Türk vatandaşlarının, Mavi Kart sahiplerinin, ikamet izni bulunan yabancılar ile mülteci ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin eşine ve çocuklarına düzenlenen ikamet izni türü aile ikamet iznidir. Peki başvuruda hem aile bireyinden hem de destekleyiciden hangi belgeler isteniyor; eş, ergin olmayan çocuk veya bakmakla yükümlü olunan çocuk için belgeler nasıl değişiyor?

Bu rehberde, Göç İdaresi Başkanlığı’nın “İlk ve Geçiş Randevularında İstenecek Belgeler” listesi esas alınarak aile ikamet izninde istenen ortak belgeleri, açıklamaları ve başvuranın yakınlığına göre belgeleri eksiksiz olarak ele alıyoruz. Resmî açıklamalara Göç İdaresi Başkanlığı’nın ikamet izni çeşitleri sayfasından ulaşabilirsiniz.

Bilgilendirme: Belge listeleri ve uygulamalar zaman zaman değişebilir. Başvuru öncesinde e-ikamet sisteminin ürettiği kişiye özel belge listesi esas alınmalıdır.

Aile İkamet İzni Ortak Belgeler

Başvuran aile bireyinden (kendisinden):

İkamet İzni Başvuru Formu — yabancı ve/veya yasal temsilcisi tarafından imzalanmalıdır.

Pasaport veya yerine geçen belgenin aslı ve fotokopisi — kimlik bilgileri ve fotoğrafın bulunduğu sayfa ile işlem gören sayfalar.

Dört (4) adet fotoğraf — son 6 ay içinde çekilmiş, fonu beyaz ve biyometrik. Aile fotoğrafı, özçekim, tanınmayı zorlaştıran, güncel olmayan veya siyah-beyaz fotoğraflar yüklenmemelidir; aksi takdirde belge düzenlenmez.

Destekleyiciden (başvuruda hazır bulunur):

Pasaport veya yerine geçen belgenin aslı ve fotokopisi (mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri için varsa).

Nüfus cüzdanının aslı ve fotokopisi (T.C. vatandaşı ise).

İkamet/çalışma izni belgesi, mavi kartlı ise mavi kart, mülteci/ikincil koruma sahibi ise statü kimlik belgesinin aslı ve fotokopisi (T.C. vatandaşı değilse).

Kalınacak sürede yeterli ve düzenli maddi imkâna sahip olunduğuna dair onaylı, e-imzalı/imzalı belge.

Tüm aile bireylerini kapsayan geçerli sağlık sigortası — süre, istenen ikamet izni süresini kapsamalıdır. Aşağıdakilerden biri yeterli sayılır:

İkili sosyal güvenlik sözleşmeleri kapsamında il sosyal güvenlik biriminden alınan belge,

SGK provizyon belgesi (destekleyici ve aile bireylerini kapsamalı),

SGK’ya genel sağlık sigortalısı olmak için yapılan başvuruya dair belge,

Özel sağlık sigortası — poliçede “İşbu poliçe 06/06/2014 tarih ve 9 sayılı … genelgede belirlenen asgari teminat yapısını kapsamaktadır.” ibaresi bulunmalı; başvuruda e-imzalı/imzalı ve kaşeli/mühürlü aslı, uzatmada onaylı örneği konulur.

Adli sicil kaydı — kendi ülke makamlarından (temin süresi uzun olabileceğinden başvurudan en az 3 ay önce talep önerilir) veya son beş yıldır Türkiye’de kalınıyorsa Türk adli makamlarından alınabilir.

Adres Kayıt Sistemine kayıtlı olduğunu gösteren belge — il/ilçe nüfus müdürlüklerinden e-imzalı/imzalı ve kaşeli/mühürlü.

Aile İkamet İzni Ortak Açıklamalar

Kira ile kalıyorsanız noter onaylı kira sözleşmesi, otelde kalıyorsanız konaklama belgesi, yurtta kalıyorsanız yurt belgesi; akraba dışı üçüncü kişi yanında kalıyorsanız o kişinin (evliyse eşinin de) noter onaylı taahhüdü gerekir.

Önemli uyarı: Çalıştırma amaçlı misafir etme ile ev ve bakım hizmetleri izinsiz çalışma kapsamındadır; yabancıya ve işverene idari para cezası uygulanır ve yabancı hakkında sınır dışı işlemleri başlatılabilir.

