. 2025/79). Buna karşılık belirgin su baskını ve aşırı yağış altında seyre tedbirsizce devam edilmesi müterafik kusur oluşturabilmektedir (Adana BAM 3. HD, E. 2020/1505, K. 2021/1729).
Kasko poliçesi teminatı yönünden: TTK m. 1429 gereğince kasko sigortacısı, aksine sözleşme yoksa sigortalının veya sürücünün ihmalinden doğan zararları da tazmin etmekle yükümlüdür. Kasıtlı bir hasara sebebiyet verme durumu bulunmadıkça kasko sigortacısı, sigortalı araç sürücüsünün kusuruna dayanarak tazminattan indirim yapamaz (Yargıtay 4. HD, E. 2022/11269, K. 2024/10307).
Kasko rücu davaları ve kusur indirimi yönünden: Kasko sigortacısı hasarı ödedikten sonra TTK m. 1472 uyarınca zarardan sorumlu kişi veya idareye rücu edebilir. Sigortacı ancak sigortalısının halefi sıfatıyla onun haklarına sahip olabileceğinden, rücu alacağı davalı sorumlunun kusuru ile sınırlıdır (Yargıtay 17. HD, E. 2009/7265, K. 2009/9178; Ankara BAM 21. HD, E. 2024/510, K. 2025/1895). Kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün de ihmali veya müterafik kusuru saptanırsa, TBK m. 52 ve KTK m. 86/2 gereğince rücu edilecek tazminattan sürücünün kusuru oranında indirim yapılır (Bakırköy 6. ATM, E. 2020/78, K. 2022/11; Ankara 6. ATM, E. 2023/606, K. 2025/37).
Su birikintisi veya alt geçit dosyanızda yol haritası mı arıyorsunuz?
Kasko talebi, belediyeye karşı tazminat ve rücu süreçleri farklı süre, merci ve ispat kurallarına tabidir. Elinizdeki kayıtlarla hangi talebin hangi yolda ileri sürülmesi gerektiğini birlikte netleştirelim.
Görüşme Talebi16. Sık Sorulan Sorular
Su dolu alt geçide girersem kasko hasarımı öder mi?
Kural olarak evet. TTK m. 1429 uyarınca kasko sigortacısı, kast olmadıkça sürücünün ihmalinden doğan zararları da öder. Bununla birlikte poliçenin hangi teminatı kapsadığına, özellikle sel ve su baskını ek teminatının bulunup bulunmadığına bakılmalıdır.
Sigorta şirketi “suya kendin girdin” diyerek ödemeden kesinti yapabilir mi?
Hayır. Yargıtay 4. HD, E. 2022/11269, K. 2024/10307 sayılı kararında kasko sigortacısının gerçek zararın tamamından sorumlu olduğunu ve sürücünün kusuru oranında indirim yapılmasının doğru olmadığını belirtmiştir. İndirim ancak TTK m. 1448 kapsamında zararı önleme yükümlülüğüne aykırılık ispatlanırsa gündeme gelir.
Su birikintisine girmek trafik kurallarına göre asli kusur mudur?
Hayır. KTK m. 84 ve Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 157’de sayılan asli kusur halleri arasında su birikintisine girmek yer almaz. Somut olaya göre KTK m. 52/1-b kapsamında tali kusur veya müterafik kusur değerlendirmesi yapılabilir.
Alt geçitte uyarı levhası yoksa sürücüye kusur verilebilir mi?
Uyarı levhası veya bariyer bulunmaması, suyun derinliğinin dışarıdan anlaşılamaması ve geri manevranın kaza riski doğurması hâlinde sürücüye kusur yüklenemeyeceği kabul edilmiştir (Kayseri 2. ATM, E. 2024/326, K. 2025/79). Değerlendirme bilirkişi incelemesiyle yapılır.
Kasko şirketi ödedikten sonra belediyeye rücu edebilir mi?
Evet. TTK m. 1472 uyarınca sigortacı ödediği tutar kadar sigortalısının yerine geçer ve tahliye veya uyarı yükümlülüğünü yerine getirmeyen idareye rücu edebilir. Ancak rücu alacağı idarenin kusuruyla sınırlıdır.
Sürücünün kusuru rücu alacağını nasıl etkiler?
Sigortalı sürücünün kusuru oranında rücu alacağından indirim yapılır (TBK m. 52, KTK m. 86/2). Örneğin Bakırköy 6. ATM’de %25 kusurlu bulunan sigortalı sürücü nedeniyle sigortacı ödemenin yalnızca %75’ini rücu edebilmiştir.
Belediyeye karşı dava adli yargıda mı, idari yargıda mı açılır?
Konu tartışmalıdır. Uyuşmazlık Mahkemesi KTK m. 110 ve AYM’nin 2013/68 E. sayılı kararına dayanarak adli yargıyı görevli görmektedir; Üsküdar’daki su birikintisi olayına ilişkin 2025/318 E. sayılı karar da bu yöndedir. Buna karşılık Yargıtay 17. HD’nin bazı kararları ve Danıştay hizmet kusuru nedeniyle idari yargıyı görevli görmüştür.
