Instagram’da gördüğünüz elbise, TikTok’ta tanıtılan kulaklık ya da WhatsApp’tan sipariş verdiğiniz ayakkabı elinize ulaştı ama beklediğiniz gibi çıkmadı. Satıcıya yazdığınızda gelen cevap çoğu zaman aynıdır: “İade yok, sadece değişim.” Bu yazı, tam olarak bu noktada ne yapabileceğinizi anlatıyor.

Sosyal medyadan yapılan alışveriş, hukuken bir internet sitesinden yapılan alışverişten farklı değildir. Satıcı işini ticari olarak yapıyorsa 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nin bütün güvenceleri sizin için de geçerlidir. Aşağıda bu güvenceleri Danıştay, bölge adliye mahkemesi, ticaret mahkemeleri, Reklam Kurulu ve RTÜK kararlarıyla birlikte, 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren son değişiklikleri de işleyerek anlattık.

1. Sosyal Medyadan Yapılan Alışveriş Neden “Mesafeli Sözleşme” Sayılır?

Satıcı ile alıcının aynı anda aynı yerde bulunmadığı, siparişin telefon, mesaj, internet gibi uzaktan iletişim araçlarıyla verildiği satışlara mesafeli sözleşme denir. 6502 sayılı Kanun m.48/1 bunu şöyle tanımlar:

Bir Instagram hesabının ürün paylaşıp DM’den sipariş alması, bir TikTok canlı yayınında “yoruma yaz, ayırayım” denmesi ya da WhatsApp kataloğundan satış yapılması bu tanımın içine girer. Düzenli olarak ürün tanıtan, sipariş alan ve kargolayan bir hesap, “uzaktan pazarlama için oluşturulmuş sistem” şartını da karşılar.

Kim korunur? Tüketici sıfatı şarttır

Bu korumadan yararlanmak için alıcının tüketici, yani ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden kişi olması gerekir. Ürünü kendi işletmesinde kullanmak için alan şirket, satış sözleşmesinde “tüketici” diye anılsa bile cayma hakkından yararlanamaz.

Satıcı esnaf değil de eşyasını satan bir kişiyse

Kanun, karşı tarafta ticari veya mesleki amaçla hareket eden bir satıcı arar (Yönetmelik m.4/1-g). Kullandığı eşyayı bir kereliğine satan bireyle yapılan alışverişte tüketici hukuku değil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu‘nun satış ve ayıp hükümleri uygulanır; 14 günlük cayma hakkı burada yoktur. Buna karşılık “kişisel hesap” görünümünde olsa da sürekli ürün satan, stok tutan, kargo organize eden bir hesap, işin niteliği gereği satıcı sayılabilir. Hesabın adının ne olduğu değil, faaliyetin nasıl yürütüldüğü belirleyicidir.

2. Satıcının Ön Bilgilendirme Yükümlülüğü: Siparişten Önce Size Ne Söylenmek Zorunda?

Mesafeli sözleşmede satıcı, siparişi onaylamadan önce sizi açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirmek zorundadır. 6502 sayılı Kanun m.48/2 hem bu yükümlülüğü hem de ispat yükünü düzenler:

Ön bilgilendirmede bulunması zorunlu bilgiler

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.5/1’e göre bilgilendirme en az şunları içermelidir:

• Ürünün temel nitelikleri,
• Satıcının (platform varsa aracı hizmet sağlayıcının da) adı veya unvanı ile MERSİS ya da vergi kimlik numarası,
• Açık adres, telefon gibi hızlı irtibat bilgileri ve şikâyet kanalları,
• Vergiler dâhil toplam fiyat, kargo ve benzeri tüm ek masraflar,
• Teslim süresi ve teslimata ilişkin bilgiler,
• Cayma hakkının şartları, süresi, usulü ve iade için öngörülen taşıyıcı,
• Cayma bildiriminin yapılacağı açık adres veya e-posta,
• Cayma hakkının kullanılamadığı durumlar varsa buna ilişkin bilgi,
• Uyuşmazlıkta tüketici hakem heyetine veya arabulucuya başvurduktan sonra tüketici mahkemesine gidilebileceği bilgisi.

Kargo gibi ek masraflar önceden bildirilmemişse tüketici bunları ödemekle yükümlü değildir (m.5/3). Bunun yanında 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.3, elektronik ticaret yapan herkese tanıtıcı bilgilerini alıcıların kolayca ulaşabileceği şekilde güncel olarak sunma yükümlülüğü getirir. Biyografisinde yalnızca bir WhatsApp numarası bulunan hesap bu yükümlülüğü karşılamaz.

