Sel zararı için idareye karşı açılan davalarda dilekçe, yalnızca bir başvuru metni değildir; davanın sınırlarını çizer, hangi idarenin hasım olacağını belirler, faizin hangi tarihten işleyeceğini ve dava sırasında hangi soruların sorulacağını baştan tayin eder. Eksik kurulmuş bir dilekçe, en güçlü bilirkişi raporunu bile etkisiz bırakabilir.

Bu yazıda, kapalı otoparkta su altında kalan bir araç için açılan ve kesinleşen bir tam yargı davasının dilekçe yapısını, kimlik bilgilerinden arındırarak bölüm bölüm inceliyoruz. Her bölümde hem kanunun aradığı unsurları hem de idarelerin tipik savunmalarına karşı dilekçede baştan nelerin karşılanması gerektiğini ele alıyoruz.

1. Hangi Dava Açılıyor? Tam Yargı Davasının Niteliği

İdarenin eylem ve işlemleri nedeniyle kişisel hakları doğrudan muhtel olanların açtığı davalar tam yargı davasıdır (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2/1-b). Selde yağmur suyunun tahliye edilememesi, idarenin bir işlemi değil, kamu hizmetinin yürütülmesindeki bir eksiklik yani idari eylemdir. Zararın kaynağı bu eksiklik olduğunda, istenecek olan tazminattır.

Dayanak, Anayasa m.125’in son fıkrasıdır: İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Selde bu sorumluluk çoğunlukla hizmet kusuru ilkesine dayanır: yağmur suyu altyapısının hiç kurulmaması, yetersiz kurulması veya bakımının yapılmaması.

2. Dilekçenin Kanunen Zorunlu Unsurları

İdari davalar dilekçeyle açılır ve dilekçede belirli bilgilerin bulunması zorunludur (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.3). Tam yargı davalarına özgü olarak uyuşmazlık konusu miktarın da gösterilmesi gerekir.

Örnek dosyada dilekçenin başlığında ret yazısının tebliğ tarihi ayrı bir satır olarak yazılmıştı. Bu küçük ayrıntı, süre itirazını baştan önler ve mahkemenin dosyayı ilk incelemede rahatça değerlendirmesini sağlar.

3. Başlık Kısmı: Mahkeme, Davalılar ve Konu

Hangi idare mahkemesi?

İdari eylemlerden doğan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, kural olarak hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.36). Sel olayında bu, su baskınının yaşandığı yerin bağlı olduğu idare mahkemesidir. Birden fazla idare mahkemesi bulunan illerde dilekçe nöbetçi idare mahkemesine verilir ve dosya tevzi edilir.

Davalılar: eksik hasım riskini baştan kapatmak

Büyükşehirlerde yağmur suyunun uzaklaştırılması su ve kanalizasyon idarelerinin görevidir; bu idareler 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile kurulmuş olup bağlı oldukları büyükşehir belediyesinden ayrı tüzel kişiliğe ve bütçeye sahiptir. Bununla birlikte altyapı yatırımları, yol ve kavşak düzenlemeleri büyükşehir belediyesinin görev alanına da girebilir.

Örnek dosyada dava yalnızca su ve kanalizasyon idaresine karşı açılmış, mahkeme büyükşehir belediyesini de davaya hasım olarak dahil etmişti. Büyükşehir belediyesi istinaf aşamasında husumet itirazında bulunarak doğru hasmın yalnızca su idaresi olduğunu savundu; bölge idare mahkemesi bu itirazı kabul etmedi ve iki idarenin birlikte sorumluluğuna ilişkin karar kesinleşti. Danıştay 10. Dairesi de benzer bir dosyada (E.2016/2608, K.2021/5) su ve kanalizasyon idaresi hasım gösterilmeden karar verilmesini eksik hasımla yargılama sayarak bozmuştur. Pratik sonuç: Zararın kaynağında rolü olabilecek idarelerin tamamı baştan davalı gösterilmelidir.

Konu bölümü

Konu, davanın tek paragraflık özetidir. Olayın yeri ve tarihi, zararın nedeni, ön başvurunun reddi ve istenen tazminat kalemleri faiz başlangıçlarıyla birlikte bu paragrafta yer almalıdır. Hâkimin dosyayı ilk açtığında okuyacağı bölüm burasıdır.

