1. Uzaklaştırma kararı neden dinlenmeden verilebiliyor?

6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’un 8. maddesinin 3. fıkrası şöyledir: “Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilir. Bu kararın verilmesi, bu Kanunun amacını gerçekleştirmeyi tehlikeye sokabilecek şekilde geciktirilemez.”

Kanun koyucu, şiddet tehlikesinin bulunduğu anlarda mahkemenin delil toplamasını beklemenin telafisi güç sonuçlar doğurabileceğini kabul etmiştir. Bu yüzden uygulamada aile mahkemeleri, başvurunun yapıldığı gün ve karşı tarafı dinlemeden karar verebilmektedir. Hakkında karar verilen kişi çoğu zaman kararı kolluk görevlilerinin tebliğiyle öğrenir.

Burada ince ama önemli bir ayrım var. Kanun metni delil aranmaz ifadesini koruyucu tedbirler için kullanır. Anayasa Mahkemesi de B. No: 2018/3789 (7/4/2021) ve B. No: 2018/8030 (2/2/2022) kararlarında, kişinin temel haklarını kısıtlayan ve 5. maddede sayılan önleyici tedbirler bakımından şiddete maruz kalındığına veya kalma tehlikesine ilişkin olguların bulunması gerektiğini belirtmiştir. Uzaklaştırma, yaklaşmama ve iletişim yasağı önleyici tedbirdir.

2. Kararı tebliğ aldığınız ilk günlerde ne yapmalı, ne yapmamalı?

Karar haksız olsa bile, kaldırılana kadar hüküm ve sonuç doğurur. İtiraz, kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. İlk günlerde yapılan küçük bir hata, hem zorlama hapsi riskini doğurur hem de itirazın gücünü zayıflatır.

Eşyalarınızı almanız gerekiyorsa kanunun öngördüğü kolluk refakati yolunu kullanın; bunun için tedbiri veren mahkemeden veya kolluktan talepte bulunulur (6284 s. Kanun m.8/7).

3. İtiraz aşamasında mahkeme neyi incelemek zorunda?

Anayasa Mahkemesi, bu alandaki kararlarında ilk karar ile itiraz incelemesini birbirinden ayırır. B. No: 2013/8840 (15/12/2015) kararında tedbirlerin geciktirilmeksizin verilmesi gerektiğinden mahkemenin talep tarihindeki delil durumu ve dosya kapsamına göre karar vermek zorunda olduğunu vurgulamıştır.

B. No: 2020/37585 (22/11/2023) kararında ise acil müdahale aşamasında gerekçe yönünden daha esnek yaklaşılabileceğini; ancak aciliyetin ortadan kalktığı ve itiraz edenin görüşlerini sözlü olarak sunamadığı itiraz aşamasında, tek taraflı iddiaya dayanan tedbirlerin yerindeliğinin itiraz edenin beyan ve delilleri çerçevesinde, iki tarafın hak ve menfaat dengesi gözetilerek değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmiştir.

Anayasa Mahkemesi B. No: 2018/743 (10/2/2021), B. No: 2019/42029 (17/11/2022), B. No: 2021/58563 (18/9/2024) ve B. No: 2021/63673 (7/1/2026) kararlarında; itiraz merciinin iddia ve itirazları tartışmadığı, tedbire dayanak olgunun gerçekliğini bu çerçevede değerlendirmediği veya itirazın neden reddedildiğini asgari düzeyde dahi açıklamadığı durumlarda gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır.

4. Hangi deliller itirazın sonucunu değiştirir?

Aşağıdaki tablo, uygulamada sıkça sunulan delilleri ve hangi iddiayı çürütmeye elverişli olduklarını özetler. Her delil her dosyada aynı ağırlıkta değildir; önemli olan, karşı tarafın anlattığı olayla doğrudan ilişki kurmasıdır.

Başkalarıyla yapılan konuşmaların gizlice kayda alınması, hem delil olarak kullanılabilirlik hem de ayrı bir suç tartışması doğurabilir. Bu tür kayıtları dosyaya sunmadan önce hukuki değerlendirme yaptırmak gerekir.