Teyit alınmadan sözleşme kurulmuş sayılmaz

Satıcı, ön bilgileri edindiğinizi kullandığı iletişim aracına uygun biçimde teyit etmenizi sağlamak zorundadır; aksi hâlde sözleşme kurulmamış sayılır (Yönetmelik m.7/1). Siparişin ödeme yükümlülüğü doğurduğu da onaydan hemen önce ayrıca açıkça söylenmelidir; söylenmemişse tüketici siparişiyle bağlı değildir (m.8/1).

Canlı yayın ve reklam içeriklerinde de bilgilendirme gerekir

Bilgilendirme yükümlülüğü yalnızca yazılı satış sayfaları için değildir. Görsel ve işitsel yayınlarda yapılan satış tanıtımları da denetime tabidir.

Sosyal medyadaki canlı yayın satışları RTÜK’ün değil, esas olarak Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu’nun denetimine girer; ancak kararın ortaya koyduğu ölçüt aynıdır: satış yapılan her ortamda satıcı kim olduğunu, toplam fiyatı ve cayma hakkını açıkça söylemek zorundadır.

Önceden işaretlenmiş ek ücretler

Esas bedel dışında ilave bir ücret alınabilmesi için tüketicinin açık onayı ayrıca alınmalıdır. “Hızlı kargo”, “hediye paketi” gibi seçenekler kendiliğinden seçili gelmiş ve bu yüzden ödeme yapılmışsa, bu tutarlar derhal iade edilmelidir (Yönetmelik m.19).

3. 14 Günlük Cayma Hakkı: Gerekçe Göstermeden Sözleşmeden Dönmek

Mesafeli sözleşmede tüketicinin en güçlü aracı cayma hakkıdır. Ürünü mağazada görüp dokunma imkânınız olmadığı için kanun, teslimden sonra düşünme ve vazgeçme süresi tanır.

Reklam Kurulu da aynı kuralı, önüne gelen sosyal medya ve e-ticaret şikâyetlerinde defalarca tekrarlamıştır: tüketici, “on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir” (Reklam Kurulu 2022/1032, 2017/1943 ve 2017/2388 sayılı kararlar).

Süre ne zaman başlar?

• Mal satışında süre, ürünü sizin veya belirlediğiniz kişinin teslim aldığı gün başlar (Yönetmelik m.9/2).
• Tek siparişte ayrı ayrı gelen ürünlerde son ürünün, parça parça gelen ürünlerde son parçanın teslim alındığı gün esas alınır (m.9/3).
• Satıcının ürünü kargoya vermesi size teslim sayılmaz (m.9/4). “Kargoya verdik, süre başladı” savunması geçersizdir.
• Ürün henüz gelmeden de cayabilirsiniz (m.9/2 son cümle).

Ayıp şartı aranmaz, gerekçe sorulamaz

Cayma hakkı, ürünün kusurlu olmasına bağlı değildir. Bedeni olmadı, rengini beğenmediniz ya da sadece vazgeçtiniz; hiçbiri önemli değildir ve satıcı neden iade ettiğinizi sorgulayamaz.

Bildirimi nasıl yapmalısınız?

Cayma bildiriminin 14 günlük süre dolmadan yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile satıcıya (platform varsa aracı hizmet sağlayıcıya) yöneltilmesi yeterlidir (Yönetmelik m.11/1). Yönetmelik ekindeki örnek cayma formunu kullanabileceğiniz gibi cayma kararınızı açıkça bildiren bir mesaj da yeterlidir (m.11/2). E-posta ve kısa mesaj kalıcı veri saklayıcısıdır (m.4/1-c).

Mutat kullanımdan tüketici sorumlu değildir

Ürünü denemek, kutusunu açmak, üzerinize giyip bakmak normal kullanımdır. Cayma süresinde ürünü işleyişine, teknik özelliklerine ve kullanım talimatına uygun kullandıysanız ortaya çıkan değişiklik ve bozulmalardan sorumlu tutulamazsınız (6502 m.48/4, Yönetmelik m.13/2).

