1. Kanun çocuklar hakkında ne düzenliyor?

6284 s. Kanun’un 5. maddesinin 1. fıkrasında çocuklarla ilgili iki ayrı tedbir yer alır:

• (ç) bendi: “Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması.”
• (d) bendi: “Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması.”

Aynı maddenin 3. fıkrası, hâkime bu tedbirlerle birlikte Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre velayet, nafaka ve kişisel ilişki kurulması konularında karar verme yetkisi tanır. Yani çocukla görüşme meselesi, ayrı bir dava açılmasını beklemeden tedbir dosyası içinde de düzenlenebilir.

2. Kararınızı okuyun: Dört farklı durum

Çocuğunuzu görüp göremeyeceğiniz, kararın lafzına bağlıdır. Tebliğ edilen kararı aşağıdaki tabloyla karşılaştırın:

3. Anayasa Mahkemesi bu konuda ne diyor?

Anayasa Mahkemesi B. No: 2021/20839 (19/11/2024) kararında, koruma kararında kişisel ilişki hâllerinin saklı tutulması durumunda ebeveynin çocukla kişisel ilişki kurma hakkının korunduğunu belirtmiş; eski eşe ve çocuğa yaklaşmama tedbiri bulunsa da aynı kararlarda kişisel ilişki tesisinin istisna olarak öngörüldüğünü, dolayısıyla başvurucunun çocuğuyla görüşme yönünde haklı ve meşru bir beklentisinin bulunduğunu tespit etmiştir.

B. No: 2021/58563 (18/9/2024) kararında da kişisel ilişki hâlleri saklı tutularak yaklaşmama tedbiri verilebileceği teyit edilmiştir. B. No: 2018/27095 (4/7/2022) kararında ise çocukla kişisel ilişkide çocuğun üstün yararının gözetilmesi gerektiği ve ara karar gereklerini hukuka uygun bir neden olmaksızın yerine getirmeyen tarafa karşı mevzuattaki yaptırımların uygulanabileceği açıklanmıştır.

4. Adalet Bakanlığı uygulaması: Görüşme nasıl gerçekleşir?

Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kararları artık icra daireleri tarafından değil, adliyelerdeki Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri (ADM) tarafından yerine getirilmektedir. Adalet Bakanlığı’nın bu konuda yayımladığı soru-cevap metninde uzaklaştırma kararı bulunan dosyalar için şu esaslar yer alır:

• Müşterek çocuğa yönelik bir uzaklaştırma kararı bulunmadığı durumlarda kişisel ilişkinin gerçekleşmesine engel bir durum yoktur; teslim ve kişisel ilişki işlemleri, tarafların yüz yüze gelmeyeceği şekilde çocuk görüşme merkezlerinde yürütülür.
• Uzaklaştırma kararı çocukları da kapsıyorsa, tedbir süresince hak sahibi çocuklara yaklaşamayacağı için kişisel ilişkinin yerine getirilmesine dair işlemler yapılamaz.
• Tarafların birbirine karşı karşılıklı uzaklaştırma kararı bulunsa bile, çocuğa yönelik bir yasak yoksa kişisel ilişki aynı yöntemle sürdürülür.

Uygulamada, çocuk hakkında gizlilik kararı bulunan dosyalarda çocuğun bulunduğu yerin ortaya çıkmasına yol açabilecek işlemlerin, gizlilik tedbiri devam ettiği sürece yapılmaması gerektiği de Bakanlık değerlendirmelerinde vurgulanmaktadır.

5. Kişisel ilişki kararı yoksa ne yapılmalı?

Henüz boşanma davası açılmamış veya kişisel ilişki düzenlenmemişse, uzaklaştırma kararı nedeniyle çocuğunuzu görmek için karşı tarafla doğrudan temas kurmanız ihlal riski taşır. Bu durumda doğru yol, mahkemeden kişisel ilişki düzenlenmesini istemektir:

• Tedbir dosyası içinde, 6284 s. Kanun m.5/3 uyarınca kişisel ilişki kurulması talep edilebilir.
• Boşanma davası açılmışsa, dava içinde geçici (tedbiren) kişisel ilişki kararı istenebilir. Boşanma süreci için boşanma davası rehberimize göz atabilirsiniz.
• Talepte teslim yeri (çocuk görüşme merkezi), gün ve saat, gerekirse refakatçi eşliğinde görüşme gibi somut öneriler sunulması, mahkemenin karar vermesini kolaylaştırır.

