Yasal Dayanak: 6306 Sayılı Kanun Madde 5/1 | Uygulama Yönetmeliği Madde 16/3

Riskli yapı ilan edilen binada kiracı ya da kapıcı olarak oturuyorsunuz ve binanın yıkılacağını öğrendiniz. Siz ne alacaksınız? Malik gibi aylık kira yardımı mı, yoksa bambaşka bir destek mi? Bu sorunun yanıtı hem mevzuatta hem uygulamada sıklıkla karıştırılmaktadır. 6306 Sayılı Kanun’un 5/1. maddesi ve Uygulama Yönetmeliği’nin 16/3. maddesi kiracılar ile sınırlı ayni hak sahiplerine —kapıcılar bu gruba girmektedir— malikin aldığı aylık kira yardımından farklı, tek seferlik taşınma yardımı hakkı tanımaktadır. Bu makale, kiracı ve kapıcıların hangi koşullarda bu yardımdan yararlanabileceğini, tutarların ne kadar olduğunu, başvurunun nasıl yapılacağını, hangi belgelerin gerektiğini ve malik-kiracı aynı binada olduğunda nasıl uygulandığını 2026 güncel rakamlarıyla ayrıntılı biçimde ele almaktadır. (K. Md. 5/1 — Y. Md. 16/3)

Temel Ayrım: Kiracı Aylık Kira Yardımı Değil, Tek Seferlik Taşınma Yardımı Alır

6306 Sayılı Kanun kapsamındaki yardım mekanizması iki farklı destek kanalından oluşmaktadır. Birincisi, maliklere —tapuda adı geçen bağımsız bölüm sahiplerine— aylık olarak ödenen kira yardımıdır. İkincisi ise kiracılara, sınırlı ayni hak sahiplerine ve kapıcılara yapılan tek seferlik taşınma yardımıdır. (K. Md. 5/1 — Y. Md. 16/3)

Malik 18 ay boyunca her ay ödeme alırken kiracı bu süreçte yalnızca bir kez ödeme alır. Tutarlar ise birbirinden farklıdır: Kiracıya yapılan tek seferlik taşınma yardımı, ilgili ildeki malikin aylık kira yardımının iki katı olarak hesaplanmaktadır. (Y. Md. 16/3)

Bu ayrımın pratik anlamı şudur: İstanbul’da malik 18 ay boyunca aylık 9.000–10.500 TL alırken kiracı 18.000–21.000 TL’yi tek seferde alır. Tutarlar bakımından ilk bakışta kiracı lehine gibi görünen bu tablo, süre açısından değerlendirildiğinde malikin çok daha uzun vadeli bir destekten yararlandığını ortaya koymaktadır.

Kimler Taşınma Yardımından Yararlanabilir?

Yönetmelik’in 16/3. maddesi taşınma yardımından yararlanabilecek kişi gruplarını açıkça belirlemiştir. Bu gruplar şunlardır: (Y. Md. 16/3)

Riskli yapıda ikamet eden kiracılar; taşınmazda ikamet eden sınırlı ayni hak sahipleri — intifa hakkı sahipleri, oturma hakkı sahipleri gibi —; kamu lojmanlarında ikamet eden kişiler; kapıcı lojmanlarında ikamet edenler. Kapıcılar, sınırlı ayni hak sahibi sıfatıyla değil işyerinde ikamet eden kişi sıfatıyla bu kapsamda değerlendirilmektedir. (Y. Md. 16/3)

Taşınma yardımına başvurabilmek için kiracının ya da sınırlı ayni hak sahibinin binada fiilen ikamet ediyor olması şarttır. Yani işyeri olarak kullanılan bir bağımsız bölümün kiracısı, ikamet etmiyorsa bu yardımdan yararlanamaz. (Y. Md. 16/3)

İkinci kritik koşul ise malikin taşınma yardımından yararlanmadığı durumlar için geçerlidir: Malik ile kiracı aynı binada ikamet ediyorlarsa malik kira yardımını, kiracı da taşınma yardımını aynı anda alabilir. Ancak malikin kiracısının üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısımı olmaması ya da eşi olmaması şartı aranır. Aile bireyleri arasında hem kira yardımı hem taşınma yardımı alınması mümkün değildir. (Y. Md. 16/3)

2026 Yılı Güncel Taşınma Yardımı Tutarları

Kiracılara yapılan tek seferlik taşınma yardımı, ilgili ildeki malikin aylık kira yardımının iki katı esasıyla hesaplanmaktadır. 2026 yılı için Bakanlık tarafından belirlenen tutarlar şu şekildedir:

Sınırlı ayni hak sahipleri için ise destekler farklı bir katsayıyla hesaplanmaktadır. İntifa hakkı gibi sınırlı ayni haklar nedeniyle taşınmazda ikamet edenlere yapılacak ödemeler, aylık malik kira yardımının 5 katı üzerinden tek seferde ödenmektedir. (Y. Md. 16/4)