Bilgilendirme yapılmadıysa süre bir yıla kadar uzar

Satıcı cayma hakkı konusunda sizi gereği gibi bilgilendirmediyse 14 günlük süreyle bağlı değilsiniz; hak, 14 günün bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer (Yönetmelik m.10/1). Bilgilendirme bu bir yıl içinde sonradan yapılırsa 14 günlük süre o günden başlar (m.10/2). Sosyal medya satışlarında ön bilgilendirme çoğu zaman hiç yapılmadığından bu kural pratikte çok önemlidir.

Çok iade eden müşteriyi engellemek de haksız ticari uygulamadır

4. Cayma Hakkının Kullanılamadığı Ürünler: İstisnalar Nelerdir?

Satıcılar sık sık “bu ürün iade kapsamında değil” der. Oysa cayma hakkının istisnaları sınırlı sayıdadır ve yalnızca Yönetmelik m.15/1’de sayılanlardır. Satıcı bu listeye kendi eliyle yeni bir kalem ekleyemez. Sosyal medya alışverişinde en çok karşılaşılanlar şunlardır:

Bu karar sıkça “ambalaj açılırsa iade yok” şeklinde yanlış okunur. Yönetmelik m.15/1-ç ve (e) bentleri böyle genel bir kural koymaz. Ambalajın açılması yalnızca hijyen açısından iadesi uygun olmayan ürünlerde ve maddi ortamdaki kitap, dijital içerik, bilgisayar sarf malzemelerinde cayma hakkını düşürür. Bir montun, ayakkabının veya kulaklığın kutusunu açmanız cayma hakkınızı ortadan kaldırmaz.

Cep telefonu, tablet, akıllı saat ve bilgisayar

2022 değişikliğiyle Yönetmeliğe eklenen ve teslim edilmiş cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayarları cayma hakkının dışında bırakan (i) bendi, yürürlüğü birkaç kez ertelendikten sonra 24 Mayıs 2025 tarihli (RG 32909) değişiklikle yürürlükten kaldırılmıştır. Bu ürünlerde de başka bir istisnaya girmedikçe 14 günlük cayma hakkı vardır.

Danıştay’ın 2026 tarihli iptal kararı

Sonuç olarak canlı yayında “açık artırma” usulüyle satılan ürünler ile satıcının kurulumunu yaptığı ürünler bakımından Yönetmelikte artık özel bir cayma istisnası bulunmamaktadır. Bu kararın kesinleşme durumu ve sonrasında yapılabilecek bir yönetmelik değişikliği ayrıca takip edilmelidir.

5. Ürünü Geri Gönderme Süresi ve İade Kargo Masrafı Kimde?

Cayma hakkını kullandıktan sonra ürünü geri göndermek sizin yükümlülüğünüzdür. Satıcı ürünü kendisi almayı teklif etmedikçe, cayma bildirimini yönelttiğiniz tarihten itibaren 14 gün içinde ürünü satıcıya veya yetkilendirdiği kişiye geri göndermeniz gerekir (Yönetmelik m.13/1). Bu süre 1 Ocak 2026 öncesinde 10 gündü.

İade kargo masrafı konusunda Yönetmelik m.12/5 açıktır:

• Ürünü satıcının ön bilgilendirmede belirttiği taşıyıcıyla geri gönderirseniz iade masrafından sorumlu tutulamazsınız.
• Satıcı iade için hiçbir taşıyıcı belirtmemişse sizden hiçbir iade masrafı istenemez.
• Belirtilen taşıyıcının bulunduğunuz yerde şubesi yoksa satıcı, ek masraf istemeden ürünün sizden alınmasını sağlamak zorundadır.
• Ürün ayıplıysa iadeye ilişkin masraflar hiçbir durumda tüketiciye yüklenemez.

6. Bedel İadesi: Satıcı Parayı Ne Zaman ve Nasıl Ödemek Zorunda?

Sosyal medya satışlarında en çok yaşanan sorun, ürün iade edildiği hâlde paranın gönderilmemesi ya da “hesaba puan olarak tanımlama”, “başka ürün seçin” gibi önerilerle geçiştirilmesidir. Bu noktada 1 Ocak 2026’da önemli bir değişiklik yürürlüğe girmiştir.

1 Ocak 2026 öncesi ve sonrası

Aşağıdaki Danıştay ve Reklam Kurulu kararları, bildirim tarihini esas alan eski düzenleme döneminde verilmiştir. Kararların ortaya koyduğu ilke, yani tahsil edilen tüm ödemenin teslim masrafları dâhil iade edilmesi gerektiği bugün de geçerlidir; yalnızca sürenin başlangıç anı değişmiştir.

