1. Tedbir kararları neden geçicidir?

6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruyucu ve önleyici tedbirler, şiddet tehlikesine karşı hızlı koruma sağlamak için verilen geçici araçlardır. Kanun’un 8. maddesinin 2. fıkrası, tedbirlerin ilk defasında en çok altı ay için verilebileceğini ve mahkemenin “tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, bu tedbirlerin kaldırılmasına veya aynen devam etmesine” karar verebileceğini düzenler.

Anayasa Mahkemesi de B. No: 2014/7469 (22/11/2017) kararında, tedbir kararlarının geçici nitelikte önlemler olduğunu ve yeni deliller, değişen durumlar ve koşullar karşısında talep üzerine her zaman değiştirilebileceğini belirtmiştir. Taraflar arasındaki ilişkinin düzelmesi, tam da bu “değişen koşul” niteliğindedir.

2. Kaldırmanın yasal dayanağı: Uygulama Yönetmeliği m.30/4

Kaldırma usulü Uygulama Yönetmeliği’nin 30. maddesinin 4. fıkrasında açıkça düzenlenmiştir:

Hükmün iki önemli sonucu vardır. Birincisi, kaldırma talebinde bulunabilecek kişiler arasında korunan kişi açıkça sayılmıştır; barışma hâlinde en güçlü talep, lehine karar verilen kişiden gelir. İkincisi, belirleyici ölçüt tarafların iradesi değil, şiddet veya şiddet tehlikesinin ortadan kalkıp kalkmadığıdır.

3. Barışmak kararı neden kendiliğinden kaldırmaz?

Uygulamada en sık yapılan hata, “barıştık, artık karar geçersiz” düşüncesiyle hareket etmektir. Karar mahkeme tarafından kaldırılmadıkça bütün yükümlülükleri ile yürürlüktedir. Bu dönemde:

• Korunan kişinin çağırmasıyla eve gitmek, konuta yaklaşmama yasağına aykırılık oluşturabilir.
• Telefonla veya mesajla iletişim kurmak, iletişim yasağının ihlali sayılabilir.
• Taraflar arasında yeniden bir tartışma çıkması hâlinde, ihlal iddiası ve zorlama hapsi gündeme gelebilir (6284 s. Kanun m.13).

Bu nedenle barışma kararı alındığında ilk adım, kaldırma dilekçesinin hemen verilmesidir. Karar kaldırılana kadar tedbirdeki kurallara uyulmalıdır.

4. Kaldırma talebi nasıl yapılır?

Kaldırma dilekçesinde şu bilgilerin bulunması önerilir:

1. Kararı veren aile mahkemesi ve D. İş (değişik iş) numarası
2. Tedbirin tarihi, türü ve süresi
3. Tarafların barıştığı ya da tehlikenin sona erdiği; bu tarihten sonra herhangi bir olay yaşanmadığı
4. Varsa ortak yaşama dönüş, çocukların durumu, ailece alınan destek gibi somut olgular
5. Korunan kişinin kendi özgür iradesiyle talepte bulunduğunun açıkça ifade edilmesi
6. Tedbirin kaldırılması; olmazsa kapsamının daraltılması (örneğin konuttan uzaklaştırmanın kaldırılıp yalnızca şiddet içeren söz ve davranışta bulunmama tedbirinin sürdürülmesi)

Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin E. 2022/5582, K. 2022/8050 sayılı ve 8/11/2022 tarihli kararına konu dosyada, yapılan başvuru üzerine tedbirin sonlandırılmasına karar verildiği görülmektedir. Kanun m.9/1 uyarınca yapılan itirazlarda itiraz merciinin bir hafta içinde karar vereceği ve bu kararın kesin olduğu, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun E. 2019/3214, K. 2020/3249 sayılı ve 17/12/2020 tarihli kararında da yer almaktadır.

5. Mahkeme kaldırma talebini ne zaman reddedebilir?

Kaldırma talebinin korunan kişiden gelmesi, mahkemeyi otomatik olarak bağlamaz. Anayasa Mahkemesinin bu konudaki yaklaşımı iki yönlüdür:

• Tehlike bittiyse tedbir sürdürülmemelidir: Anayasa Mahkemesi B. No: 2020/12216 (2/5/2024) kararında, tehlikelilik hâlinin ortadan kalktığı durumlarda 6284 sayılı Kanun’la verilebilecek tedbirlerin yaşam boyu sürdürülmesinin Kanun’un amacına aykırı olacağını belirtmiştir.
• Ama risk gerçekten araştırılmalıdır: B. No: 2020/32928 (14/2/2024) ve B. No: 2021/56667 (13/2/2024) kararlarında, itiraz merciinin başvurucunun şiddete uğrama riskinin ortadan kalkıp kalkmadığını araştırmadan ve tedbirin verilmesine ilişkin koşulların değişip değişmediğini tartışmadan tedbirleri kaldırmasını eleştirmiştir.

Bu nedenle kaldırma dilekçesinin yalnızca “barıştık” demekle yetinmemesi, tehlikenin neden ortadan kalktığını somut olgularla anlatması gerekir. Özellikle ağır şiddet iddiası içeren dosyalarda, korunan kişinin baskı altında talepte bulunmadığının anlaşılması için mahkeme tarafları dinleyebilir veya sosyal inceleme isteyebilir.