Kapıcılara Özel Düzenleme

Kapıcılar bu süreçte özel bir konuma sahiptir. Kapıcı lojmanında ikamet eden kapıcılar, Yönetmelik’in 16/3. maddesi kapsamında taşınma yardımına hak kazanabilir. (Y. Md. 16/3)

Kapıcıların taşınma yardımından yararlanabilmesi için şu koşulların sağlanması gerekir: Riskli yapı tespitinin kesinleşmiş ve tahliyenin gerçekleşmiş olması; kapıcının söz konusu binada fiilen ikamet ediyor olması; kapıcılık sözleşmesinin ya da işveren beyanının belgelenmesi; adres bilgileri raporuyla eski ve yeni adreslerini belgelemesi.

Kapıcıların taşınma yardımı hesaplaması, kiracılarla aynı esaslara tabi olup malikin aylık kira yardımının iki katı olarak belirlenmektedir.

İBB Ek Desteği: İstanbul Kiracıları İçin Ek Güvence

12 Kasım 2025 tarihli ve 1277 sayılı İBB Meclis Kararı’yla İstanbul’a özgü ek destekler hayata geçirilmiştir. Bu destek, Bakanlık desteğine ek olarak ayrıca İBB tarafından sağlanmaktadır. (İBB Meclis Kararı 1277/12.11.2025)

İBB yetkisindeki riskli alan ve rezerv alanlarda ikamet eden kiracılara 12 aya kadar aylık 18.000 TL, emekli kiracılara ise 12 aya kadar aylık 20.000 TL İBB kira yardımı ödenmektedir. Güçlendirme ruhsatı alınan binalarda ikamet eden kiracılara da 12 aya kadar aylık 10.000 TL, emekli ise 12.000 TL İBB desteği sağlanmaktadır.

Bu ek destek, riskli yapı kapsamındaki standart taşınma yardımından farklı olup yalnızca İBB yetkisindeki alanlarda geçerlidir. İki destekten birlikte yararlanılıp yararlanılamayacağı, yapının bulunduğu alanın statüsüne göre değişmektedir. Detaylı bilgi için İBB Kentsel Dönüşüm birimi veya ilçe belediyesiyle iletişime geçilmesi önerilir.

Yarısı Bizden Kampanyası ve Kiracıya Etkisi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yürüttüğü Yarısı Bizden kampanyası —yalnızca İstanbul için geçerlidir— kapsamında kiracılara ayrıca 125.000 TL tahliye desteği tanınmaktadır. Bina hakkında Yarısı Bizden kampanyası uygulanıyorsa ve yapıda kiracı ikamet ediyorsa, standart taşınma yardımı yerine ya da ek olarak bu tutarın uygulanıp uygulanamayacağı ilçe belediyesiyle teyit edilmelidir.

Başvuru İçin Gerekli Koşullar: Tahliye Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler

Taşınma yardımından yararlanabilmek için bazı ön koşulların tamamlanmış olması şarttır. (K. Md. 5/1 — Y. Md. 16/3)

Riskli yapı tespitinin kesinleşmesi zorunludur; itiraz aşamasındaki ya da yargı yoluyla yürütmesi durdurulan yapılar için başvuru yapılamaz. Tahliyenin gerçekleşmiş olması da ön koşuldur; hâlâ yapıda oturan kiracıların başvurusu kabul edilmez. Kiracının yapıya yapı kimlik numarası verildiği tarihte binada ikamet ediyor olması gerekmektedir. Başvurunun tahliye tarihinden veya yıkım tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılması zorunludur; bu süre hak düşürücü nitelikte olup geçirilmesi halinde taşınma yardımı hakkı kalıcı olarak yitirilir. (Y. Md. 16/4)

Önemli bir ek koşul olarak kiracıların, tahliye tarihinden önceki 3 aya ait fatura ya da adres kayıtlarıyla binada ikamet ettiklerini ispat etmeleri gerekmektedir. Hizmet faturalarına erişim, tahliyeden önce kayıt altına alınmalıdır.

Başvuru Süreci: Nereye, Nasıl Başvurulur?

Başvuru üç kanaldan biriyle yapılabilir: e-Devlet Kapısı üzerinden “Kentsel Dönüşüm Projesi Kira Yardımı Başvurusu” ekranından; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne yazılı dilekçeyle; ya da İstanbul’da Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’nın yetki devrettiği ilçe belediyelerine şahsen başvuru yoluyla. (Y. Md. 16/4)

Başvurudan önce Ziraat Bankası’nda bir vadesiz TL hesabı açılmış olması gerekmektedir; ödemeler yalnızca Ziraat Bankası IBAN’ına yapılmaktadır.

