Bir yapı için birden fazla riskli yapı tespit raporu alınabilir mi? Tek rapor kuralı, istisnaları ve yapı kaydının silinmesine ilişkin 2 ay-6 ay süreleri.

Riskli yapı sürecinde sıkça merak edilen konulardan biri, aynı bina için kaç kez riskli yapı tespit raporu alınabileceğidir. Bazı malikler, beğenmedikleri bir raporun ardından farklı kuruluşlara başvurarak yeni rapor almayı düşünür. Ancak mevzuat, bu konuda “tek rapor” ilkesini benimsemiş ve belirli istisnalar dışında aynı yapı için birden fazla rapor düzenlenmesini sınırlamıştır.

Kural: Her Yapı İçin Tek Rapor

Mevzuat, ana kuralı net biçimde ortaya koyar. Belirli istisnalar hariç olmak üzere, her yapı için sadece bir adet riskli yapı tespiti raporu düzenlenebilir (Uygulama Yönetmeliği m. 7/3). Bu nedenle lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar, riskli yapı tespit talebi üzerine, o yapı hakkında daha önce riskli yapı tespit raporu düzenlenip düzenlenmediğini elektronik yazılım sistemi üzerinden kontrol eder (Uygulama Yönetmeliği m. 7/3). Yani bir bina için daha önce rapor düzenlenmişse, kural olarak ikinci bir rapor düzenlenemez.

Tek Rapor Kuralının İstisnaları

Bu kuralın üç istisnası vardır. Yeniden riskli yapı tespit raporu düzenlenmesi; itiraz veya yargı kararı üzerine yeniden rapor tanzim edilmesinin gerekmesi, raporun gerçeğe aykırı düzenlendiğinin tespit edilmiş olması ve yapının risk durumunu etkileyebilecek kasti bir müdahale dışında somut bir hadisenin gerçekleşmiş olması hallerinde mümkündür (Uygulama Yönetmeliği m. 7/3). Örneğin bir deprem sonrası yapıda somut bir hasar oluşması ya da itiraz üzerine teknik heyetin yeniden rapor istemesi, yeni bir rapor düzenlenmesini meşru kılar. Buna karşılık, malikin yalnızca sonucu beğenmemesi yeni rapor için bir gerekçe değildir.

Yapı Kaydı Ne Zaman Silinir?

Mevzuat, tespit sürecinin makul sürede tamamlanmasını sağlamak için yapı kaydının silinmesine ilişkin süreler de öngörmüştür. Elektronik yazılım sistemi üzerinden yapı kaydı oluşturulduktan sonra riskli yapı tespitinin iki ay içerisinde yapılmaması halinde maliklerden herhangi birinin talebi üzerine, altı ay içerisinde yapılmaması halinde ise Başkanlıkça resen elektronik yazılım sisteminden yapı kaydı silinir (Uygulama Yönetmeliği m. 7/3). Bu düzenleme, askıda kalan ve tamamlanmayan tespit kayıtlarının sistemde süresiz kalmasını önler. Sürecin bütünü için kentsel dönüşüm sürecinin genel çerçevesi ve tespit kesinleştikten sonraki aşama için kentsel dönüşümde salt çoğunluğun nasıl hesaplandığı yazıları incelenebilir.

Raporda Hangi Bilgiler Bulunmalı?

Tek rapor ilkesinin sağlıklı işlemesi için raporun yapıyı kesin biçimde tanımlaması gerekir. Bu nedenle riskli yapı tespit raporunda, tespite konu binanın Ulusal Adres Veri Tabanında belirtilen adresinin ve bina kodunun yer alması zorunludur (Uygulama Yönetmeliği m. 7/3). Bu sayede aynı yapı için mükerrer kayıt oluşması engellenir ve hangi yapı için rapor düzenlendiği tartışmasız hale gelir. Mevzuatın güncel metni için Mevzuat Bilgi Sistemi takip edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Bir bina için kaç kez riskli yapı raporu alınabilir? Kural olarak her yapı için sadece bir adet riskli yapı tespit raporu düzenlenebilir (Uygulama Yönetmeliği m. 7/3).

Hangi hallerde yeni rapor düzenlenebilir? İtiraz veya yargı kararı üzerine yeniden rapor gerekmesi, raporun gerçeğe aykırı düzenlendiğinin tespiti ve kasti müdahale dışında somut bir hadisenin gerçekleşmesi hallerinde (Uygulama Yönetmeliği m. 7/3).

Raporu beğenmezsem başka kuruluştan yeni rapor alabilir miyim? Hayır. Sonucu beğenmeme yeni rapor için geçerli bir gerekçe değildir; lisanslı kuruluş önceki raporu sistemden kontrol eder (Uygulama Yönetmeliği m. 7/3).

Yapı kaydı ne zaman silinir? Tespit iki ay içinde yapılmazsa maliklerden birinin talebiyle, altı ay içinde yapılmazsa Başkanlıkça resen yapı kaydı silinir (Uygulama Yönetmeliği m. 7/3).

Neden Uzman Avukat Desteği Gereklidir?

Tek rapor kuralı ve istisnalarının doğru değerlendirilmesi, hem gereksiz başvuruları önler hem de gerçekten yeni rapor gerektiren durumlarda doğru yolun izlenmesini sağlar. Özellikle itiraz veya somut bir hadise sonrası yeniden rapor talebinin hukuki dayanağının doğru kurulması önemlidir. Kentsel dönüşüm; idare hukuku, gayrimenkul hukuku ve sözleşme hukukunun kesiştiği, tek bir usul hatasının dahi büyük hak kayıplarına yol açabildiği çok katmanlı bir süreçtir. Bu nedenle rapor sürecinin alanında uzman bir avukatla yürütülmesi büyük önem taşır.

2M Hukuk Avukatlık Bürosu olarak Türkiye genelinde ve kentsel dönüşümün en yoğun yaşandığı İstanbul başta olmak üzere; İstanbul’un öncelikli dönüşüm ilçeleri Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe, Ümraniye, Ataşehir, Kadıköy, Sancaktepe ve Küçükçekmece ile Kocaeli’nin Gebze ve Darıca bölgelerinde hizmet veriyoruz. İstanbul kentsel dönüşüm avukatı ve Tuzla kentsel dönüşüm avukatı olarak riskli yapı tespiti ve itiraz süreçlerinde hak sahiplerine hukuki destek sunuyoruz.