Kısa Cevap

Hakkında tedbir kararı verilmiş olması, boşanma davasında tek başına kusur tespiti anlamına gelmez. Anayasa Mahkemesi 6284 kapsamındaki tedbir sürecini bağımsız bir süreç olarak nitelendirmektedir. Kusuru belirleyen, tedbire dayanak gösterilen şiddet, tehdit veya hakaret gibi olayların boşanma davasında ispatlanıp ispatlanamamasıdır.

Tedbir kararı nedeniyle eşlerin ayrı yaşaması da terk veya haksız ayrılık kusuru oluşturmaz. Yargıtay, tedbir kararı uyarınca ayrı yaşayan eşin eve dönmemesini haklı sebep kabul etmektedir.

1. Boşanma davasında kusur nasıl belirlenir?

Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesine göre evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir. Hâkim bu değerlendirmeyi, tarafların evlilik birliği içindeki somut eylem ve davranışlarını inceleyerek yapar. Kusur oranı; maddi ve manevi tazminat (TMK m.174) ve yoksulluk nafakası (TMK m.175) gibi taleplerin sonucunu doğrudan etkiler.

Boşanma davasının genel işleyişi için boşanma davası nasıl açılır yazımıza göz atabilirsiniz.

2. Tedbir kararı tek başına kusur sayılır mı?

Hayır. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler, şiddet tehlikesine karşı hızla koruma sağlamak için verilir ve kural olarak kapsamlı bir delil incelemesine dayanmaz. Anayasa Mahkemesi B. No: 2019/42029 (17/11/2022) kararında 6284 kapsamındaki tedbir sürecinin bağımsız bir süreç olduğunu belirtmiştir.

Bu nedenle boşanma dosyasına tedbir kararının sunulması, tek başına “şiddet uygulandığı” sonucunu doğurmaz. Tedbirin dayanağını oluşturan olayların boşanma davasında tanık, rapor, yazışma gibi delillerle ayrıca ispatlanması gerekir. Tedbir kararı, bu açıdan dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilen bir belge niteliğindedir.

İki taraf için de önemli

Hakkında tedbir kararı bulunan eş, kararın kusur yönünden kendiliğinden aleyhe sonuç doğurmayacağını bilmelidir; ancak dayanak olaylar ispatlanırsa ağır kusur doğabilir. Korunan eş ise tedbir kararının yanında olayları ispatlayacak delilleri boşanma davasında ayrıca sunmalıdır.

3. Dayanak olaylar ispatlanırsa: Ağır kusur

Tedbir kararına dayanak gösterilen fiziksel şiddet, tehdit veya hakaret gibi eylemler boşanma davasında delillerle ispatlandığında, bu eylemler evlilik birliğinin sarsılmasında ağır kusur olarak değerlendirilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin E. 2023/3225, K. 2024/481 sayılı ve 25/1/2024 tarihli kararına konu dosyada, erkeğin şiddet uygulaması ve belinde silahla kaçırmaya teşebbüs etmesi gibi vakıalar evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında kusur olarak değerlendirilmiştir.

DurumBoşanma davasındaki olası etkisi
Tedbir kararı var, dayanak olaylar ispatlanamadıTedbir kararı tek başına kusur oluşturmaz
Tedbir kararı var, şiddet/tehdit ispatlandıAğır kusur; tazminat ve nafaka taleplerinde belirleyici olabilir
Tedbir kararına aykırılık ve zorlama hapsi kararı varEvlilik içi davranış değerlendirmesinde ayrıca dikkate alınabilir
Tedbir talebinin gerçeğe aykırı olduğu ortaya çıktıSomut olayın koşullarına göre talepte bulunan eşin davranışı yönünden değerlendirilebilir

Boşanma davanızda bir tedbir kararı mı var?

Tedbir dosyası ile boşanma davasındaki delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir; dosyanızı inceleyip kusur yönünden stratejiyi birlikte kuralım.

4. Tedbir nedeniyle ayrı yaşamak terk sayılır mı?

Hayır. Tedbir kararı süresince ayrı yaşamak, kanuni bir yükümlülüğe dayanır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/4824, K. 2016/8049 sayılı ve 20/4/2016 tarihli kararında, mahkemece verilen tedbir kararı uyarınca eşinden ayrı yaşayan ve eve dönmeyen kadının bu davranışının haklı bir sebep teşkil ettiğini ve bu gerekçeyle açılan boşanma davasının reddi gerektiğini belirtmiştir.

  • Hakkında uzaklaştırma kararı verilen eş, tedbire uymak için evden ayrı kaldığı süre nedeniyle “evi terk etti” diye kusurlu sayılmaz.
  • Korunan eş de tedbir süresince ortak konuta dönmediği için terk kusuruyla sorumlu tutulamaz.
  • Tedbir döneminde gönderilen eve dönüş ihtarına karşı, ayrı yaşamanın mahkeme kararına dayanan haklı bir sebebe dayandığı ileri sürülebilir.

Kanun ayrıca korunan kişi için hâkime, evli olması hâlinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesine karar verme yetkisi tanır (6284 s. Kanun m.4/1-b).

5. Tedbir dosyasında verilen nafaka ve velayet kararları

6284 sayılı Kanun, tedbir dosyası içinde aile hukukuna ilişkin geçici düzenlemeler yapılmasına da imkân tanır:

  • Tedbir nafakası (m.5/4): Şiddet uygulayan aynı zamanda ailenin geçimini sağlayan veya katkıda bulunan kişi ise, TMK hükümlerine göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla hâkim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini gözeterek talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir.
  • Nafakanın tahsili (m.18): Nafaka kararının bir örneği resen icra müdürlüğüne gönderilir; ödeme yükümlüsünün SGK bağlantısı varsa nafaka, korunan kişinin başvurusu aranmaksızın maaş veya ücretinden kesilir.
  • Velayet ve kişisel ilişki (m.5/3): Hâkim, tedbirlerle birlikte TMK hükümlerine göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki konularında da karar verebilir.