Başvuruda Gerekli Belgeler

Kiracılar için başvuruda şu belgeler istenmektedir: (Y. Md. 16/4)

Nüfus cüzdanı fotokopisi; kira sözleşmesi (noter onaylı ya da adi yazılı); kiracının binada ikamet ettiğini ve riskli yapıyı boşalttığını ispatlayan, eski ve yeni adresleri gösteren adres bilgileri raporu (nüfus müdürlüğünden ya da e-Devlet’ten); binanın yıkımının elektronik sisteme işlenmesini gösterir belge (A.R.A.A.D.); Ziraat Bankası vadesiz TL hesap cüzdanı fotokopisi veya IBAN bilgisi; başvuru dilekçesi.

Sınırlı ayni hak sahipleri için yukarıdaki belgelere ek olarak tapu kaydında sınırlı ayni hakkı gösteren güncel tapu senedi de eklenmelidir. (Y. Md. 16/4)

Kapıcılar için ise kira sözleşmesi yerine işveren beyanı ya da kapıcılık sözleşmesi gerekebilmektedir. Başvuru yapılacak kuruma önceden sormak bu noktada zaman kazandırır.

Geriye Dönük Ödeme Yapılmaz: Başvuruyu Geciktirmeyin

Kira yardımı ve taşınma desteği, tahliye tarihinden önce başlamaz ve geriye dönük ödeme yapılmaz. Yani tahliye tarihinden itibaren bir yıl içinde başvuru yapılmış olsa bile, başvurunun geç yapılması başvuru öncesi dönemi kapsamaz. Tahliye edildiğiniz tarihi takip eden en kısa sürede başvuru yapılması, hiçbir ödeme döneminin boşa gitmemesi bakımından kritik önem taşımaktadır. (Y. Md. 16/4)

Yalnızca Bir Taşınmaz İçin Başvuru Yapılabilir

Hak sahipleri, yalnızca aynı nitelikteki bir taşınmaz için başvuru yapabilir. İki farklı riskli yapıda kiracı olsanız bile yalnızca biri için taşınma yardımı alabilirsiniz. Ancak birinin konut diğerinin işyeri niteliğinde olması halinde her biri için ayrı başvuru yapılabilir. (Y. Md. 16/5)

Kira Yardımı ve Faiz Desteği Birlikte Alınamaz

Kanun, kira yardımı ile faiz desteğinin aynı anda kullanılmasına izin vermemektedir. Eğer dönüşüm kapsamında bankadan faiz destekli kredi kullanıyorsanız bu süre boyunca kira yardımından yararlanamazsınız. Kiracılar açısından bu kural genellikle doğrudan bir çakışma yaratmasa da kiracının sözleşme imzaladığı bir proje kapsamında faiz desteği kullanımı söz konusuysa durumun önceden netleştirilmesi önemlidir. (Y. Md. 16/7)

Arsa Tapulu Yapılarda Kiracıların Durumu

Bağımsız bölüm tapusu bulunmayan, arsa paylı tapuya kayıtlı yapılarda yaşayan kiracılar da taşınma yardımından yararlanabilir. Bu durumda başvuruda tapu senedi yerine bağımsız bölümün yer aldığı yapıya ilişkin bina emlak vergi beyannamesi ve kiracıyı bağlayan kira sözleşmesi esas alınır. (Y. Md. 16/4)

Malik ile Kiracı Aynı Binada: Kim Ne Alır?

Uygulamada en çok sorulan sorulardan biri, malikin ve kiracının aynı binada ikamet ettiği durumlarda her ikisinin de ayrı ayrı yardım alıp alamayacağıdır. Kanun ve Yönetmelik bu konuyu şu şekilde çözümlemektedir: (Y. Md. 16/3)

Malik ile kiracı aynı yapıda ikamet ediyorlarsa ve birbirlerinin aile bireyi değillerse —üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısımı, ya da eş değillerse— malik aylık kira yardımını, kiracı da tek seferlik taşınma yardımını ayrı ayrı alabilir.

Malik, başka bir yerde kiracı olarak yaşıyorsa ve riskli yapıda ikamet eden aile bireyinden bağımsız bir kiracı varsa, hem malik kira yardımını hem kiracı taşınma yardımını alabilir.

Eşlerden biri malikin, diğeri kiracı ise — yani malikin eşi kiracı olarak kayıtlıysa — birlikte ikamet edip etmediklerine bakılmaksızın bu kişiler birbirinin kiracısı sayılamaz ve iki ayrı yardım alınamaz.

Pratik Uyarılar

Tahliye olmadan başvuru yapılamaz. Yapıda hâlâ oturuyorsanız başvurunuz kabul edilmez. Önce tahliyeyi tamamlayın, ardından en kısa sürede başvuru yapın.