4. Olay Anlatımı: Maddi Vakıa Nasıl Yazılmalı?

Olay anlatımı, bilirkişinin ve mahkemenin soracağı sorulara önceden cevap verecek şekilde kronolojik ve somut kurulmalıdır. Genel ifadeler (“yağmur nedeniyle evimizin otoparkını su bastı”) yerine, suyun yolunu adım adım anlatan tespitler tercih edilmelidir.

• Yer ve konum: Binanın iki caddenin kesiştiği köşe başında olması, caddelerin eğimi, suyun hangi yönden gelip nerede toplandığı.
• Altyapının durumu: Caddelerin üst kısmında mazgal bulunmaması, kavşak zemininin düz olmaması, mevcut ızgaraların yetersizliği.
• Aracın konumu: Aracın binanın kapalı otoparkında park hâlinde bulunduğu, otoparkın yol kotunun altında kaldığı.
• Zararın boyutu: Suyun araçta ulaştığı seviye ve aracın kullanılamaz hâle gelmesi.
• Öngörülebilirlik: Aynı noktada daha önce su baskını yaşandığı, belediyeye şikâyet edildiği, verilen cevapta altyapı yatırımının bulunmadığının bildirildiği ve sonradan konulan küçük bir mazgalın yetersiz kaldığı.
• Delil tespiti: Aracın su içinde çürümeye devam etmesi nedeniyle sulh hukuk mahkemesinde delil tespiti yaptırıldığı ve raporun tespitleri.
• Ön başvuru: İdarelere başvuru tarihi, gönderim yolu ve ret yazısının içeriği.

5. İlgili Mevzuat Bölümü: Görev Normlarını Doğru Göstermek

Hizmet kusuru, idarenin yerine getirmesi gereken bir görevin varlığını gerektirir. Bu nedenle dilekçede yağmur suyunun uzaklaştırılmasına ilişkin görev normları açıkça gösterilmelidir:

Örnek dosyada, ilgili su ve kanalizasyon idaresinin kendi teşkilat yönetmeliğindeki yağmur suyu hatlarını ve şebekelerini aktif hâlde tutma görevi de dilekçeye alınmıştı. İdarenin kendi düzenlemesine dayanmak, “bu bizim görevimiz değil” savunmasını baştan sınırlar.

6. Hukuki Değerlendirme: Hizmet Kusuru, İlliyet ve Mücbir Sebep

Hukuki değerlendirme bölümü üç soruya cevap vermelidir: İdarenin görevi nedir, bu görev olay yerinde nasıl aksamıştır ve zarar bu aksaklıkla nasıl bağlantılıdır? Dördüncü soru ise idarenin mutlaka ileri süreceği mücbir sebep savunmasıdır; dilekçede bu savunmanın baştan karşılanması yerinde olur.

Olağanüstü yağış savunmasına dilekçede nasıl cevap verilir?

Yağışın olağanüstü nitelikte sayılıp idarenin sorumluluğunu ve illiyet bağını kesebilmesi için, idarenin yağmur suyu tahliyesine ilişkin hizmeti gereği gibi yürütmüş olması ve zararda bu hizmetten kaynaklı bir eksikliğin bulunmaması gerekir. Danıştay kararları da bu yöndedir:

• Danıştay 8. Dairesi, E.2021/7780, K.2024/6969: Meteoroloji kaydına göre şiddetli ve afet kapsamında değerlendirilebilecek bir yağış nedeniyle otoparkta oluşan zarar için davayı reddeden karar bozulmuş; biriken suyun tahliyesi için gerekli tedbirlerin olay günü ve öncesinde alınıp alınmadığının, altyapı, drenaj ve tahliye sistemlerinin yeterliliğinin, hizmet kusuru ve kusur oranlarının araştırılması gerektiği belirtilmiştir.
• Danıştay 10. Dairesi, E.2012/1539, K.2015/3678 (9.9.2015): Yağışın doğal afet niteliğinde olup olmadığının teknik bir konu olduğu, bunun bir meteorolog bilirkişi tarafından belirlenmesi; ayrıca yağış afet niteliğinde olsa bile tahliye kanalları yeterli olsaydı zararın doğup doğmayacağının, aralarında inşaat mühendisinin de bulunduğu bir heyetle incelenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
• Danıştay 10. Dairesi, E.2016/2608, K.2021/5: Yağış sularının toplanması ve uzaklaştırılması bakımından su ve kanalizasyon idaresinin sorumluluğu ve bilirkişi raporundaki kusur oranlarının zarara uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