6. Kaldırmadan sonra: Ceza soruşturması ve boşanma davası ne olur?

• Ceza soruşturması: Tedbirin kaldırılması, aynı olay nedeniyle başlatılmış bir ceza soruşturmasını kendiliğinden sona erdirmez. Suçun şikâyete bağlı olup olmamasına göre şikâyetten vazgeçmenin sonucu ayrıca değerlendirilir.
• Boşanma davası: Taraflar barışmışsa açılmış bir boşanma davasından feragat edilebilir. Daha önce affedilen davranışların sonradan kusur olarak ileri sürülüp sürülemeyeceği için affedilen davranışlar ve kusur yazımıza bakabilirsiniz.
• Silah ruhsatı ve diğer kısıtlamalar: 6136 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca tedbir süresince bekletilen ruhsat işlemleri ve muhafaza altındaki silahlar, tedbirin kaldırılmasıyla birlikte yeniden değerlendirilebilir hâle gelir.

7. Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli?

Uzaklaştırma kararının kaldırılması, basit bir “barıştık” beyanıyla sonuçlanan bir işlem değildir. Uygulama Yönetmeliği m.30/4 uyarınca mahkeme, şiddet veya şiddet tehlikesinin gerçekten ortadan kalkıp kalkmadığını değerlendirir; Anayasa Mahkemesi de risk araştırılmadan verilen kaldırma kararlarını eleştirmektedir. Bu nedenle uzaklaştırma kararının kaldırılması dilekçesinin, tehlikenin sona erdiğini gösteren somut olgularla ve kademeli taleplerle hazırlanması için uzman avukat desteği önem taşır.

Kaldırma süreci; aynı olay nedeniyle başlatılmış ceza soruşturması, açılmış boşanma davası, çocukla kişisel ilişki ve tedbir nafakası gibi başka dosyalarla birlikte yürür. Kaldırma talebinin bu dosyalarla çelişmeyecek şekilde kurulması ve karar kaldırılana kadar tarafların ihlal riskine girmemesi, deneyimli bir aile hukuku avukatının planlayacağı konulardır.

2M Hukuk Avukatlık Bürosu; Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe, Ataşehir ve Kadıköy başta olmak üzere İstanbul Anadolu Adliyesi aile mahkemelerinde, Kocaeli’de ise Gebze, Çayırova, Darıca ve Dilovası’nda görülen koruma kararı kaldırma, itiraz ve tedbir dosyalarında hukuki destek sunmaktadır.

8. Sıkça sorulan sorular

Barışınca uzaklaştırma kararı kendiliğinden kalkar mı?

Hayır. Karar, onu veren aile mahkemesi kaldırana veya süresi dolana kadar yürürlüktedir. Bu süre içinde korunan kişinin daveti bile tedbire aykırılık riskini ortadan kaldırmaz.

Uzaklaştırma kararını kim kaldırtabilir?

Uygulama Yönetmeliği m.30/4 uyarınca hâkim resen veya korunan kişi, müdürlük, ŞÖNİM ya da kolluk görevlilerinin talebi üzerine tedbiri kaldırabilir. Hakkında karar verilen kişi de kaldırma talebinde bulunabilir veya süresi içinde itiraz edebilir.

Kaldırma dilekçesi nereye verilir?

Kararı veren aile mahkemesine verilir. Dilekçede D. İş numarası, tedbirin türü ve tehlikenin neden ortadan kalktığı açıkça yazılmalıdır.

Korunan kişi istese bile mahkeme kaldırmayı reddedebilir mi?

Evet. Belirleyici ölçüt tehlikenin ortadan kalkıp kalkmadığıdır. Anayasa Mahkemesi, risk araştırılmadan verilen kaldırma kararlarını eleştirmiştir; bu nedenle talebin somut olgularla desteklenmesi gerekir.

Kaldırma ile itiraz arasındaki fark nedir?

İtiraz, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılır ve kararın baştan hukuka aykırı olduğu ileri sürülür. Kaldırma talebi ise tedbir süresince her zaman yapılabilir ve sonradan değişen koşullara dayanır.

Tedbir kaldırılırsa ceza davası da düşer mi?

Hayır, kendiliğinden düşmez. Ceza soruşturması ayrı bir süreçtir; şikâyetten vazgeçmenin sonucu suçun şikâyete bağlı olup olmamasına göre değişir.

9. Mevzuat ve kaynaklar

• 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun (m.8/2, m.9, m.13)
• 6284 Sayılı Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği (m.30/4)
• Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası – B. No: 2014/7469, 2020/12216, 2020/32928, 2021/56667
• Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E. 2022/5582, K. 2022/8050, T. 8/11/2022 · Danıştay İDDK, E. 2019/3214, K. 2020/3249, T. 17/12/2020

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut dosyanızdaki süreler ve haklar, kararın içeriğine ve tebliğ tarihine göre değişebilir. Mevzuat ve içtihat bilgileri Eylül 2026 itibarıyla derlenmiştir.