Türkiye’de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış yabancılar, belirli şartları sağlamaları hâlinde süresiz nitelikteki uzun dönem ikamet iznine başvurabilir. Peki başvuruda hangi belgeler isteniyor, sosyal yardım ve gelir şartı nedir, son sekiz yıllık pasaport geçmişi neden önemli ve bu izin hangi hakları sağlıyor?
Bu rehberde, Göç İdaresi Başkanlığı’nın “İlk ve Geçiş Randevularında İstenecek Belgeler” listesi esas alınarak uzun dönem ikamet izninde istenen belgeleri ve açıklamaları eksiksiz olarak ele alıyoruz. Resmî açıklamalara Göç İdaresi Başkanlığı’nın ikamet izni çeşitleri sayfasından ulaşabilirsiniz. Bilgilendirme: Belge listeleri ve uygulamalar zaman zaman değişebilir. Başvuru öncesinde e-ikamet sisteminin ürettiği kişiye özel belge listesi esas alınmalıdır.
Uzun Dönem İkamet İzni Gerekli Belgeler (En Az 8 Yıl Kesintisiz İkamet İzni Olanlar)
İkamet İzni Başvuru Formu — yabancı ve/veya yasal temsilcisi tarafından imzalanmalıdır.
En az 6 ay geçerli pasaport veya yerine geçen belgenin aslı ve fotokopisi — kimlik bilgileri ve fotoğrafın bulunduğu sayfa ile işlem gören sayfaların fotokopileri alınır. Ayrıca son 8 yılda giriş-çıkış için kullanılan tüm pasaportların işlem gören sayfalarının fotokopileri de teslim edilmelidir.
Dört (4) adet fotoğraf — son 6 ay içinde çekilmiş, fonu beyaz ve biyometrik. Aile fotoğrafı, özçekim, tanınmayı zorlaştıran, güncel olmayan veya siyah-beyaz fotoğraflar yüklenmemelidir; aksi takdirde belge düzenlenmez.
Önceki ikamet izin belgelerinin fotokopileri (varsa asıllarının ibrazı).
Son üç yıl içinde sosyal yardım alınmadığını gösteren e-imzalı/imzalı ve kaşeli/mühürlü belgenin aslı — Valilik/Kaymakamlık bünyesindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından alınabilir.
Kalınacak sürede yeterli ve düzenli maddi imkâna sahip olunduğuna dair onaylı, e-imzalı/imzalı belge.
Adli sicil kaydı — kendi ülke makamlarından ve Türk adli makamlarından alınabilir. Ülkesine giriş/çıkış yapmaması nedeniyle kendi ülkesinden adli sicil kaydı verilemediğine dair belge ibraz edenlerde, Türk makamlarından alınacak adli sicil kaydı yeterli kabul edilir. (Temin süresi uzun olabileceğinden başvurudan en az 3 ay önce talep edilmesi önerilir.)
Adres Kayıt Sistemine kayıtlı olduğunu gösteren belge — il/ilçe nüfus müdürlüklerinden e-imzalı/imzalı ve kaşeli/mühürlü.
Geçerli sağlık sigortası — süre, istenen ikamet izni süresini kapsamalıdır. Aşağıdakilerden biri yeterli sayılır:
İkili sosyal güvenlik sözleşmeleri kapsamında il sosyal güvenlik biriminden alınan belge,
SGK provizyon belgesi (destekleyici ve aile bireylerini kapsamalı),
SGK’ya genel sağlık sigortalısı olmak için yapılan başvuruya dair belge,
En az 1 yıl süreli özel sağlık sigortası — poliçede “İşbu poliçe 06/06/2014 tarih ve 9 sayılı … genelgede belirlenen asgari teminat yapısını kapsamaktadır.” ibaresi bulunmalı; başvuruda e-imzalı/imzalı ve kaşeli/mühürlü aslı, uzatmada onaylı örneği konulur.
Uzun Dönem İkamet İzni Açıklamalar
Öğrenciler, kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde genel sağlık sigortası kapsamına girdiklerinden başlangıçta geçerli sağlık sigortası talep edilmez; üç ay içinde GSS yaptırdıktan sonra idareye bildirmeleri gerekir.
Kira ile kalıyorsanız noter onaylı kira sözleşmesi, otelde kalıyorsanız konaklama belgesi; akraba dışı üçüncü kişi yanında kalıyorsanız o kişinin (evliyse eşinin de) noter onaylı taahhüdü gerekir.
Önemli uyarı: Çalıştırma amaçlı misafir etme ile ev ve bakım hizmetleri izinsiz çalışma kapsamındadır; yabancıya ve işverene idari para cezası uygulanır ve yabancı hakkında sınır dışı işlemleri başlatılabilir.
Çocuklar / 18 yaş altı / evlilik / geçiş: Anne-baba tespit edilemiyorsa doğum belgesi; anne/baba yoksa (ölümde ölüm belgesi) onaylı muvafakat; boşanmada onaylı velayet belgesi; 18 yaş altı için yurt dışındaki ebeveyn/yasal temsilci muvafakatnamesi ve Türkiye’deki gerçek/tüzel kişi taahhütnamesi; evli olunduğunu kanıtlayan belgenin onaylı fotokopisi; geçiş başvurularında önceki ikamet izni belgesinin aslı (fotokopisi eklenir). Yurt dışı belgelerinde Apostille + noter onaylı Türkçe tercüme kuralı geçerlidir.