Adres bilgileri raporunu tahliyeden önce alın. Eski adresinizi ve yeni adresinizi gösteren bu belgeyi tahliye sonrasında almak bazen güçleşebilir; tahliye öncesinde veya hemen sonrasında nüfus müdürlüğünden ya da e-Devlet’ten temin edin.

Ziraat Bankası hesabınızı önceden açın. Ödeme yalnızca Ziraat Bankası IBAN’ına yapılmaktadır; başvuru öncesinde hesabı açık tutun.

Fatura belgelerini saklayın. Tahliyeden önceki 3 aya ait elektrik, su veya doğalgaz faturalarını elden kaçırmayın; ikamet ispat belgesi olarak kullanılabilir. Hizmetler kesildikten sonra bu belgelere erişmek güçleşir.

Bir yıllık başvuru süresini takvimize girin. Tahliye tarihinden itibaren bir yılın hangi gün dolduğunu bilin; bu süre hak düşürücüdür ve geçirilmesi halinde yardım hakkı tamamen sona erer. (Y. Md. 16/4)

İBB ek desteğini ayrıca sorgulayın. Binanız İstanbul’da ve İBB yetkisindeki bir riskli alan ya da rezerv alanda bulunuyorsa, Bakanlık desteğine ek olarak İBB kira desteğine de başvurabilirsiniz. Bunun için İBB Kentsel Dönüşüm birimine ya da ilçe belediyesine ayrıca başvurun.

Neden Uzman Avukat Desteği Gereklidir?

Kiracı ve kapıcıların taşınma yardımı sürecinde hak kayıpları yaşamasının başlıca nedeni, başvuru koşullarının ve gerekli belgelerin tam olarak bilinmemesidir. 2M Hukuk Avukatlık Ofisi olarak Tuzla başta olmak üzere İstanbul genelinde verdiğimiz kentsel dönüşüm danışmanlığı sürecinde en çok karşılaştığımız tablo şudur: Kiracılar başvuru süresini kaçırıyor ya da belge eksiklikleri nedeniyle başvuruları reddediliyor.

Başvurunun zamanında ve eksiksiz yapılması için gerekli belgelerin neler olduğunu, hangi kuruma başvurulacağını ve başvurunun nasıl hazırlanacağını bir kentsel dönüşüm avukatından öğrenmek ciddi zaman ve hak kayıplarını önler. (Y. Md. 16/4)

Başvurunun reddedilmesi halinde itiraz süreci de ayrı bir hukuki takip gerektirir. Red kararlarına karşı idari itiraz ya da iptal davası açma hakkı kullanılabilir; bu yolun etkin biçimde işletilmesi İstanbul kentsel dönüşüm avukatı desteğiyle mümkündür. (K. Md. 6/9 — İYUK Md. 7)

Malik-kiracı ilişkisinin aile bireyi sınırına girip girmediğinin değerlendirilmesi, birden fazla taşınmaz hakkında yardım alınıp alınamayacağının belirlenmesi ve İBB ek desteğinden yararlanma koşullarının netleştirilmesi de kentsel dönüşüm danışmanlığı kapsamında sunduğumuz hizmetler arasındadır. Tuzla avukatı olarak hizmet veren 2M Hukuk Avukatlık Ofisi, kiracı ve kapıcıların bu süreçte haklarını eksiksiz kullanmasını sağlamak için İstanbul genelinde yanınızdadır.

Sonuç

6306 Sayılı Kanun’un 5/1. maddesi ve Uygulama Yönetmeliği’nin 16/3. maddesi uyarınca, riskli yapıda ikamet eden kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri —kapıcılar dahil— maliklere sağlanan aylık kira yardımından değil, ilgili ildeki malikin aylık kira yardımının iki katı tutarında tek seferlik taşınma yardımından yararlanır. 2026 itibarıyla bu tutar İstanbul için 18.000–21.000 TL arasında değişmektedir. Sınırlı ayni hak sahiplerine ise malikin aylık tutarının beş katı tek seferde ödenmektedir. Tahliye tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılması zorunlu olan başvuru için adres bilgileri raporu, kira sözleşmesi ve Ziraat Bankası IBAN bilgisi başlıca belgelerdir. Başvurunun gecikmesi halinde geriye dönük ödeme yapılmamakta ve bir yıllık sürenin aşılması hakkın kalıcı olarak yitirilmesine yol açmaktadır. (K. Md. 5/1 — Y. Md. 16/3)

Bu makale 6306 Sayılı Kanun (Md. 5/1) ve Uygulama Yönetmeliği (Md. 16/3), 12.11.2025 tarihli ve 1277 sayılı İBB Meclis Kararı ile Nisan 2026 itibarıyla Bakanlık açık verileri esas alınarak hazırlanmıştır. Taşınma yardımı tutarları her yıl TÜFE oranına göre güncellenmekte olup başvuru öncesinde güncel rakamları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nden doğrulamanız önerilir.