6. Mutlak yasak varsa itirazda neler ileri sürülebilir?

Kararda çocuklara yaklaşmama yönünde mutlak bir yasak konulmuşsa, itiraz dilekçesinde şu hususlar öne çıkar:

• Çocuğa yönelik herhangi bir şiddet iddiası bulunup bulunmadığı; iddia yalnızca eşler arasındaysa çocuk yönünden tedbirin ölçülülüğü
• Çocuğun yaşı, ebeveynle bağı ve görüşmenin kesilmesinin çocuk üzerindeki etkisi (çocuğun üstün yararı)
• Refakatçi eşliğinde veya çocuk görüşme merkezinde görüşme gibi daha hafif bir tedbirin yeterli olacağı
• Varsa okul, sağlık ve günlük bakımda üstlenilen rolü gösteren belgeler

İtiraz süresi burada da iki haftadır ve süre, kararın size tefhim veya tebliğ edildiği tarihten başlar.

7. Kaçınılması gereken hatalar

Tedbire aykırılık hâlinde hâkim, ilk ihlalde üç günden on güne, her tekrarda on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsine karar verebilir; toplam süre altı ayı geçemez (6284 s. Kanun m.13).

8. Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli?

Uzaklaştırma kararı varken çocuğu görme hakkının devam edip etmediği, kararın lafzına bağlıdır. Kararda çocuklara yaklaşmama yasağı bulunup bulunmadığı, kişisel ilişki hâllerinin saklı tutulup tutulmadığı ve mevcut bir kişisel ilişki kararı olup olmadığı tek tek incelenmeden atılan bir adım, hem tedbire aykırılık hem de ileride velayet tartışmasında aleyhe sonuç doğurabilir. Bu nedenle kişisel ilişki ve uzaklaştırma kararı dosyalarında uzman avukat desteği, çocukla bağın korunması açısından belirleyicidir.

Kişisel ilişkinin Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü aracılığıyla çocuk görüşme merkezlerinde yürütülmesi, mutlak yasak varsa iki hafta içinde ölçülülük ve çocuğun üstün yararı üzerinden itiraz edilmesi veya refakatçi eşliğinde görüşme talep edilmesi, her biri ayrı usul bilgisi gerektirir. Deneyimli bir aile hukuku avukatı, bu talepleri boşanma davasındaki velayet stratejisiyle uyumlu biçimde kurar.

2M Hukuk Avukatlık Bürosu; İstanbul Anadolu Adliyesi ve Gebze aile mahkemelerinde, Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe, Sancaktepe, Sultanbeyli, Gebze, Çayırova ve Darıca’da yaşayan ebeveynlerin tedbir, velayet ve kişisel ilişki dosyalarında hukuki destek sağlamaktadır.

9. Sıkça sorulan sorular

Uzaklaştırma kararı varken çocuğumu görebilir miyim?

Kararda çocuklara yaklaşmama yasağı yoksa veya kişisel ilişki hâlleri saklı tutulmuşsa görebilirsiniz. Görüşme, mahkemenin kişisel ilişki kararına göre ve Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü aracılığıyla çocuk görüşme merkezlerinde yürütülür.

Kararda çocuklarıma da yaklaşmama yasağı varsa ne olur?

Tedbir süresince kişisel ilişki uygulanamaz. Tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz ederek yasağın kaldırılmasını veya refakatçi eşliğinde görüşmeye dönüştürülmesini talep edebilirsiniz.

Çocuğu okul çıkışında görmek ihlal sayılır mı?

Kararda okula veya korunan kişilerin bulunduğu yerlere yaklaşmama yasağı varsa evet. Çocukla görüşme yalnızca kişisel ilişki kararındaki çerçevede ve resmi teslim usulüyle yapılmalıdır.

Kişisel ilişki kararı yoksa ne yapmalıyım?

Tedbir dosyası içinde 6284 s. Kanun m.5/3 uyarınca veya boşanma davası içinde tedbiren kişisel ilişki kurulmasını talep edebilirsiniz. Karşı tarafla doğrudan temas kurmak ihlal riski taşır.

Karşı taraf çocuğu görüşmeye getirmezse ne olur?

Kişisel ilişki kararı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü aracılığıyla yerine getirilir. Kararın gereklerine hukuka uygun bir neden olmaksızın uyulmaması hâlinde mevzuattaki yaptırımlar gündeme gelir; durum mahkemeye de bildirilmelidir.

Karşılıklı uzaklaştırma kararı varsa çocuk teslimi nasıl olur?

Adalet Bakanlığı uygulamasına göre çocuğa yönelik ayrı bir yasak yoksa kişisel ilişki sürdürülür; teslim ve görüşme, tarafların yüz yüze gelmeyeceği şekilde çocuk görüşme merkezlerinde yapılır.

10. Mevzuat ve kaynaklar

• 6284 sayılı Kanun (m.5/1-ç, d; m.5/3)
• Adalet Bakanlığı – Çocuk teslimi ve kişisel ilişkinin yerine getirilmesi sürecinde sıkça sorulan sorular
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
• Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası – B. No: 2018/27095, 2021/20839, 2021/58563

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut dosyanızdaki süreler ve haklar, kararın içeriğine ve tebliğ tarihine göre değişebilir. Mevzuat ve içtihat bilgileri Eylül 2026 itibarıyla derlenmiştir.