Trafik kazası sonrası aracın serviste kaldığı süre boyunca aracını kullanamayan malik, ikame araç (araç mahrumiyet/yatış) bedeli talep edebilir. Ancak bu zararın hesabında esas alınan ölçüt, aracın fiilen serviste kaldığı gün sayısı değil; hasara göre belirlenen “makul onarım süresi”dir. Bu yazıda makul sürenin nasıl tespit edildiğini, hangi gecikmelerin bu süreye dahil edilmediğini ve mahkemelerce kabul edilen örnek süreleri yargı kararları ışığında ele alıyoruz. Talebin kime karşı, hangi usulle yöneltileceği için İkame Araç Bedeli Kaç Günlük Alınabilir? Makul Onarım Süresi Kaç Gündür? başlıklı yazımıza da bakabilirsiniz.
1. Makul Onarım Süresinin Tespiti ve Hukuki Niteliği
Yargı kararları uyarınca, trafik kazalarından kaynaklanan araç mahrumiyeti zararlarının hesaplanmasında temel kriter, aracın hasar durumuna göre onarımı için gereken “makul sürenin” tespit edilmesidir. İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 24.12.2024 tarihli, 2023/829 Esas ve 2024/1181 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, zarar hesabı bu makul süre üzerinden yapılmalıdır. Bu sürenin tespiti, hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husus olduğundan, mahkemelerce mutlaka bilirkişi görüşüne başvurulması gerekmektedir (İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 25.12.2025 tarih, 2022/2844 E., 2025/2507 K.).
İlgili içerik: Bu zarar kaleminin hukuki niteliği ve kimden talep edileceği konusunda Araç Mahrumiyet (Yatış) Bedeli Nedir, Sigorta Öder mi? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
2. Sürenin Belirlenmesinde Esas Alınan Teknik Kriterler
Makul onarım süresi belirlenirken sadece aracın serviste kaldığı giriş-çıkış tarihleri tek başına yeterli görülmemekte; hasarın şekli, niteliği, parça, malzeme ve işçilik kalemleri dikkate alınmaktadır (İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, 26.10.2023 tarih, 2022/893 E., 2023/874 K.). Teknik bilirkişilerce yapılan değerlendirmelerde şu süreçler göz önünde bulundurulur:
Hasarlı parçaların sökülmesi ve tespiti,
Yedek parça siparişi ve tedarik süreci,
Kaporta, boya, mekanik, döşeme ve elektrik işçilikleri,
Montaj ve gerekli ayarlama süreçleri (İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, 12.03.2026 tarih, 2025/111 E., 2026/244 K.).
Örneğin, İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 27.03.2026 tarihli, 2024/534 Esas ve 2026/249 Karar sayılı ilamında, bir silindir kapağı revizyonu için; sökme (1 gün), revizyon ve parça temini (3 gün), montaj ve test (1 gün) olmak üzere toplam 5 günlük bir makul süre hesabı yapılmıştır.
3. Makul Süreye Dahil Edilmeyen Dışsal Faktörler
Yargı kararlarında, onarım süresini uzatan ancak davalıya (zarar verene) yüklenemeyecek durumlar net bir şekilde ayrıştırılmıştır. Aşağıdaki nedenlerle uzayan süreler makul onarım süresi kapsamında değerlendirilmez:
Servis yoğunluğu veya tamirci ile davacı arasındaki uyuşmazlıklar (Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, 10.02.2026 tarih, 2024/651 E., 2026/158 K.),
Davacının aracını onarıma geç vermesi veya onarım sonrası geç teslim alması,
Sigorta onay süreçleri, yazışmalar ve delil tespiti için geçen süreler (İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, 02.07.2025 tarih, 2023/1 E., 2025/626 K.),
Olağan dışı parça tedarik gecikmeleri veya davacının onarım için maddi imkanının bulunmaması (Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, 22.02.2024 tarih, 2023/34 E., 2024/210 K.).
4. Sigorta Poliçesi ve Özel Şartların Etkisi
Bazı durumlarda, bilirkişi tarafından tespit edilen makul onarım süresi daha uzun olsa dahi, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçedeki özel şartlarla sınırlanabilmektedir. İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 26.10.2023 tarihli, 2022/893 Esas ve 2023/874 Karar sayılı ilamında, makul onarım süresi 13 gün olarak tespit edilmesine rağmen, kasko poliçesindeki “azami 7 gün” şartı nedeniyle sigorta şirketinin sadece 7 günlük süreden sorumlu olduğuna hükmedilmiştir.