Bu kararlar, dilekçede yalnızca “yağış olağanüstü değildi” demenin yetmeyeceğini, asıl tartışmanın tahliye sisteminin yeterliliği üzerinde kurulması gerektiğini gösterir. Örnek dosyada mahkeme, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün yağışın afet kapsamında değerlendirilebileceğine dair yazısına rağmen, zararın yağmur suyu altyapısının bulunmamasından kaynaklandığını kabul etmişti.

Zararın tek bir noktada yoğunlaşması

Örnek dosyada ek beyan dilekçesinde dikkat çekilen bir başka husus, zararın bölgesel bir felaket gibi yaygın olmayıp tahliye ızgaralarının yetersiz kaldığı noktada yoğunlaşmasıydı. Gerçekten afet boyutunda bir olay yaşansaydı aynı bölgede çok sayıda zarar ve dava beklenirdi. Zararın noktasal niteliği, nedenin altyapı eksikliği olduğunu destekleyen güçlü bir argümandır; bunun için idareden aynı olayla ilgili başka başvuru veya dava bulunup bulunmadığının sorulması istenebilir.

7. Tazminat Kalemleri: Neler İstenebilir?

Tazminat kalemleri ayrı ayrı yazılmalı ve her kalemin dayanağı gösterilmelidir. Kalemlerin toplanarak tek bir rakam hâlinde istenmesi, bilirkişi incelemesinde hangi kalemin neden düşürüldüğünün takip edilmesini zorlaştırır.

Örnek dosyada araç onarım bedeli ile delil tespiti giderleri iki ayrı kalem olarak istenmiş, mahkeme her iki kalemi de kabul etmişti. Yalnızca mala gelen zararlarda manevi tazminat talebi ise istisnai kalır; somut olayda kişilik haklarına ayrıca bir saldırı bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

8. Faiz: Hangi Tarihten, Hangi Oranda?

İdari yargıda tazminata, kural olarak idarenin temerrüde düştüğü tarih olan idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletilir. Bu nedenle başvuru tarihinin ispatlanabilir olması ve dilekçede açıkça yazılması gerekir. Örnek dosyada dilekçede araç hasarı için başvuru tarihinden, delil tespiti masrafı için dava tarihinden itibaren faiz istenmiş; mahkeme toplam tazminatın tamamına başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar vermişti.

31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.55’e eklenen fıkralar, bedensel zarar ve ölüm hâllerindeki bazı tazminat kalemlerinde faizin başlangıcına ilişkin yeni kurallar getirmiştir. Bu düzenleme araç veya eşya hasarı gibi mala gelen zararlara yönelik değildir; sel nedeniyle yalnızca mal zararı istenen dosyalarda başvuru tarihi esaslı yaklaşım korunmaktadır. Bedensel zarar içeren dosyalarda ise olay tarihinin bu Kanunun yürürlüğünden sonra olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

9. Fazlaya İlişkin Haklar ve Dava Sırasında Miktar Artırımı

Dava açılırken zarar çoğu zaman delil tespiti raporundaki tutara göre gösterilir. Ancak mahkemede yaptırılacak yeni bilirkişi incelemesinde zararın daha yüksek bulunması mümkündür. Bu nedenle dilekçede fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu açıkça yazılmalıdır.

Tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, karar verilinceye kadar bir defaya mahsus olmak üzere, harcı ödenerek artırılabilir; artırım dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilir ve karşı taraf otuz gün içinde cevap verebilir (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.16/4). Bu hak bir kez kullanılabildiği için, artırımın mahkemede alınan son bilirkişi raporundan sonra yapılması genellikle daha isabetlidir.

