7590 Sayılı Kanun Denizcilikte Neyi Değiştirdi?

7590 sayılı “Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Kanunun denizcilik sektörünü doğrudan ilgilendiren iki hükmü var:

• Madde 29: 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında KHK’ye “İdari para cezaları” başlıklı 28/A maddesini ekledi.
• Madde 30: Aynı KHK’ye “Döner sermaye işletmesi hesabına yatırılacak ücretler” başlıklı 28/B maddesini ekledi.

28/A maddesi üç ana fıkra altında toplanıyor:

1. Ulaştırma hizmetleri düzenleme alanıyla ilgili olanlar,
2. Deniz ve içsular ulaştırması alanında faaliyette bulunanlar,
3. Tersaneler ve kıyı yapıları alanında faaliyette bulunanlar.

Bu fıkralar altında deniz emniyeti, gemiadamları, gemi acenteleri, liman ve kıyı tesisleri, tersaneler, gemi geri dönüşüm tesisleri, tarama faaliyetleri, yolcu taşımacılığı ve deniz turizmi için ayrı ayrı yaptırımlar belirlendi.

655 sayılı metnin hâlâ “Kanun Hükmünde Kararname” adını taşıması kafa karıştırabilir. Ancak 28/A ve 28/B’nin kaynağı bir yürütme işlemi değil, TBMM’nin kabul ettiği 7590 sayılı Kanundur. Yani yeni cezaların dayanağı artık doğrudan kanundur.

Bu Cezalar Denizcilik Sektörüne İlk Kez mi Getirildi?

Büyük bölümü için hayır. Asgari emniyetli donatım, alkol sınırı, gemiadamı ve acente disiplini, özel teknelerin teknik şartları, Yeşil Liman, bağlama kütüğü, gemi inşa ve tadilatı, tarama ve tersane izinleri gibi yükümlülüklerin önemli kısmı zaten yönetmeliklerde vardı.

Değişen şey şu: Hangi fiilin cezalandırılacağı, cezanın kime uygulanacağı ve alt-üst sınırların ne olacağı ilk kez TBMM’nin kabul ettiği bir kanunda topluca gösterildi. Birkaç örnek:

• Özel teknelerde metre başına ceza, 17 Ocak 2026 tarihli yönetmelikte zaten bulunuyordu.
• Yeşil Liman Sertifikası almayan tesislere saatlik 5.000 TL ceza 24 Mart 2026 tarihli yönetmelikle getirilmişti. Kanun bu tutarı korudu ve tesis başına yıllık 10 milyon TL üst sınır ekledi.
• Gemi inşa ve tadilatındaki metre esaslı cezalar 14 Ocak 2026 tarihli yönetmelikte vardı. Kanun bunları kanuni bir aralığa yerleştirdi ve tesis sahibi, gemi sahibi, klas kuruluşu ile kontrol mühendisini doğrudan muhatap saydı.

Bu nedenle ortaya çıkan tabloyu “sıfırdan yeni ceza sistemi” yerine kanunlaştırma, güncelleme ve kısmi yeniden düzenleme olarak tanımlamak daha doğrudur. Yine de eksik gemiadamı, alkol, disiplin cezaları, Yeşil Liman yıllık tavanı ve bağlama kütüğü gecikme cezası gibi alanlarda yeni veya genişletilmiş sonuçlar doğdu.

Anayasa Mahkemesi Eski Ceza Sistemini Neden İptal Etti?

Düzenlemenin kökeninde Anayasa Mahkemesinin 22/7/2025 tarihli, E.2024/54, K.2025/163 sayılı kararı var.

655 sayılı KHK’nin eski 28. maddesi, ilgili genel müdürlüklere 1 milyon TL’ye ve 5 milyon TL’ye kadar idari para cezası “öngörme” yetkisi veriyordu. Hangi fiilin hangi miktarda cezalandırılacağı ise büyük ölçüde yönetmeliklere ve idarenin takdirine bırakılmıştı.