Kaskom yoksa belediyeden zararımı isteyebilir miyim?
Zarar, suyun tahliye edilmemesi veya uyarı yapılmaması gibi bir kusurdan kaynaklanmışsa sorumlu idareye karşı tazminat talep edilebilir. Uyuşmazlık Mahkemesinin 2025 tarihli kararında araç sahibinin Üsküdar Belediyesine karşı davasının adli yargıda görüleceğine karar verilmiştir. Sürücünün kusuru varsa tazminattan indirim yapılır.
Rücu davasında doğru davalı neden önemlidir?
İstanbul 4. ATM, E. 2022/677 sayılı kararında kusurlu belediye davada yer almadığı ve davalıların kusuru bulunmadığı için rücu davası tümden reddedilmiştir. Yol, rögar veya tahliye sisteminden hangi idarenin ya da yüklenicinin sorumlu olduğu dava açılmadan önce tespit edilmelidir.
Alt geçitte su almış aracı yeniden çalıştırırsam ne olur?
Motor hasarı ağırlaşabilir ve sigortacı bunu TTK m. 1448 kapsamında zararı önleme yükümlülüğüne aykırılık olarak ileri sürüp kusurun ağırlığına göre indirim talep edebilir. Aracı çalıştırmadan çekiciyle taşıtmak en güvenli yoldur.
Bu davalarda zamanaşımı süresi nedir?
Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararlar için KTK m. 109 uyarınca öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde kazadan itibaren on yıl uygulanır. Kasko sigortalısının kendi sigortacısına karşı talepleri ise TTK m. 1420’deki iki ve altı yıllık sürelere tabidir.
17. Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli?
Su dolu alt geçit dosyaları üç ayrı hukuki ilişkinin kesiştiği yerde durur: sigortalı ile kasko sigortacısı arasındaki sözleşme ilişkisi, sigortacı ile sorumlu idare veya yüklenici arasındaki halefiyete dayalı rücu ilişkisi ve araç sahibi ile idare arasındaki haksız fiil ya da hizmet kusuru ilişkisi. Her birinde kusurun etkisi farklıdır; kaskoda sürücünün basit kusuru ödemeyi etkilemezken, rücuda ve idareye karşı doğrudan talepte tazminatı doğrudan azaltır. Bu ayrım ilk başvuruda doğru kurulmadığında, haklı bir talep ya eksik ödemeyle kapanır ya da yanlış yargı yolunda yıllarca bekler.
2M Hukuk Avukatlık Bürosu; sigortalılar adına kasko tazminatı başvurusu ve eksper raporuna itiraz, Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkeme süreçleri, sigorta şirketleri adına rücu takip ve davaları ile araç sahiplerinin belediye, su ve kanalizasyon idaresi ve yüklenicilere karşı tazminat talepleri alanlarında çalışmaktadır. Bu dosyalarda kusur dağılımına itiraz, doğru davalının ve yargı yolunun belirlenmesi, olumsuz görev uyuşmazlığında 2247 sayılı Kanun yolunun işletilmesi ve olay yerine ilişkin delil tespiti dosyanın başından itibaren birlikte planlanır.
Tuzla’daki büromuz başta olmak üzere Üsküdar, Kadıköy, Ataşehir, Ümraniye, Maltepe, Kartal, Pendik, Sancaktepe ve Sultanbeyli gibi yoğun yağışlarda alt geçit ve su birikintisi sorunlarının sıkça yaşandığı Anadolu Yakası ilçeleri ile Gebze, Çayırova, Darıca, Dilovası, İzmit ve Körfez’i kapsayan Kocaeli hattındaki dosyaları takip ediyoruz. İstanbul’un Avrupa Yakası’ndaki adli ve idari yargı mercileri ile Türkiye’nin farklı illerinde görülen dosyalarda da süreç UYAP üzerinden kesintisiz yürütülmekte, yurt dışında yaşayan araç sahiplerine vekâlet ilişkisi üzerinden destek verilmektedir. Büromuz hakkında ayrıntılı bilgi için 2M Hukuk Avukatlık Bürosu sayfasını inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar ve Mevzuat
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — m. 52, 84, 86, 109, 110
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — m. 1409, 1420, 1429, 1448, 1472
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 49, 52
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m. 13
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları — konsolide metin — A.4.5
- Uyuşmazlık Mahkemesi, E. 2025/318, K. 2025/494
- Yargı kararları: 2M Hukuk karar taraması (122 aday karar, 26 tam metin) ve açık kaynak taraması. Kararlar dilekçe veya başvuruda kullanılmadan önce UYAP üzerinden teyit edilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut uyuşmazlıkta poliçe, kusur raporu ve olay koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