Tek seferde, masrafsız ve aynı ödeme aracıyla

Satıcı iadeyi, satın alırken kullandığınız ödeme aracına uygun şekilde, size hiçbir masraf veya yükümlülük getirmeden ve tek seferde yapmak zorundadır (Yönetmelik m.12/4). Kredi kartıyla ödeme yaptıysanız kart çıkaran kuruluş, kendisine aktarılan tutarı kart limitinize tek seferde eklemekle yükümlüdür. Parayı “hediye çeki”, “mağaza puanı” veya taksit taksit geri verme teklifini kabul etmek zorunda değilsiniz.

Mahkeme kararlarında bedel iadesi borcu

7. “İade Yok”, “Sadece Değişim”, “Kapıda Ödemede İade Yapılmaz”: Bu Kurallar Geçerli mi?

Hayır. Tüketici hukukundaki cayma hakkı emredici niteliktedir; satıcının biyografisine, hikâyesine ya da DM’deki “kurallarımız” mesajına yazdığı kayıtlar bu hakkı ortadan kaldırmaz. Üstelik bu tür beyanlar, 6502 sayılı Kanun m.61 (ticari reklam) ve m.62 (haksız ticari uygulamalar) kapsamında idari yaptırıma konu olur. Reklam Kurulu’nun bu konudaki kararları oldukça nettir.

“İade yok” ve 7 günlük iade süresi

“İade yok, 24 saatte beden değişimi”

“Kapıda ödeme ve havale/EFT siparişlerinde iade yapılmaz”

İndirimli ve kampanyalı ürünlerde iade engeli

8. Sahte İndirim, Reklam İbaresi Olmayan Paylaşımlar ve İzinsiz Görsel Kullanımı

Sosyal medya satışlarında sorun yalnızca iadeyle sınırlı kalmaz. Gerçek olmayan indirimler, “son 3 ürün” baskısı, reklam olduğu gizlenen fenomen paylaşımları ve ünlülerin izinsiz kullanılan fotoğrafları da hukuka aykırıdır.

Bu karar tüketiciden çok ünlü kişilerin ve marka sahiplerinin haklarıyla ilgilidir; ancak tüketici açısından da önemli bir işarettir: tanınmış birinin fotoğrafıyla “o da kullanıyor” izlenimi veren bir sosyal medya satıcısı, hem haksız rekabet hem de aldatıcı reklam riski taşır.

9. Ürün Defolu ya da Fotoğraftakinden Farklı Çıktıysa: Ayıplı Mal ve Seçimlik Haklar

Cayma hakkı ürünün kusurlu olmasına bağlı değildir; ayıplı mal hükümleri ise ürün kusurluysa devreye girer. Sosyal medyadan alınan ürünün tanıtılandan farklı, eksik, defolu veya hasarlı çıkması hâlinde ürün, 6502 sayılı Kanun m.8 uyarınca ayıplı maldır:

Paylaşımdaki fotoğraf ve videolar, burada “kararlaştırılmış örnek ya da model” işlevi görür. Fotoğrafta deri görünen çantanın suni çıkması, videoda gösterilen rengin gelmemesi ya da ölçülerin ilandakinden farklı olması ayıptır.

Dört seçimlik hak

6502 sayılı Kanun m.11 uyarınca tüketici şu haklardan birini seçer:

• Sözleşmeden dönme: Ürünü geri vermeye hazır olduğunuzu bildirerek ödediğiniz bedelin tamamını geri almak,
• Bedelden indirim: Ürünü tutup ayıp oranında indirim istemek,
• Ücretsiz onarım: Aşırı masraf gerektirmiyorsa ürünün bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere onarılmasını istemek,
• Ayıpsız misliyle değişim: İmkân varsa ürünün ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini istemek.

Seçim hakkı tüketicidedir; satıcı “biz sadece değişim yapıyoruz” diyerek sizi başka bir hakka yönlendiremez. Seçimlik hakların kullanılmasından doğan tüm masraflar satıcıya aittir. Ayıplı maldan sorumluluk, daha uzun bir süre öngörülmedikçe teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir (6502 m.12); ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse bu süre işlemez.

Bu karar TBK hükümlerine dayanır; 6502 sayılı Kanun m.11’deki tüketici hakları da aynı dört seçenek üzerine kuruludur. Tüketici işlemi olmayan, örneğin ikinci el eşyasını satan bir bireyden yapılan alışverişlerde doğrudan TBK m.227 uygulanır.