Boşanma davası açıldığında bu geçici düzenlemeler dava içinde yeniden değerlendirilir. Velayet konusunda belirleyici ölçüt her zaman çocuğun üstün yararıdır; tedbir dosyasındaki olgular bu değerlendirmede dikkate alınabilir.

6. Mal paylaşımı ve konut yönünden etkiler

Tedbir kararı mal rejiminin tasfiyesine ilişkin hakları ortadan kaldırmaz. Anayasa Mahkemesi de 6284 tedbirlerinin mal paylaşımı veya mülkiyet uyuşmazlıklarını çözmeye yönelik olmadığını vurgulamaktadır (B. No: 2014/12009). Konut, eşya ve mal paylaşımı meseleleri boşanma ve mal rejimi davalarında ayrıca ele alınır.

7. Tedbir kararı varken anlaşmalı boşanma mümkün mü?

Evet. Tedbir kararının bulunması, eşlerin boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda anlaşmasına engel değildir. Anlaşmalı boşanmada TMK m.166/3 uyarınca hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerektiğinden, tedbir kararının varlığı mahkemeye önceden bildirilmeli ve duruşmaya geliş-gidişte korunan kişiyle temas oluşmaması için gerekli düzen sağlanmalıdır. Protokol hazırlığı için anlaşmalı boşanma protokolü yazımıza göz atabilirsiniz.

Protokol imzalanması veya boşanmanın kesinleşmesi, tedbirin uzatılmasına itiraz veya kaldırılması talebinde de önemli bir olgu olarak kullanılabilir.

8. Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli?

Uzaklaştırma kararı boşanma davasında tek başına kusur oluşturmaz; ancak tedbire dayanak gösterilen şiddet, tehdit veya hakaret boşanma davasında ispatlanırsa ağır kusur doğar ve maddi-manevi tazminat ile yoksulluk nafakası talepleri doğrudan etkilenir. Tedbir dosyası ile boşanma davasının birlikte yönetilmesi gerektiğinden, 6284 tedbiri bulunan boşanma dosyalarında uzman boşanma avukatı desteği kusur tartışmasının sonucunu belirler.

Tedbir döneminde ayrı yaşamanın terk kusuru olarak nitelendirilmesine karşı Yargıtay içtihadının kullanılması, dayanak olayların ispatı veya çürütülmesi için tanık, rapor ve yazışma delillerinin planlanması ve tedbir dosyasında verilen nafaka, velayet ve kişisel ilişki kararlarının boşanma davasında yeniden değerlendirilmesi, deneyimli bir aile hukuku avukatının yürüttüğü başlıca konulardır.

2M Hukuk; İstanbul Anadolu Adliyesi aile mahkemelerinde Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe, Kadıköy, Ataşehir ve Üsküdar’dan gelen boşanma ve tedbir dosyalarında, Kocaeli’de ise Gebze, Çayırova, Darıca ve Dilovası’ndaki aile hukuku uyuşmazlıklarında çalışmaktadır.

Tedbir ve boşanma dosyanızı birlikte değerlendirelim

Tedbir kararını ve boşanma sürecinize ilişkin belgeleri iletin; kusur, nafaka ve velayet yönünden izlenecek yolu birlikte belirleyelim.

9. Sıkça sorulan sorular

Uzaklaştırma kararı boşanmada kusur sayılır mı?

Tek başına sayılmaz. Tedbir kararı bağımsız bir süreçtir; kusuru belirleyen, tedbire dayanak gösterilen şiddet, tehdit veya hakaret gibi olayların boşanma davasında delillerle ispatlanmasıdır. İspatlanırsa ağır kusur oluşabilir.

Tedbir kararı nedeniyle evden ayrı yaşamak terk midir?

Hayır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, tedbir kararı uyarınca ayrı yaşayan eşin eve dönmemesini haklı sebep kabul etmektedir; bu süre terk veya haksız ayrılık kusuru oluşturmaz.

Tedbir kararı varken boşanma davası açılabilir mi?

Evet. Tedbir kararı boşanma davası açılmasına engel değildir; tedbir dosyası ve boşanma davası birbirinden bağımsız yürür, ancak deliller birlikte değerlendirilir.

Tedbir dosyasında nafaka bağlanabilir mi?

Evet. 6284 s. Kanun m.5/4 uyarınca şiddet uygulayan ailenin geçimini sağlıyorsa, hâkim talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir. Nafaka, SGK bağlantısı varsa maaştan kesilerek tahsil edilir (m.18).

Uzaklaştırma kararı velayeti etkiler mi?

Velayette belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Tedbir dosyasındaki olgular bu değerlendirmede dikkate alınabilir; ancak tedbir kararının varlığı tek başına velayetin kaybedileceği anlamına gelmez.

Tedbir kararı varken anlaşmalı boşanma olur mu?

Evet. Eşler boşanma ve sonuçları konusunda anlaşabilir. Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerektiğinden, tedbir kararının varlığı mahkemeye önceden bildirilmelidir.

10. Mevzuat ve kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut dosyanızdaki süreler ve haklar, kararın içeriğine ve tebliğ tarihine göre değişebilir. Mevzuat ve içtihat bilgileri Eylül 2026 itibarıyla derlenmiştir.