AYM yalnızca genel bir üst sınır gösterilmesini yeterli bulmadı. Cezalandırılan fiillerin kanunda yeterince tanımlanmadığını ve idarenin takdirini sınırlayan objektif ölçüt bulunmadığını tespit etti. Kuralı Anayasa’nın 2. maddesi (hukuk devleti ve belirlilik) ile 38. maddesi (suç ve cezaların kanuniliği) yönünden aykırı buldu.

Mahkeme doğacak boşluğu kamu yararına aykırı gördüğü için iptalin yürürlüğünü dokuz ay erteledi. 9 Aralık 2025’te yayımlanan karar 9 Eylül 2026’da yürürlüğe girecekti. 7590 sayılı Kanun bu tarihten önce, 31 Temmuz 2026’da yeni zemini kurdu.

Hangi İhlale Ne Kadar İdari Para Cezası Verilecek?

Aşağıdaki tablolar 28/A kapsamındaki başlıca ihlalleri gruplar hâlinde gösteriyor. Tutarlar Türk lirasıdır.

Gemiadamı, emniyet ve içsular

Acenteler, gözetim, sörvey ve yük

Liman, kıyı tesisi, ISPS ve Yeşil Liman

Tersane, inşa-tadilat ve tarama

Not: Tablolar, 7590 sayılı Kanunun Resmî Gazete’de yayımlanan metnine ilişkin resmî ve sektörel duyurular esas alınarak özetlenmiştir. Somut bir dosyada madde metninin güncel hâli ayrıca kontrol edilmelidir. Kabahatler Kanunu m.17/7’deki genel kural uyarınca idari para cezası tutarları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında güncellenebilir.

Eksik Gemiadamı Cezası Nasıl Hesaplanır?

Yeni rejimin en çok tartışılan hükmü budur. Gemi, asgari donatım belgesinde veya ilgili mevzuatta belirtilen sayı ve nitelikte gemiadamıyla donatılmazsa, eksik her gemiadamı için 250.000 TL ceza uygulanır. Tutar alt-üst sınırlı değil, sabittir.

Bu hükümde tekne boyu, yolcu kapasitesi, faaliyet alanı ve işletmenin ölçeği dikkate alınmıyor. İki-üç personelle çalışan bir günlük tur teknesi ile büyük bir yük gemisi aynı sabit tutarla karşı karşıya kalıyor.

Savunmada neye bakılmalı?

• Tespit anındaki asgari donatım belgesi hangisiydi, hangi sefer türü için düzenlenmişti?
• “Eksik” sayılan kişi gerçekten gemide değil miydi, yoksa belge veya yeterlik niteliği mi tartışmalı?
• Gemi o sırada seyirde miydi, yoksa limanda, bakımda veya bağlı hâlde mi bulunuyordu?
• Aynı olay için aynı kişiye birden fazla hükümden ceza yazılıp yazılmadığı (Kabahatler Kanunu m.15 içtima kuralları).

Özel Tekne ve Yat Sahipleri Nelere Dikkat Etmeli?

Deniz turizmi ve özel tekne sahipleri yeni düzenlemeden doğrudan etkileniyor. Cezaların önemli bölümü teknenin tam boyu üzerinden metre esaslı hesaplanıyor.

Teknik şartlar ve kullanıcı yeterliği

Gövde boyu 2,5 – 24 metre arasındaki özel tekneler ile tanıma giren 24 metreden büyük özel yatlarda teknik şartlar ve kullanıcı yeterliğine aykırılık hâlinde metre başına 1.000 – 2.500 TL ceza uygulanır. Örneğin 12 metrelik bir teknede ceza 12.000 – 30.000 TL aralığında belirlenir.

Seyir izin belgesi ve hudut kapısı işlemleri

Kruvaziyerler dışındaki deniz turizmi araçları seyir izin belgesi almaz, hudut kapısı işlemlerini yaptırmadan giriş-çıkış yapar veya belgedeki değişikliği bildirmezse metre esaslı ceza uygulanır:

• 10 metreden küçük araçlarda metre başına 100 TL,
• 10 – 25 metre arasında metre başına 500 TL,
• 25 metre ve üzerinde metre başına 1.000 TL.