5. Tedbir talebinin arka planı neden önemlidir?

Uygulamada tedbir talepleri çoğu zaman boşanma davasının açılması, velayet ve kişisel ilişki tartışması, konutun kullanımı veya miras kalan bir taşınmaz üzerindeki anlaşmazlık gibi süreçlerle aynı dönemde gelir. Arka planın ortaya konulması, mahkemenin olayı bütün olarak görmesini sağlar.

Kanun, gerçeğe aykırı beyanın bazı sonuçlarını da düzenler. 6284 s. Kanun m.17/3 uyarınca korunan kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun tespiti hâlinde, kendisine yapılan geçici maddi yardımlar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre geri tahsil edilir. Bu hüküm, sistemin kötüye kullanılmasını kanunun da öngördüğünü gösterir.

Bununla birlikte arka plan anlatımı, delilin yerine geçmez. Mahkeme tedbir talebinin amacını değil, şiddet veya şiddet tehlikesine ilişkin olgunun bulunup bulunmadığını tartışır. Etkili dilekçe, iki unsuru birlikte kurar.

6. İtiraz edene disiplin para cezası verilebilir mi?

Bazı dosyalarda itirazın reddiyle birlikte itiraz edene disiplin para cezası verildiği görülmüştür. Anayasa Mahkemesi B. No: 2022/44846 (5/11/2025) kararında, 6284 sayılı Kanun kapsamındaki itiraz aşamasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 329. maddesinin 2. fıkrası uyarınca disiplin para cezası verilmesinin mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğini tespit etmiştir.

Bu karar, itiraz hakkını kullanmaktan çekinen kişiler açısından önemlidir: Haklı olduğunu düşündüğünüz bir itirazı, ceza korkusuyla ertelemeniz gerekmez.

7. İtiraz reddedilirse hangi yollar kalır?

6284 s. Kanun m.9/3 uyarınca itiraz üzerine verilen karar kesindir; istinaf veya temyiz yolu yoktur. Bu nedenle itiraz dilekçesi, çoğu dosyada ilk ve son esaslı savunmadır.

• Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru: İtiraz merciinin iddia ve delilleri tartışmadan karar vermesi hâlinde, gerekçeli karar hakkı yönünden bireysel başvuru gündeme gelir. Başvuru süresi, kesin kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gündür. Anayasa Mahkemesi, tedbir kararında “şiddet uygulayan” ifadesinin başvurucunun suçlu olduğu izlenimini yansıtacak şekilde kullanıldığı bir dosyada masumiyet karinesinin ihlal edildiğine de karar vermiştir (S.M., B. No: 2016/6038, 20/6/2019).
• Şartların değiştiğini gösteren kaldırma talebi: 6284 s. Kanun m.8/2, tedbirlerin kaldırılmasına veya değiştirilmesine karar verilebileceğini öngörür. Yeni olgular ortaya çıktığında bu yol değerlendirilir.
• Uzatma kararına itiraz: Tedbir uzatılırsa uzatma kararına karşı yeniden itiraz edilebilir; bu itiraz da iki haftalık süreye tabidir.

8. Yalan beyan için suç duyurusu yapılabilir mi?

Karşı tarafın bilerek gerçeğe aykırı biçimde şiddet uygulandığını ileri sürmesi, olayın koşullarına göre iftira (TCK m.267) gibi suçlar yönünden değerlendirilebilir. Ancak suç duyurusu ile tedbir kararına itiraz birbirinden bağımsız süreçlerdir.

• Suç duyurusu, tedbir kararını kendiliğinden kaldırmaz; iki haftalık itiraz süresi işlemeye devam eder.
• Soruşturmada iddianın gerçek dışı olduğunun ortaya çıkması, sonraki uzatma ve kaldırma taleplerinde güçlü bir olgu hâline gelir.
• Suç duyurusunun zamanlaması ve içeriği, devam eden boşanma veya velayet davasındaki stratejiyle birlikte düşünülmelidir.

9. Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli?