10. Deliller Bölümü

Deliller bölümünde, mahkemenin resen toplayabileceği kayıtlar da dahil olmak üzere dayanılan tüm deliller sayılmalıdır. Örnek dosyada aşağıdaki deliller gösterilmişti:

• Delil tespiti dosyası ve bu dosyada alınan altyapı ve araç hasarı raporları
• Keşif ve yeni bilirkişi incelemesi talebi (inşaat mühendisi, makine mühendisi, gerekirse meteoroloji uzmanı)
• Olay yeri fotoğraf ve video kayıtları
• İdarelere yapılan başvurular, KEP gönderim kayıtları ve ret yazısı
• İtfaiye olay raporu ve kolluk kayıtları
• Meteoroloji Genel Müdürlüğünden olay günü yağış verisinin istenmesi
• Önceki şikâyetler ve idarenin verdiği cevaplar
• Araç ruhsatı, tanık beyanları ve her türlü yasal delil

11. Sonuç ve İstem Bölümü: Örnek Kalıp

Sonuç ve istem bölümü, mahkemenin hüküm fıkrasına aynen aktarılabilecek açıklıkta yazılmalıdır. Kalemler, tutarlar ve faiz başlangıçları ayrı ayrı gösterilmelidir. Örnek dosyadan uyarlanmış, kişisel bilgilerden arındırılmış bir kalıp:

Ekler listesinde başvuru dilekçeleri, KEP gönderim çıktıları, ret yazısı, delil tespiti raporları, fotoğraflar ve tespit masraflarına ait belgeler sırasıyla gösterilmelidir.

12. İdarelerin Tipik Savunmaları ve Cevap Stratejisi

Sel davalarında idarelerin savunmaları büyük ölçüde benzerdir. Dilekçe aşamasında bu savunmaların öngörülmesi, cevaba cevap ve istinaf aşamasında işi kolaylaştırır.

İdareler, mücbir sebep savunmasında genellikle Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun doğal afetleri mücbir sebep olarak sayan kararlarına (E.2008/1, K.2009/3108) ve meteoroloji yazısına dayanılarak verilmiş ret kararlarına atıf yapar. Örnek dosyada su idaresi, bir sigorta şirketinin açtığı rücu davasında afet boyutundaki yağış nedeniyle illiyetin kesildiğini kabul eden bir idare mahkemesi kararını ve bu kararı onayan bölge idare mahkemesi kararını; ayrıca Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin E.2015/8878, K.2018/1348 sayılı kararını sunmuştu. Bu kararların her biri kendi olayına özgüdür; cevapta, somut dosyada altyapının hiç bulunmadığını veya yetersiz olduğunu gösteren teknik bulgular ile bu dosyalar arasındaki fark ortaya konulmalıdır.

13. Dava Açıldıktan Sonra: Ara Kararlar, Bilirkişi ve Kanun Yolu

Dava açıldıktan sonra mahkeme genellikle davalı idarelerden savunma ister, Meteoroloji Genel Müdürlüğünden yağış verisini ara kararla sorar ve gerekirse keşif ile bilirkişi incelemesi yaptırır. Ara karar cevaplarına karşı verilecek beyan dilekçesi, özellikle meteoroloji yazısının değerlendirilmesi bakımından önemlidir; örnek dosyada bu aşamada Danıştay kararları ile zararın noktasal niteliği ayrıca vurgulanmıştı.

İdare mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir; bölge idare mahkemesi kararının kesin olup olmadığı veya Danıştay’da temyize konu olup olmadığı, uyuşmazlık konusu miktara ve kanunda yer alan, her yıl yeniden değerleme oranında güncellenen parasal sınırlara göre belirlenir. Örnek dosyada bölge idare mahkemesi istinaf başvurularını reddetmiş ve karar İYUK m.45/6 uyarınca kesin olarak verilmiştir. Güncel parasal sınırlar dava tarihindeki tutarlara göre resmî kaynaktan kontrol edilmelidir.

Tazminata hükmeden kararın uygulanmasında idare, İYUK m.28 uyarınca gecikmeksizin işlem tesis etmekle yükümlüdür. Ödeme yapılmazsa ilama dayalı icra takibi yoluna gidilebilir.

14. Sık Sorulan Sorular

Sel zararı için idareye karşı hangi dava açılır?

İdarenin hizmet kusurundan doğan zarar için idare mahkemesinde tam yargı davası açılır (İYUK m.2/1-b). Dava açılmadan önce idareye ön başvuru yapılması zorunludur.

Dava dilekçesinde ret yazısının iptalini istemek gerekli mi?