Bu savunma tipi uygulamada sık görülür: satıcı veya aracı, kararı “servise” bırakır. Oysa 6502 m.11’de seçimlik hakkı kullanacak olan tüketicidir; servis raporu yalnızca ayıbın varlığını tespit etmeye yarar, hangi hakkın kullanılacağını belirlemez.

Cayma hakkı mı, ayıplı mal hükümleri mi?

14 gün dolmadıysa ve ürün ayıplıysa hangisini kullanacağınızı seçebilirsiniz. Ayıplı ürünlerde cayma hakkını kullanmak çoğu zaman daha hızlı sonuç verir; 14 gün geçmişse ayıplı mal hükümleri devreye girer.

10. Sipariş Hiç Gelmedi, Geç Geldi ya da Bambaşka Bir Ürün Geldi

Satıcı, siparişin kendisine ulaştığı tarihten itibaren taahhüt ettiği süre içinde teslim etmek zorundadır. Tüketicinin isteğine veya kişisel ihtiyacına göre hazırlananlar dışında mal satışlarında bu süre hiçbir durumda 30 günü geçemez (Yönetmelik m.16/1).

• Süresinde teslim yapılmazsa sözleşmeyi feshedebilirsiniz (m.16/2).
• Fesih hâlinde satıcı, teslimat masrafları dâhil tüm ödemeleri fesih bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren 14 gün içinde kanuni faiziyle geri ödemek zorundadır (m.16/3).
• Teslim imkânsızlaşırsa satıcı bunu öğrendiği tarihten itibaren 3 gün içinde size yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirmeli, bildirimden itibaren en geç 14 gün içinde tüm ödemeyi iade etmelidir. Stokta olmaması imkânsızlık sayılmaz (m.16/4).
• Ürün size teslim edilene kadar oluşan kayıp ve hasardan satıcı sorumludur (m.17/1). Kargoda kırılan ürün satıcının riskidir.

Sipariş edilenden bambaşka ürün gönderilmesi

Bu tür dosyalarda mesele çoğu zaman sıradan bir iade uyuşmazlığının ötesine geçer. Ürün hiç gönderilmiyor, farklı ürün gönderilip hesap kapatılıyor veya aynı yöntem çok sayıda kişiye uygulanıyorsa, tüketici başvurularına ek olarak Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunmak da değerlendirilmelidir.

11. Satış Pazaryeri veya Ödeme Altyapısı Üzerinden Yapıldıysa: Aracı Hizmet Sağlayıcının Sorumluluğu

Bazı sosyal medya satıcıları siparişi bir pazaryeri mağazasına, bir e-ticaret altyapısına veya ödeme bağlantısına yönlendirir. Bu durumda karşınızda satıcının yanında bir de aracı hizmet sağlayıcı bulunur.

Genel kural: Aracı, içeriği denetlemekle yükümlü değildir

İstisna: 2022 değişikliğiyle gelen müteselsil sorumluluk

Yukarıdaki kararların bir kısmı 2022 değişikliğinden önceki döneme aittir. 23.08.2022 tarihli ve 31932 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, platform üzerinden kurulan sözleşmelerde aracı hizmet sağlayıcıya tüketiciye karşı doğrudan yükümlülükler getirmiştir:

• Aracı, ön bilgilendirmenin yapılması, teyidi ve ispatından satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur (m.5/7, m.12/A-3). Veri girişini aracı yapıyorsa zorunlu bilgilerdeki eksiklikten doğrudan kendisi sorumludur.
• Aracı, cayma, fesih, bedel iadesi, kayıt talebi ve teslimat şikâyetlerinin iletilebileceği bir sistemi kurmak ve kesintisiz açık tutmak zorundadır (m.12/A-1).
• Aracı bedelin tahsiline aracılık ediyorsa ve bedel henüz satıcıya aktarılmamışsa, cayma hâlinde bedel iadesinden satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur (m.12/1, m.12/4, m.12/A-7).
• İade taşıyıcısı bilgisinin eksikliği aracıdan kaynaklanıyorsa iade masrafını aracı karşılar (m.12/5).
• Aracı, satıcının onayı olmadan düzenlediği kampanyalarda taahhüdün karşılanmamasından ve platformdaki reklam bilgileri ile ön bilgilendirmenin uyumlu olmasından sorumludur (m.12/A-8, 9).