Uzaklaştırma kararına itiraz, 6284 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca yalnızca iki haftalık bir süreye sığan ve sonunda verilen kararın kesin olduğu bir işlemdir. Gerçeğe aykırı beyanla verilen bir tedbir kararına karşı itirazın kabul görmesi, dilekçenin genel ifadelerle değil; yazışma, kamera kaydı, HTS dökümü, ikamet belgesi ve tanık gibi somut delillerle kurulmasına bağlıdır. Anayasa Mahkemesinin gerekçeli karar hakkına ilişkin içtihadı da itiraz merciinin, itiraz edenin ileri sürdüğü iddia ve delilleri tartışmasını aramaktadır. Bu nedenle uzaklaştırma kararına itiraz dilekçesinin, tedbir hukukunu ve aile mahkemesi uygulamasını bilen bir avukat tarafından hazırlanması sonucu doğrudan etkiler.

Haksız uzaklaştırma kararı çoğu zaman boşanma, velayet, kişisel ilişki veya konutun kullanımına ilişkin bir uyuşmazlıkla aynı dönemde gündeme gelir. Tedbir itirazında kullanılan anlatım, ileride açılacak boşanma davasında ve olası ceza soruşturmasında da karşınıza çıkar. Uzman bir aile hukuku avukatı, delillerin hangi mahkeme aracılığıyla getirtileceğini, kademeli taleplerin nasıl kurulacağını ve ret hâlinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru zemininin nasıl korunacağını baştan planlar.

2M Hukuk Avukatlık Bürosu; Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe, Ataşehir ve Kadıköy başta olmak üzere İstanbul Anadolu Adliyesi aile mahkemelerinde, Kocaeli’de ise Gebze, Çayırova, Darıca ve Dilovası’nda görülen 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbir, uzaklaştırma kararına itiraz ve kaldırma dosyalarında hukuki destek sunmaktadır.

10. Sıkça sorulan sorular

Delil olmadan uzaklaştırma kararı verilebilir mi?

Evet. 6284 s. Kanun m.8/3, koruyucu tedbirler için delil veya belge aranmayacağını ve önleyici tedbirlerin geciktirilmeksizin verileceğini düzenler. Ancak Anayasa Mahkemesi, temel hakları kısıtlayan önleyici tedbirlerde şiddet veya şiddet tehlikesine ilişkin olguların bulunması gerektiğini ve itiraz aşamasında itiraz edenin delillerinin tartışılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Haksız uzaklaştırma kararına itiraz süresi ne kadardır?

Tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki haftadır (6284 s. Kanun m.9/1). İtiraz, kararı veren aile mahkemesine sunulur ve itiraz mercii bir hafta içinde karar verir.

İtiraz ettiğimde uzaklaştırma kararı durur mu?

Hayır. İtiraz, kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. İtiraz sonuçlanıncaya kadar karardaki tüm yükümlülüklere uyulmalıdır; aksi hâlde zorlama hapsi gündeme gelebilir.

Karşı taraf yalan söylediyse ne olur?

Gerçeğe aykırı beyan, olayın koşullarına göre iftira gibi suçlar yönünden değerlendirilebilir ; ayrıca 6284 s. Kanun m.17/3 uyarınca, kendisine geçici maddi yardım yapılmışsa bu yardımlar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre geri tahsil edilir. Ancak tedbir kararının kaldırılması için ayrıca ve süresinde itiraz edilmesi gerekir.

İtiraz reddedilirse temyiz edebilir miyim?

Hayır, itiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz merciinin iddia ve delillerinizi tartışmadan karar vermesi hâlinde gerekçeli karar hakkı yönünden Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir; süre, kesin kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gündür.

İtiraz dilekçesine hangi belgeleri eklemeliyim?

Tebliğ evrakı, tarihleri görünen yazışmalar, ikamet ve iş belgeleri, varsa kamera kayıtları ve tanık bilgileri. HTS kaydı gibi resmi kayıtların mahkeme aracılığıyla getirtilmesi dilekçede açıkça talep edilmelidir.

11. Mevzuat ve kaynaklar

• 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun (m.5, m.8, m.9, m.17)
• 6284 sayılı Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Tedbir kararlarına itiraz süresi (SSS)
• Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası – B. No: 2013/8840, 2016/6038, 2018/743, 2018/3789, 2018/8030, 2019/42029, 2020/37585, 2021/58563, 2021/63673, 2022/44846
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m.267)

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut dosyanızdaki süreler ve haklar, kararın içeriğine ve tebliğ tarihine göre değişebilir. Mevzuat ve içtihat bilgileri Eylül 2026 itibarıyla derlenmiştir.