Başvuru Kontrol Listesi (Checklist)
İkamet İzni Başvuru Formu (imzalı)
En az 6 ay geçerli pasaport aslı + fotokopisi
Son 8 yılda kullanılan tüm pasaportların işlem gören sayfaları fotokopisi
4 adet biyometrik fotoğraf (son 6 ay, beyaz fon — aile/özçekim/siyah-beyaz YASAK)
Önceki ikamet izin belgeleri fotokopileri (varsa asıl)
Son 3 yılda sosyal yardım alınmadığına dair SYDV belgesi
Yeterli ve düzenli maddi imkân onaylı belge
Adli sicil kaydı (kendi ülke + Türk adli makamları — en az 3 ay önce talep önerilir)
Adres Kayıt Sistemi kaydı belgesi
Geçerli sağlık sigortası (en az 1 yıl süreli özel poliçe ya da SGK/provizyon/GSS belgesi) İki kez doğrulama notu: Yukarıdaki belgeler, Göç İdaresi Başkanlığı’nın resmî “İlk ve Geçiş Randevularında İstenecek Belgeler” listesi ile teyit edilmiştir.
Uzun Dönem İkamet İzninin Sağladığı Haklar
Uzun dönem ikamet izni süresiz düzenlenir. Bu izne sahip yabancılar; askerlik yapma yükümlülüğü, seçme-seçilme, kamu görevlerine girme ve muaf olarak araç ithal etme ile özel kanundaki düzenlemeler hariç sosyal güvenliğe ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, Türk vatandaşlarına tanınan haklardan büyük ölçüde yararlanabilir. İzin; kamu düzeni/güvenliği açısından ciddi tehdit oluşturmak ya da sağlık, eğitim ve ülkesindeki zorunlu kamu hizmeti dışında bir nedenle kesintisiz bir yıldan fazla Türkiye dışında bulunmak hâllerinde iptal edilebilir.
İkamet izniyle çalışma hakkının ilişkisi ve çalışma izni süreçleri için 2M Hukuk blogundaki Yabancıların Çalışma İzni ile İlgili En Çok Sorulan Sorular yazısı; iptal ve sınır dışı süreçleri için Deport (Sınır Dışı Etme) Kararı Nedir? İptal Davası, Geri Gönderme Merkezi, İdari Gözetim ve Giriş Yasağı Süreci yazısı incelenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Uzun dönem ikamet izni için kaç yıl şartı var? Kural olarak Türkiye’de kesintisiz en az 8 yıl ikamet izniyle kalmış olmak gerekir (öğrenci ikamet izni süresinin yarısı, diğer izinlerin tamamı hesaba katılır).
Neden son 8 yıllık pasaportlarım isteniyor? Kesintisiz ikamet ve yurt dışı kalış sürelerinin denetimi için, son 8 yılda giriş-çıkışta kullanılan tüm pasaportların işlem gören sayfaları istenir.
Sosyal yardım almış olmam başvuruyu etkiler mi? Son üç yıl içinde sosyal yardım alınmamış olması gerekir; bunu SYDV’den alınacak belgeyle ispatlarsınız.
Adli sicil kaydımı ülkemden alamıyorum, ne yapmalıyım? Ülkenize giriş/çıkış yapamadığınız için belge verilemediğini gösterir bir belge sunarsanız, Türk makamlarından alınacak adli sicil kaydı yeterli kabul edilir.
Uzun dönem izin süresiz mi? Evet, süresiz düzenlenir; ancak kanunda sayılan hâllerde (örneğin kesintisiz 1 yıldan fazla yurt dışında kalmak) iptal edilebilir.
Neden Uzman Avukat Desteği Gereklidir?
Uzun dönem ikamet izni, 8 yıllık kesintisiz ikamet ve yurt dışı kalış sürelerinin doğru hesaplanmasını, son 8 yıllık pasaport geçmişinin eksiksiz sunulmasını, sosyal yardım ve gelir şartlarının belgelenmesini ve adli sicil teminindeki zamanlamayı gerektirir. Bu unsurlardan birindeki eksiklik veya hatalı süre hesabı, başvurunun reddine yol açabilir; ret hâlinde süresinde iptal davası açılması büyük önem taşır.
2M Hukuk Avukatlık Ofisi, tarafından kurulmuş olup; Tuzla’daki ofisinden başta Pendik, Kartal, Maltepe ve Gebze/Kocaeli bölgesi olmak üzere yabancılar hukuku, ikamet ve çalışma izni başvuruları ile idari davalarda danışmanlık ve vekâlet hizmeti sunmaktadır. Ekibimiz ve iletişim bilgilerimize bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
2M Hukuk Avukatlık Ofisi; yabancılar hukukunun yanı sıra İstanbul site apartman danışmanlığı, kat mülkiyeti avukatı hizmetleri, site toplantıları davet ve toplantı tutanağı hazırlama, kat mülkiyeti hukuku avukatı, İstanbul kat mülkiyeti hukuku avukatı ve Tuzla kat mülkiyeti avukatı olarak kat mülkiyeti ve site/apartman yönetimi uyuşmazlıklarında da deneyimli bir avukat kadrosuyla hizmet vermektedir.
Sonuç
Uzun dönem ikamet izni, Türkiye’de uzun süredir yasal olarak yaşayan yabancılara süresiz kalış ve geniş haklar sağlayan bir izin türüdür. Sekiz yıllık sürenin doğru hesaplanması ve sosyal yardım, gelir, adli sicil ile sağlık sigortası belgelerinin eksiksiz hazırlanması, başvurunun olumlu sonuçlanması için belirleyicidir.
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat ve uygulamalar için Göç İdaresi Başkanlığı’nın resmî kaynaklarından teyit alınması önerilir.
2M Hukuk Avukatlık Ofisi — Tuzla / İstanbul · Pendik · Kartal · Maltepe · Gebze – Kocaeli