Asıl istem tazminattır. Mahkemeler ret yazısını ayrı bir iptal konusu olarak görmeyebilir; bu yazı, dava süresinin başlangıcını göstermek için ekte sunulmalıdır.

Davayı belediyeye mi, su idaresine mi açmalıyım?

Zararın kaynağında rolü olabilecek tüm idareleri davalı göstermek en güvenli yoldur. Su ve kanalizasyon idaresi büyükşehir belediyesinden ayrı tüzel kişiliğe sahiptir; eksik hasımla verilen kararlar Danıştay tarafından bozulabilmektedir.

Faiz hangi tarihten itibaren işler?

Mal zararlarında kural olarak idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletilir. Örnek dosyada mahkeme toplam tazminata başvuru tarihinden itibaren faiz işletmiştir.

Dava açtıktan sonra talep ettiğim miktarı artırabilir miyim?

Evet. Tam yargı davalarında miktar, karar verilinceye kadar bir defaya mahsus ve harcı ödenerek artırılabilir (İYUK m.16/4).

Delil tespiti masrafını dava dilekçesinde isteyebilir miyim?

Evet. Tespit masrafı ayrı bir kalem olarak istenebilir; örnek dosyada mahkeme bu kalemi tazminata dahil ederek kabul etmiştir.

Meteoroloji yazısı yağışın afet olduğunu söylüyorsa ne yapmalıyım?

Tahliye sisteminin yeterliliğini tartışmaya açan bir bilirkişi incelemesi istenmelidir. Danıştay kararlarına göre afet niteliği tek başına illiyet bağını kesmez; altyapı yeterli olsaydı zararın doğup doğmayacağı araştırılmalıdır.

Araç hasarında manevi tazminat istenebilir mi?

Yalnızca mala gelen zararlarda manevi tazminat istisnaidir. Kişilik haklarına ayrıca bir saldırı bulunup bulunmadığı somut olayda değerlendirilmelidir.

Bölge idare mahkemesi kararı kesin midir?

Uyuşmazlık konusu miktara ve kanundaki parasal sınırlara bağlıdır. Sınırlar her yıl güncellendiği için dava tarihindeki tutarların resmî kaynaktan kontrol edilmesi gerekir.

İdare tazminatı ödemezse ne olur?

İdare kararın gereğini gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür (İYUK m.28). Ödeme yapılmazsa ilama dayalı icra takibi başlatılabilir.

15. Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli?

Sel nedeniyle açılan tam yargı davalarında dilekçe, hem davanın sınırlarını hem de yargılamanın seyrini belirler. Davalı idarelerin eksiksiz gösterilmesi, olay anlatımının bilirkişi sorularına cevap verecek ayrıntıda kurulması, görev normlarının ve Danıştay içtihadının doğru kullanılması, tazminat kalemlerinin ve faiz başlangıcının ayrı ayrı yazılması, dava sırasında yapılacak miktar artırımının zamanlaması ve idarenin olağanüstü yağış savunmasına karşı teknik cevabın hazırlanması, dosyanın sonucunu doğrudan etkileyen başlıca hususlardır.

2M Hukuk Avukatlık Bürosu, idarenin hizmet kusurundan doğan tazminat davalarını ön başvurudan istinaf aşamasına kadar takip etmekte; dilekçe, cevaba cevap, ara karar beyanı ve istinaf cevap dilekçelerini dosyanın teknik verileriyle birlikte hazırlamaktadır. Tuzla merkezli büromuz İstanbul Anadolu Yakası’nda Pendik, Kartal, Maltepe, Ataşehir, Ümraniye, Üsküdar, Kadıköy, Sancaktepe ve Sultanbeyli ile Kocaeli’de Gebze, Çayırova, Darıca, Dilovası ve İzmit’te yaşanan su baskını uyuşmazlıklarında aktif olarak çalışmaktadır.

Büromuzun yürüttüğü idari yargı dosyaları İstanbul ile sınırlı değildir; farklı illerdeki idare mahkemeleri ve bölge idare mahkemelerinde görülen davalar da UYAP üzerinden ve gerektiğinde duruşma ile keşiflere katılım sağlanarak takip edilmektedir. Yurt dışında yaşayan araç veya taşınmaz sahiplerinin Türkiye’deki zararlarına ilişkin davalar da vekâletname ile yürütülebilir.