Bu iki hat birbiriyle çelişmez. 6563 sayılı Kanun ve 5651 sayılı Kanun aracıya genel bir içerik denetimi yükü getirmez; tüketici mevzuatı ise ön bilgilendirme, cayma ve bedel iadesi gibi belirli konularda aracıyı satıcının yanına koyar. Bir değerlendirme notu olarak belirtelim: yalnızca DM üzerinden sipariş alınan ve ödemenin doğrudan satıcının IBAN’ına yapıldığı klasik bir Instagram satışında, sosyal medya şirketinin kendisi genellikle bu anlamda “aracı hizmet sağlayıcı” konumunda olmayacaktır; müteselsil sorumluluk daha çok pazaryeri ve sipariş-ödeme altyapısı sunan platformlarda gündeme gelir.

12. Satıcının Kimliğini Tespit Etmek ve Delilleri Doğru Saklamak

Sosyal medya uyuşmazlıklarında başvurunun karşı tarafı çoğu zaman bir kullanıcı adıdır. Hakem heyeti ve mahkeme ise gerçek veya tüzel bir kişi arar. Bu yüzden alışverişten hemen sonra yapacağınız birkaç şey, ileride haftalar kazandırır.

• Satıcının biyografisindeki unvan, MERSİS veya vergi numarası, adres ve telefon bilgisini kaydedin (Yönetmelik m.5/1-b ve c, 6563 m.3).
• Ödemeyi yaptığınız IBAN’ın ad-soyad veya unvan bilgisini dekontla birlikte saklayın; kimliği belirsiz satıcılarda ilk iz budur.
• Ürün paylaşımının, fiyatın ve varsa “iade yok” gibi ifadelerin tarihli ekran görüntüsünü alın; hesaplar ve paylaşımlar kolayca silinebilir.
• Tüm yazışmaları dışa aktarın veya ekran kaydıyla saklayın.
• Kargo takip numarasını, teslim tarihini ve iade gönderi belgesini saklayın; süreler bu tarihlere göre hesaplanır.
• Ürün ayıplıysa paketi açarken video çekin, ayıbı gösteren fotoğraflar alın.

13. Hak Arama Yolları: Tüketici Hakem Heyeti, Arabuluculuk, Tüketici Mahkemesi ve Reklam Kurulu

Hangi mercie başvuracağınızı uyuşmazlığın parasal değeri belirler. 23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğe göre 2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında kalan uyuşmazlıklarda il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur.

14. Adım Adım: Sosyal Medyadan Aldığınız Ürünü Nasıl İade Edersiniz?

1. Tarihi not edin. Ürünü teslim aldığınız günü kargo kaydından kontrol edin; 14 gün bu günden başlar.
2. Cayma bildiriminizi yazılı yapın. DM’den açık bir cümleyle bildirin: “… tarihinde teslim aldığım … ürünü için cayma hakkımı kullanıyorum.” Ekran görüntüsünü alın; satıcının e-postası varsa oraya da gönderin.
3. Satıcının belirttiği taşıyıcıyı sorun. Belirtilmişse o kargoyla gönderin; belirtilmemişse iade masrafı size yüklenemez.
4. Ürünü 14 gün içinde geri gönderin ve gönderi belgesini saklayın.
5. 14 günlük iade süresini takip edin. Süre, ürünün belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten başlar.
6. Ödeme gelmezse yazılı olarak son kez talep edin, ardından tutara göre tüketici hakem heyetine veya arabulucuya başvurun.
7. “İade yok” beyanı varsa ayrıca Reklam Kurulu’na şikâyette bulunun.

15. Sosyal Medyada Satış Yapanlar İçin: Yaptırım Riskini Azaltan Temel Kurallar

Bu yazıdaki kararların çoğu, aslında satıcılar için de bir uyarı listesidir. Instagram veya TikTok üzerinden satış yapan bir işletme şu noktalara dikkat etmelidir:

• Profilde unvan, MERSİS/vergi numarası, açık adres ve iletişim bilgisi bulunmalı (6563 m.3, Yönetmelik m.5).
• Sipariş öncesinde toplam fiyat, kargo ücreti, teslim süresi ve cayma hakkı bilgisi verilmeli; teyit kalıcı veri saklayıcısıyla alınmalı (m.5-7).
• “İade yok”, “sadece değişim”, “indirimli üründe iade olmaz”, “kapıda ödemede iade yok” gibi ifadeler kullanılmamalı.
• İade için bir taşıyıcı belirlenmeli; belirlenmezse iade masrafı tüketiciden istenemez.
• Bedel iadesi, ürün taşıyıcıya teslim edildikten sonra 14 gün içinde, tek seferde yapılmalı.
• İş birliği paylaşımlarında reklam olduğu açıkça belirtilmeli; indirim ve stok bilgisi gerçeği yansıtmalı.
• İşlemlere ilişkin bilgi ve belgeler üç yıl saklanmalı (Yönetmelik m.20).