Bağlama kütüğü ruhsatnamesi

Bağlama kütüğü kaydı, geçerli ruhsatname, değişiklik bildirimi, ad ve bağlama limanı markalaması, ruhsatın ibrazı ve Türk bayrağı çekme yükümlülüklerine aykırılıkta malik veya işletene 5.000 – 50.000 TL ceza verilir.

Geçerli ruhsatname hiç yoksa, ana cezaya ek olarak ruhsatın düzenlenmesi veya yenilenmesi gereken tarihten itibaren geciken her ay için 1.000 – 10.000 TL eklenir. Bir aydan kısa gecikme bir aya tamamlanır. Ruhsatı yıllardır yenilenmemiş teknelerde bu kalem, ana cezayı kat kat aşabilir.

Marina ve iskele ücreti uyuşmazlıklarında alacağın tahsili konusunda yat veya gemi sahipleri iskele ya da marina ücretini ödemezse ne olur başlıklı yazımıza da bakabilirsiniz.

Yeni Cezalar 31 Temmuz 2026 Öncesindeki İhlallere Uygulanır mı?

Kural olarak hayır. Anayasa’nın 38. maddesi ve Kabahatler Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca, fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan kanun uygulanır. Sonradan yürürlüğe giren düzenleme ancak kişinin lehine ise geçmişe uygulanabilir. Daha ağır yeni tutarlar 31 Temmuz 2026’dan önce tamamlanmış fiillere yürütülemez.

Buna karşılık AYM iptal kararları geriye yürümediği için, eski hükme dayanılarak verilmiş cezaların tamamının kendiliğinden geçersiz olduğu da söylenemez. Her dosyada şu dört soru ayrı ayrı sorulmalıdır:

1. Fiil hangi tarihte işlendi veya sona erdi?
2. Ceza hangi hükme dayanılarak verildi?
3. Karar kesinleşti mi?
4. Eski ve yeni düzenlemeden hangisi lehe?

İdari Para Cezası Tebliğ Edilince Ne Yapılmalı?

Özel kanunda ayrı bir başvuru yolu öngörülmemişse genel kural 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’dur:

• Süre ve merci: Kararın tebliğ veya tefhiminden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (m.27/1). Süre kaçırılırsa ceza kesinleşir.
• Mücbir sebep: Süre mücbir sebeple kaçırıldıysa, sebebin ortadan kalkmasından itibaren 7 gün içinde başvurulabilir.
• Başka idari yaptırım da varsa: Ceza, faaliyet durdurma veya belge iptali gibi idari yargının görev alanındaki bir kararla birlikte verildiyse, ikisine karşı birlikte idare mahkemesinde dava açılır (m.27/8).
• Peşin ödeme: Kabahatler Kanunu m.17/6’daki genel kural uyarınca ceza, tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenirse dörtte üçü tahsil edilir (dörtte bir indirim). Bu ödeme, itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

İtirazda Hangi Hukuka Aykırılık Sebepleri İleri Sürülebilir?

Yeni sistem, cezaların doğrudan kanuni dayanak, belirlilik ve ölçülülük üzerinden denetleneceği bir dönem başlattı. Başlıca itiraz hatları şunlardır:

1. Fiilin 28/A’daki tanıma uymaması: Tutanaktaki eylem, maddede sayılan fiilin unsurlarını karşılıyor mu?
2. Yanlış muhatap: Kanun kimi zaman gemiyi, kimi zaman malik veya işleteni, kimi zaman kaptanı, klas kuruluşunu ya da kontrol mühendisini muhatap alır. Cezanın yanlış kişiye yazılması iptal sebebidir.
3. Alt-üst sınır arasında gerekçesiz takdir: 850.000 – 8.250.000 TL gibi geniş aralıklarda, cezanın neden o miktarda belirlendiği somut ölçütlerle gerekçelendirilmelidir. Kabahatler Kanunu m.17/2 haksızlık içeriği, kusur ve ekonomik durumun birlikte dikkate alınmasını ister.
4. Zaman bakımından uygulama: Yürürlük öncesi fiillere veya aylara yeni tutarın uygulanması.
5. Yönetmeliğin kanunu aşması: Kanunla çelişen veya kanuni sınırların dışına çıkan yönetmelik hükmüne dayanılarak ceza verilemez. İkincil mevzuatın 28/A’ya uyarlanması henüz tamamlanmamış olabilir.
6. Tutanak ve tespit eksiklikleri: Tarih, yer, ölçüm yöntemi, tanık ve belgelerin eksikliği.
7. Belirsiz kavramlar: “Bakanlıkça belirlenen esaslar” veya “denizcilik örf ve âdetleri” gibi ifadelere dayanan cezalarda, somut kuralın önceden bilinebilir olup olmadığı sorgulanmalıdır.
8. Ölçülülük ve Anayasa’ya aykırılık iddiası: Sabit tutarlı cezalarda işletme ölçeğinin hiç gözetilmemesi, itiraz mercii önünde Anayasa’ya aykırılık iddiası olarak ileri sürülebilir.