5. Mahkemelerce Kabul Edilen Örnek Süreler
İncelenen kararlarda, hasarın boyutuna göre hükme esas alınan makul süreler şu şekildedir:
3 Gün: İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi (05.03.2020 tarih, 2018/249 E., 2020/253 K.)
5 Gün: İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi (28.09.2023 tarih, 2021/544 E., 2023/750 K.)
8 Gün: Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi (12.07.2024 tarih, 2023/491 E., 2024/782 K.)
10 Gün: İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi (27.03.2025 tarih, 2022/941 E., 2025/311 K.)
12 Gün: Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi (10.12.2020 tarih, 2018/529 E., 2020/455 K.)
15 Gün: Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi (02.11.2020 tarih, 2018/830 E., 2020/637 K.)
20 Gün: Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi (05.02.2026 tarih, 2024/689 E., 2026/108 K.)
Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 08.12.2023 tarihli, 2023/257 Esas ve 2023/1254 Karar sayılı ilamında ise onarım süresinin hasarın oluş şekline uygunluğu özel olarak incelenmiştir. Diğer mahkeme kararlarında bu spesifik ilama dair ek bir atıf veya detaylı bilgi bulunmamaktadır.
Araç mahrumiyet zararı, esas olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiile ilişkin hükümleri çerçevesinde talep edilir. Özellikle TBK m.50 ve m.51 uyarınca; zararın miktarı tam olarak ispatlanamadığında hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararı hakkaniyete uygun şekilde belirler. Makul onarım süresinin bilirkişi marifetiyle tespiti de bu çerçevede yapılır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Makul onarım süresi nedir?
Makul onarım süresi, kazada hasar gören aracın hasarın niteliğine göre teknik olarak onarılması için gereken süredir. Araç mahrumiyet/ikame araç bedeli, aracın serviste fiilen kaldığı süreye göre değil, bu makul süreye göre hesaplanır.
Aracım 30 gün serviste kaldı; 30 günün tamamı için tazminat alabilir miyim?
Tek başına serviste kalma süresi belirleyici değildir. Bilirkişi, hasarın boyutuna göre makul süreyi belirler. Servis yoğunluğu, geç teslim, sigorta onay süreçleri veya olağan dışı parça gecikmeleri gibi nedenlerle uzayan kısım, kural olarak zarar verene yüklenmez.
Makul süre tespitinde bilirkişi raporu şart mı?
Evet. Makul onarım süresinin belirlenmesi özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden, mahkemelerce mutlaka bilirkişi görüşüne başvurulması gerekir. Bilirkişi; sökme, parça temini, kaporta/boya/mekanik işçilikleri ile montaj ve test süreçlerini ayrı ayrı değerlendirir.
Hangi gecikmeler makul süreye dahil edilmez?
Servis yoğunluğu, tamirci ile yaşanan uyuşmazlıklar, aracın onarıma geç verilmesi veya geç teslim alınması, sigorta onay/yazışma süreçleri, delil tespiti süreleri ve olağan dışı parça tedarik gecikmeleri makul süre kapsamı dışında bırakılmaktadır.
Kasko poliçesindeki “azami gün” şartı tazminatı sınırlar mı?
Sigorta şirketine karşı poliçeye dayalı taleplerde evet. Bilirkişinin tespit ettiği makul süre daha uzun olsa dahi, poliçede yer alan azami gün şartı sigorta şirketinin sorumluluğunu o günle sınırlayabilir. Bu durum, kusurlu işleten/sürücüye karşı genel hükümlere dayalı talepten farklıdır.
Mahkemeler genellikle kaç günlük süre kabul ediyor?
Kabul edilen süre tamamen hasarın boyutuna bağlıdır. İncelenen kararlarda 3 günden 20 güne kadar değişen makul süreler hükme esas alınmıştır; küçük bir revizyon birkaç gün sürerken, ağır hasarlı onarımlarda süre belirgin biçimde artmaktadır.
Neden Uzman Avukat Desteği Gereklidir?
Araç mahrumiyet ve ikame araç tazminatı talepleri göründüğü kadar basit değildir; her dosyada mahkeme, bilirkişi raporları, makul onarım süresi değerlendirmeleri ve gecikmelerin hangi tarafa yükletileceği konularında farklı yaklaşımlar benimseyebilmektedir. Makul sürenin doğru tespiti, poliçedeki azami gün şartlarının değerlendirilmesi, parça temini ve servis gecikmeleri gibi kritik hususların mahkeme nezdinde etkili biçimde ortaya konulması ve gerektiğinde bilirkişi raporuna usulüne uygun itiraz edilmesi uzmanlık gerektirir. Yanlış bir başvuru ya da eksik belge, talebin reddine veya beklenenden çok daha düşük bir tazminata hükmedilmesine yol açabilir.
Özellikle İstanbul’un Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe, Aydınlı, Orhanlı, Tepeören ve Kocaeli’nin Gebze, Darıca, Çayırova gibi bölgelerinde görülen dosyalarda, yerel Asliye Ticaret Mahkemelerinin uygulamalarını ve bilirkişi havuzlarını yakından bilen bir avukatın desteği, davanın seyrine doğrudan katkı sağlar. Tuzla merkezli 2M Hukuk Avukatlık Bürosu; trafik kazası kaynaklı araç mahrumiyet, ikame araç, hasar farkı ve kusur oranı uyuşmazlıklarında profesyonel hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.