16. Bu Dosyalarda Sürecin Doğru Yürütülmesi Neden Önemlidir?

Sosyal medya alışverişinden doğan uyuşmazlıkların tutarı çoğu zaman küçük görünür; ama dosyanın kaderini belirleyen şey tutar değil, usuldür. Yanlış mercie yapılan başvuru, süresinde yapılmayan bildirim veya kimliği tespit edilemeyen bir karşı taraf, haklı bir talebi sonuçsuz bırakabilir.

Tüketici açısından

• Doğru merci: 186.000 TL sınırının altı ve üstü farklı yollara gider; yanlış seçim görev yönünden ret ve zaman kaybı demektir.
• İspat: Cayma bildiriminin yapıldığını tüketici, ön bilgilendirmeyi ise satıcı ispat eder. Hangi delilin kimin lehine işleyeceğini bilmek, dilekçenin omurgasını oluşturur.
• Karşı tarafın tespiti: IBAN kaydı, MERSİS bilgisi ve platform kayıtları üzerinden satıcının kimliğinin ortaya konması; platform satışlarında aracı hizmet sağlayıcının da müteselsil sorumlu olarak başvuruya dâhil edilmesi.
• Faiz ve masraflar: Teslim edilmeyen siparişte kanuni faiz, ayıplı üründe tüm masrafların satıcıya yüklenmesi gibi kalemlerin talepte unutulmaması.
• Ceza boyutu: Ürün hiç gönderilmeyen veya sistematik aldatma içeren dosyalarda hukuki başvuruyla ceza şikâyetinin birlikte yürütülmesi.

Satıcı işletmeler açısından

• Ön bilgilendirme metni, mesafeli satış sözleşmesi ve iade politikasının 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren hükümlere göre güncellenmesi,
• Reklam Kurulu soruşturmalarında savunma hazırlanması ve idari para cezalarına karşı dava süreçlerinin takibi,
• Hakem heyeti kararlarına karşı 15 günlük itiraz süresinin kaçırılmaması.

Hizmet verdiğimiz bölgeler

2M Hukuk Avukatlık Bürosu Tuzla’dadır ve tüketici uyuşmazlıklarında İstanbul Anadolu Adliyesi ile Kocaeli adliyelerindeki tüketici mahkemeleri ve tüketici hakem heyetleri önündeki dosyaları takip eder. E-ticaret ve kargo hacminin yoğun olduğu Anadolu Yakası’nda Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe, Ataşehir, Ümraniye, Kadıköy, Üsküdar, Sancaktepe ve Sultanbeyli; Avrupa Yakası’nda Esenyurt, Başakşehir, Bağcılar, Küçükçekmece ve Beylikdüzü; Kocaeli’de ise Gebze, Çayırova, Darıca, Dilovası, İzmit ve Körfez‘den gelen tüketici ve satıcı dosyalarında çalışıyoruz. Tüketici, hakem heyetine ve tüketici mahkemesine kendi yerleşim yerinde başvurabildiği için sosyal medya satıcısının hangi şehirde olduğu, çoğu durumda sizin bulunduğunuz yerde hak aramanıza engel değildir.

17. Sık Sorulan Sorular

Instagram’dan aldığım ürünü gerekçe göstermeden iade edebilir miyim?

Satıcı ürünü ticari veya mesleki amaçla satıyorsa evet. Instagram, TikTok, Facebook ya da WhatsApp üzerinden kurulan satış mesafeli sözleşmedir; ürünü teslim aldığınız günden itibaren 14 gün içinde, gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilirsiniz (6502 sayılı Kanun m.48/4, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.9).

Satıcı sayfasında “iade yok” yazıyor. Yine de iade hakkım var mı?

Var. “İade yok”, “sadece değişim”, “7 gün içinde iade” gibi kayıtlar emredici hükümlere aykırıdır ve cayma hakkınızı ortadan kaldırmaz. Reklam Kurulu bu ifadeleri 2015/1884, 2017/1943 ve 2021/773 sayılı kararlarında haksız ticari uygulama saymıştır.