28/B ile Belge ve Hizmet Ücretlerinde Ne Değişti?

28/B, idari para cezalarından ayrı bir konuyu, Bakanlığın tahsil ettiği belge ve hizmet ücretlerini düzenliyor. Yetki belgesi, ruhsat, lisans, tescil, izin ve emniyet belgeleri; denize elverişlilik sertifikaları, mesleki yeterlik belgeleri, gemi sörvey ve denetimi, tarama, teknik test ve eğitim ücretlerinin Bakanlık döner sermaye hesabına yatırılacağı artık kanunda yazıyor.

Bunun da arkasında bir AYM kararı var. AYM 15/1/2026 tarihli, E.2025/167, K.2026/13 sayılı kararında, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle düzenlenen belge bedellerini “resim”, test ve kontrol bedellerini “harç” niteliğinde saydı. Anayasa’nın 73. maddesi kapsamındaki bu yükümlülüklerin CBK ile düzenlenemeyeceğine karar verdi ve iptalin yürürlüğünü 3 Ocak 2027’ye erteledi.

28/B, tahsilatın hukuki dayanağını ve yatırılacağı hesabı gösteriyor, ancak somut tarife ve ücret miktarlarını belirlemiyor.

Sektör Yeni Cezalara Neden İtiraz Ediyor?

İlk tepki deniz turizmi sektöründen geldi. Uluslararası Yat Sektörü Çalışanları Derneği (PYI Global) ve Bodrum Denizciler Derneği, ticari yatların büyük ticaret gemileriyle aynı yaptırım rejimine tabi tutulmasını ölçülülük ve hakkaniyet ilkelerine aykırı buldu.

Eleştirilerin odağında eksik gemiadamı başına sabit 250.000 TL ceza var. Sektör temsilcileri; tekne boyu, yolcu kapasitesi ve işletme ölçeğine göre kademelendirme yapılmasını ve deniz turizmi araçlarının ayrı değerlendirilmesini talep ediyor.

Bu talepler henüz bir değişikliğe dönüşmedi. Yürürlükteki metin uygulanmaya devam ediyor. Somut dosyalarda ise aynı argümanlar ölçülülük ve Anayasa’ya aykırılık itirazı olarak mahkeme önüne taşınabilir.

Gemi Sahipleri ve İşletmeler İçin Uyum Kontrol Listesi

Denetimde bilgi veya belge vermemek başlı başına 50.000 – 500.000 TL cezaya bağlandığından, belgelerin denetim anında erişilebilir tutulması ayrı bir öneme sahiptir. Bakanlık artık e-faturalar dâhil mali belgeleri de isteyebilir.

Deniz alacakları ve gemi haczi konusundaki temel çerçeve için gemi ihtiyati haczi sayfamıza ve deniz ticaret hukuku kategorisindeki diğer yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

7590 sayılı Kanun ne zaman yürürlüğe girdi?

31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. 28/A ve 28/B maddeleri de bu tarihten itibaren uygulanıyor.

Eksik gemiadamı cezası kime kesilir?

Kanun cezayı gemiye uygular. Tutar eksik her gemiadamı için 250.000 TL’dir ve alt-üst sınırlı değil, sabittir.

Gemiadamına alkol nedeniyle ne kadar ceza verilir?