Çocuklar / 18 yaş altı / evlilik / geçiş: Anne-baba tespit edilemiyorsa doğum belgesi; anne/baba yoksa (ölümde ölüm belgesi) onaylı muvafakat; boşanmada onaylı velayet belgesi; 18 yaş altı için yurt dışındaki ebeveyn/yasal temsilci muvafakatnamesi ve Türkiye’deki gerçek/tüzel kişi taahhütnamesi; evli olunduğunu kanıtlayan belgenin (genelde ilk 3 sayfa) onaylı fotokopisi; geçiş başvurularında önceki ikamet izni belgesinin aslı (fotokopisi eklenir). Yurt dışı belgelerinde Apostille + noter onaylı Türkçe tercüme kuralı geçerlidir; ülke Apostille tarafı değilse konsolosluk ve Dışişleri/yetkili Türk makam onayı aranır.

Başvuranın Yakınlığına Göre Belgeler

9.1. Destekleyicinin Eşi

Kendisinden: Evlilik cüzdanı veya evli olunduğunu kanıtlayan belgenin onaylı fotokopisi (onay/Apostille kuralları geçerlidir).

Destekleyiciden: Ortak belgeler.

9.2. Destekleyicinin Ergin Olmayan Çocuğu

Kendisinden: Ortak belgeler.

Destekleyiciden: Anne/babadan biri yoksa (ölümde ölüm belgesi) muvafakat beyanı; boşanmada çocuğun velayet belgesi; anne-baba tespit edilemiyorsa doğum belgesi. (Tümünde onay/Apostille kuralları geçerlidir.)

9.3. Destekleyicinin Bakmakla Yükümlü Olduğu Çocuğu

Kendisinden: Ortak belgeler.

Destekleyiciden: Muvafakat beyanı (anne/babadan biri yoksa), boşanmada velayet belgesi, doğum belgesi (onay/Apostille kuralları geçerlidir).

9.4. Destekleyicinin Eşinin Ergin Olmayan Çocuğu

Kendisinden: Ortak belgeler.

Destekleyiciden: Muvafakat beyanı (anne/babadan biri yoksa), boşanmada velayet belgesi, doğum belgesi ve evlilik cüzdanı / evli olunduğunu kanıtlayan belgenin onaylı fotokopisi (onay/Apostille kuralları geçerlidir).

9.5. Destekleyicinin Eşinin Bakmakla Yükümlü Olduğu Çocuğu

Kendisinden: Ortak belgeler.

Destekleyiciden: Muvafakat beyanı (anne/babadan biri yoksa), boşanmada velayet belgesi, doğum belgesi ve evlilik cüzdanı / evli olunduğunu kanıtlayan belgenin onaylı fotokopisi (onay/Apostille kuralları geçerlidir).

Başvuru Kontrol Listesi (Checklist)

Başvuran aile bireyinden

İkamet İzni Başvuru Formu (imzalı)

Pasaport aslı + fotokopisi

4 adet biyometrik fotoğraf (son 6 ay, beyaz fon — aile/özçekim/siyah-beyaz YASAK)

Destekleyiciden

Nüfus cüzdanı (TC ise) / pasaport / ikamet-çalışma izni / mavi kart / statü kimlik belgesi

Yeterli ve düzenli maddi imkân onaylı belge

Tüm aile bireylerini kapsayan geçerli sağlık sigortası

Adli sicil kaydı

Adres Kayıt Sistemi kaydı belgesi

Yakınlığa göre

Eş: evlilik cüzdanı onaylı fotokopisi

Çocuk: doğum belgesi / velayet belgesi / muvafakat beyanı (gerekli hâllerde)

Eşin çocuğu: ayrıca evlilik cüzdanı

İki kez doğrulama notu: Yukarıdaki belgeler, Göç İdaresi Başkanlığı’nın resmî “İlk ve Geçiş Randevularında İstenecek Belgeler” listesi ile teyit edilmiştir.

