Riskli yapı tespit raporunda hangi bilgiler bulunmak zorunda? UAVT adresi, bina kodu, raporun incelenmesi ve eksikliklerin 30 gün içinde giderilmesi.
Riskli yapı tespit raporu, tüm dönüşüm sürecinin dayandığı temel belgedir; bu nedenle raporun belirli zorunlu bilgileri içermesi ve usulüne uygun incelenmesi büyük önem taşır. Raporda eksik veya hatalı bir bilgi, hem tespitin geçerliliğini hem de sonraki itiraz ve dava süreçlerini etkileyebilir. Bu yazıda raporda bulunması zorunlu bilgileri ve raporun inceleme sürecini ele alıyoruz.

Raporda Zorunlu Olan Tanımlayıcı Bilgiler
Bir riskli yapı raporunun hangi yapıya ait olduğunun tartışmasız biçimde belirlenebilmesi gerekir. Bu nedenle riskli yapı tespit raporunda, tespite konu binanın Ulusal Adres Veri Tabanında (UAVT) belirtilen adresinin ve bina kodunun yer alması zorunludur (Uygulama Yönetmeliği m. 7/3). Bu iki bilgi, raporun hangi yapıya ait olduğunu kesinleştirir ve aynı yapı için mükerrer kayıt oluşmasını engeller. UAVT adresi ve bina kodu eksik bir rapor, tanımlama sorunları doğurabileceğinden inceleme aşamasında eksiklik olarak değerlendirilebilir.

Rapor Nasıl İncelenir?
Tespit raporu doğrudan kesinleşmez; önce idari bir incelemeden geçer. Tespiti yapan İdarece veya lisanslı kurum/kuruluşça rapor, yapının bulunduğu ildeki Müdürlüğe (veya yetki devri yapılmışsa İdareye) elektronik yazılım sistemi üzerinden gönderilir (Uygulama Yönetmeliği m. 7/4). Raporlar, Başkanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde incelenir; herhangi bir eksiklik tespit edilirse gerekli düzeltmeler yapılmak üzere raporu düzenleyen kurum veya kuruluşa iade edilir (Uygulama Yönetmeliği m. 7/4). Eksiklik bulunmazsa riskli yapı, en geç on iş günü içinde tapu kütüğünün beyanlar hanesinde belirtilmek üzere ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir (Uygulama Yönetmeliği m. 7/4).
Eksiklikler Ne Kadar Sürede Giderilir?
Raporda tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için mevzuat belirli bir süre öngörmüştür. Müdürlük, yetki devri yapılmışsa İdare ve teknik heyetler tarafından riskli yapı tespit raporunda tespit edilen teknik inceleme eksikliklerinin tamamının, raporu düzenleyen kurum veya kuruluşa bildirildiği tarihten itibaren bu kurum ve kuruluşlarca otuz gün içinde düzeltilmesi zorunludur (Uygulama Yönetmeliği m. 7/9). Lisanslı kurum veya kuruluşun otuz günlük süre içerisinde gerekçeli talebi üzerine, eksikliklerin giderilmesi için ek süre verilebilir (Uygulama Yönetmeliği m. 7/9). Bu mekanizma, raporun teknik açıdan eksiksiz hale gelmesini sağlar.
Raporun Doğruluğu Neden Bu Kadar Önemli?
Rapor, dönüşüm sürecinin hukuki temelini oluşturduğundan, içeriğindeki teknik ve tanımlayıcı bilgilerin doğruluğu kritik önem taşır. Tanımlayıcı bilgilerdeki bir hata, yanlış yapının riskli olarak işlenmesine; teknik bir eksiklik ise raporun itiraz aşamasında sakatlanmasına yol açabilir. Sürecin bütünü için kentsel dönüşüm sürecinin genel çerçevesi incelenebilir. Mevzuatın güncel metni için Mevzuat Bilgi Sistemi ve teknik esaslar için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kaynakları takip edilebilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Riskli yapı raporunda hangi bilgiler zorunlu? Tespite konu binanın Ulusal Adres Veri Tabanındaki adresi ve bina kodu raporda yer almak zorundadır (Uygulama Yönetmeliği m. 7/3).
Rapor doğrudan kesinleşir mi? Hayır. Rapor önce Müdürlükçe/İdarece incelenir; eksiklik varsa düzeltilmek üzere iade edilir, yoksa tapuya bildirilir (Uygulama Yönetmeliği m. 7/4).
Rapordaki eksiklikler ne kadar sürede giderilir? Bildirim tarihinden itibaren otuz gün içinde; gerekçeli talep üzerine ek süre verilebilir (Uygulama Yönetmeliği m. 7/9).
UAVT adresi veya bina kodu eksikse ne olur? Bu bilgiler zorunlu olduğundan, eksiklikleri inceleme aşamasında düzeltilmek üzere raporun iadesine yol açabilir (Uygulama Yönetmeliği m. 7/3 ve 7/4).
Neden Uzman Avukat Desteği Gereklidir?
Raporun zorunlu bilgileri içerip içermediğinin ve usulüne uygun incelenip incelenmediğinin değerlendirilmesi, ileride yapılacak itiraz ve davalarda güçlü bir zemin oluşturur. Tanımlayıcı veya teknik bir eksiklik, çoğu zaman raporun hukuka uygunluğunu sorgulamak için önemli bir dayanak olabilir. Kentsel dönüşüm; idare hukuku, gayrimenkul hukuku ve sözleşme hukukunun kesiştiği, tek bir usul hatasının dahi büyük hak kayıplarına yol açabildiği çok katmanlı bir süreçtir. Bu nedenle raporun ve inceleme sürecinin alanında uzman bir avukatla değerlendirilmesi büyük önem taşır.
2M Hukuk Avukatlık Bürosu (Av. Meryem Günay) olarak Türkiye genelinde ve kentsel dönüşümün en yoğun yaşandığı İstanbul başta olmak üzere; İstanbul’un öncelikli dönüşüm ilçeleri Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe, Ümraniye, Ataşehir, Kadıköy, Sancaktepe ve Küçükçekmece ile Kocaeli’nin Gebze ve Darıca bölgelerinde hizmet veriyoruz. İstanbul kentsel dönüşüm avukatı ve Tuzla kentsel dönüşüm avukatı olarak riskli yapı tespiti ve itiraz süreçlerinde hak sahiplerine hukuki destek sunuyoruz.