Kanundaki sınırı (BAC %0,05 veya 0,25 mg/ml) aşan gemiadamına 50.000 TL idari para cezası uygulanır.

Denizcilik idari para cezasına nereye itiraz edilir?

Özel bir düzenleme yoksa Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Ceza, idari yargının görev alanındaki başka bir kararla birlikte verildiyse idare mahkemesinde dava açılır. Tebliğ belgesindeki merci mutlaka kontrol edilmelidir.

Cezayı ödersem itiraz hakkım düşer mi?

Hayır. Kabahatler Kanunu’na göre tebliğden itibaren 15 gün içinde indirimli ödeme yapılsa bile süresi içinde itiraz edilebilir. İtiraz kabul edilirse ödenen tutarın iadesi istenebilir.

Ruhsatı yıllardır yenilenmemiş teknem için geriye dönük yeni ceza yazılabilir mi?

Aylık gecikme cezasının 31 Temmuz 2026 öncesindeki aylar için yeni ve daha ağır tutar üzerinden hesaplanması, aleyhe kanunun geçmişe yürümezliği ilkesi nedeniyle tartışmalıdır. Kanunda bu yönde özel bir geçiş hükmü bulunmaması itirazda önemli bir dayanaktır.

Eski yönetmeliğe göre verilmiş cezalar iptal oldu mu?

Kendiliğinden hayır. AYM iptal kararları geriye yürümez. Ancak fiilin tarihi, cezanın dayanağı, kesinleşme durumu ve lehe düzenleme karşılaştırması her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.

Yeşil Liman cezası sınırsız mı?

Hayır. Yanaşan her geminin kaldığı her saat için 5.000 TL uygulanır, ancak bir kıyı tesisine bir takvim yılında uygulanabilecek toplam ceza 10 milyon TL’yi aşamaz.

Kanundaki en yüksek denizcilik cezası hangisi?

Deniz ve içsularda izinsiz veya kurallara aykırı tarama faaliyeti için öngörülen 850.000 – 8.250.000 TL aralığı en yüksek tutarlar arasındadır.

Cezanın alt ve üst sınır arasındaki miktarı nasıl belirlenir?

İdare; haksızlık içeriğini, kusuru ve failin ekonomik durumunu birlikte değerlendirmek ve kararında gerekçe göstermek zorundadır. Geniş aralıklarda gerekçesiz üst sınıra yakın ceza verilmesi itiraz sebebidir.

Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli?

7590 sayılı Kanunla gelen denizcilik idari para cezaları, tek bir tutanakla yüz binlerce, kimi zaman milyonlarca liralık sonuç doğurabiliyor. İtiraz süresinin yalnızca 15 gün olması, cezanın hangi hükme, hangi muhataba ve hangi tarihe göre verildiğinin hızla incelenmesini zorunlu kılıyor. Muhatap hatası, gerekçesiz takdir, yürürlük öncesi aylara yeni tutarın uygulanması veya yönetmeliğin kanunu aşması gibi sorunlar ancak tutanak, gemi belgeleri ve mevzuat birlikte okunduğunda ortaya çıkar.

2M Hukuk Avukatlık Bürosu, Tuzla merkezli olarak İstanbul Anadolu Yakası’nda Tuzla, Pendik, Kartal ve Maltepe; Kocaeli’de Gebze, Çayırova, Darıca, Dilovası, Körfez ve İzmit hattındaki liman, tersane ve marina çevresinde deniz ticaret hukuku alanında çalışmaktadır. Armatörler, gemi işletenleri, acenteler, tersaneler, marina işletmeleri ve özel tekne sahipleri adına idari para cezalarına itiraz, idari yargı davaları ve uyum denetimi süreçlerini yürütüyoruz.

Ceza tutanağı tebliğ edilmeden önce yapılacak bir belge ve süreç incelemesi de riskleri önemli ölçüde azaltabilir. Asgari donatım, bağlama kütüğü, Yeşil Liman ve acentelik tarifeleri gibi başlıklarda işletmenizin 28/A karşısındaki durumunu birlikte değerlendirmek için iletişim sayfamız üzerinden görüşme talebinde bulunabilirsiniz.