Aile İkamet İzni ve Diğer Hususlar

Aile ikamet izni, öğrenci ikamet izni almadan ilk ve orta öğretim kurumlarında 18 yaşına kadar eğitim hakkı sağlar. En az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış olup 18 yaşını tamamlayanlar, Türk vatandaşıyla evli olup üç yıl sonra boşananlar (aile içi şiddet mağdurları için üç yıl şartı aranmaz) ve destekleyicinin ölümü hâlinde ona bağlı kalanlar, kısa dönem ikamet iznine geçiş yapabilir. Aile ikamet izni tek başına çalışma hakkı vermez; çalışma izni süreçleri için 2M Hukuk blogundaki Yabancıların Çalışma İzni ile İlgili En Çok Sorulan Sorular yazısı incelenebilir. İznin iptali ve sınır dışı süreçleri için Deport (Sınır Dışı Etme) Kararı Nedir? İptal Davası, Geri Gönderme Merkezi, İdari Gözetim ve Giriş Yasağı Süreci yazısı kapsamlı bir kaynaktır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Aile ikamet izninde destekleyici kim olabilir? Türk vatandaşları, Mavi Kart sahipleri, ikamet izni bulunan yabancılar ile mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri destekleyici olabilir.

Sağlık sigortası kimi kapsamalı? Destekleyicinin sağlık sigortası (veya SGK provizyonu) tüm aile bireylerini kapsayacak biçimde olmalıdır.

Eşimin önceki evliliğinden olan çocuğu için ne gerekir? Ortak belgelere ek olarak muvafakat beyanı (gerekli hâlde), velayet belgesi, doğum belgesi ve ayrıca evlilik cüzdanı istenir.

Çocuğun velayeti bende, diğer ebeveyn yurt dışında; ne sunmalıyım? Boşanmada onaylı velayet belgesi; ortak velayet/görme hakkı varsa diğer ebeveynin onaylı muvafakatnamesi gerekir.

Aile iznim varken çalışabilir miyim? Hayır, aile ikamet izni çalışma hakkı vermez; çalışmak için ayrıca çalışma izni almanız gerekir.

Boşanırsam aile iznim ne olur? Belirli şartlarda (örneğin Türk vatandaşıyla 3 yıl evlilik sonrası boşanma; aile içi şiddet mağduriyetinde süre şartsız) kısa dönem ikamet iznine geçiş yapabilirsiniz.

Neden Uzman Avukat Desteği Gereklidir?

Aile ikamet izni, hem başvuran aile bireyinin hem de destekleyicinin belgelerinin birlikte ve eksiksiz sunulmasını, sağlık sigortasının tüm aile bireylerini kapsamasını, eş ve çocuklar için muvafakat/velayet/evlilik belgelerinin doğru hazırlanmasını ve yabancı belgelerde Apostille/tercüme kurallarının uygulanmasını gerektirir. Ayrıca boşanma veya destekleyicinin ölümü gibi durumlarda kısa döneme geçiş sürelerinin kaçırılmaması kritik önemdedir. Bu süreçlerdeki bir hata, başvurunun reddine ve hak kayıplarına yol açabilir.

2M Hukuk Avukatlık Ofisi, Av. Meryem Günay tarafından kurulmuş olup; Tuzla’daki ofisinden başta Pendik, Kartal, Maltepe ve Gebze/Kocaeli bölgesi olmak üzere yabancılar hukuku, aile ve çalışma izni başvuruları ile idari davalarda danışmanlık ve vekâlet hizmeti sunmaktadır. Ekibimiz ve iletişim bilgilerimize bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

2M Hukuk Avukatlık Ofisi; yabancılar hukukunun yanı sıra İstanbul site apartman danışmanlığı, kat mülkiyeti avukatı hizmetleri, site toplantıları davet ve toplantı tutanağı hazırlama, kat mülkiyeti hukuku avukatı, İstanbul kat mülkiyeti hukuku avukatı ve Tuzla kat mülkiyeti avukatı olarak kat mülkiyeti ve site/apartman yönetimi uyuşmazlıklarında da deneyimli bir avukat kadrosuyla hizmet vermektedir.

Sonuç

Aile ikamet izni, Türkiye’de yasal olarak bulunan bir destekleyiciye bağlı olarak eş ve çocukların ülkede kalmasını sağlayan bir izin türüdür. Hem başvuran hem destekleyici belgelerinin, yakınlık durumuna uygun ek evrakların ve aile bireylerini kapsayan sağlık sigortasının eksiksiz hazırlanması, başvurunun sorunsuz ilerlemesini sağlar.