Kapıda ödeme veya EFT ile aldığım ürünü iade edebilir miyim?

Evet. Ödeme yöntemi cayma hakkını etkilemez. Reklam Kurulu, “Kapıda ödemelerde ve Havale/EFT siparişlerde ürün iadesi yapılmaz” ifadesini 2022/1032 sayılı kararında yanıltıcı ve haksız ticari uygulama olarak nitelendirmiştir.

İndirimli veya kampanyalı ürün iade edilebilir mi?

Edilebilir. İndirimli ürün, Yönetmelik m.15’te sayılan istisnalar arasında değildir. Reklam Kurulu 2021/773 ve 2023/119 sayılı kararlarında kampanyalı ürünlerde iade kabul etmemeyi mevzuata aykırı bulmuştur.

İade kargo ücretini kim öder?

Ürün, satıcının ön bilgilendirmede belirttiği taşıyıcıyla geri gönderilirse iade masrafı tüketiciye yüklenemez; satıcı hiç taşıyıcı belirtmemişse de tüketiciden iade masrafı istenemez (Yönetmelik m.12/5). Ürün ayıplıysa iade masrafları her durumda satıcıya aittir.

Satıcı parayı ne zaman iade etmek zorunda?

1 Ocak 2026’dan itibaren uygulanan Yönetmelik m.12/1’e göre satıcı, ürünün iade için belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren 14 gün içinde, teslim masrafları dâhil tüm ödemeyi tek seferde, masrafsız ve kullandığınız ödeme aracına uygun şekilde iade etmek zorundadır. Başka bir kargoyla gönderdiyseniz süre, ürünün satıcıya ulaştığı tarihte başlar.

Sipariş verdiğim ürün hiç gelmedi. Ne yapabilirim?

Satıcı taahhüt ettiği sürede, her hâlükârda siparişten itibaren 30 gün içinde teslim etmek zorundadır. Bu süre aşılırsa sözleşmeyi feshedebilirsiniz; satıcı, fesih bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren 14 gün içinde ödediğiniz tutarı kanuni faiziyle geri ödemek zorundadır (Yönetmelik m.16).

Gelen ürün fotoğraftakinden farklı veya defolu çıktı. Haklarım neler?

Ürün ayıplı mal sayılır (6502 m.8). Sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme haklarından birini seçebilirsiniz (6502 m.11). Seçtiğiniz hakkın gerektirdiği tüm masrafları satıcı karşılar.

Ambalajını açtığım ürünü iade edebilir miyim?

Kural olarak evet; ürünü incelemek için ambalajı açmak cayma hakkını düşürmez. Ambalajı açılınca iade edilemeyen ürünler yalnızca Yönetmelik m.15/1’de sayılanlardır: sağlık ve hijyen açısından iadesi uygun olmayan ürünler ile maddi ortamdaki kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemeleri gibi.

Satıcıya ulaşamıyorum, hesabını kapattı. Ne yapmalıyım?

Önce yazışma, ilan, ödeme dekontu ve kargo kayıtlarını saklayın. Ödeme yapılan IBAN veya ödeme kuruluşu kaydı satıcının kimliğini tespit etmekte işe yarar. Ürün hiç gönderilmeden hesap kapatılmışsa hukuki başvurunun yanında Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunmak da gündeme gelir.

2026’da tüketici hakem heyetine hangi tutara kadar başvurulur?

23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğe göre 2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur. Bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklarda önce arabulucuya, anlaşma olmazsa tüketici mahkemesine gidilir.

Cep telefonu, tablet veya akıllı saat iade edilebilir mi?

Bu ürünleri cayma hakkının dışında bırakan bent (Yönetmelik m.15/1-i), 24 Mayıs 2025 tarihli değişiklikle yürürlükten kaldırıldı ve hiç uygulanmadı. Başka bir istisnaya girmedikçe bu ürünlerde de 14 günlük cayma hakkı kullanılabilir.

18. Yazıda Anılan Kararlar ve Mevzuat

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut dosyalar için hukuki görüş yerine geçmez. Anılan kararlar yayımlandıkları kaynaklardaki metinlere dayanmaktadır; bir dilekçede veya başvuruda kullanılmadan önce UYAP ya da resmî karar veri tabanlarından teyit edilmelidir.