Yasal Dayanak: 6306 Sayılı Kanun Madde 4/3 | Uygulama Yönetmeliği Madde 8/3c

Binanız riskli yapı ilan edildi, yıkım süresi verildi ama içindeki insanlar hâlâ taşınmadı. İdare bu noktada elektriği, suyu ve doğalgazı kesebilir mi? Kesim kararı kim tarafından alınır, hangi koşullarda uygulanır, itiraz edilebilir mi ve bu süreçte haklarınız nelerdir? Bu makale, 6306 Sayılı Kanun’un 4/3. maddesi ve Uygulama Yönetmeliği’nin 8/3c. maddesi çerçevesinde hizmet kesintisini tüm boyutlarıyla ele almaktadır. (K. Md. 4/3 — Y. Md. 8/3c)

Kanun Ne Diyor? Temel Hüküm

6306 Sayılı Kanun’un 4. maddesinin 3. fıkrası bu konuda son derece açık bir düzenleme getirmiştir:

“Uygulama sırasında Başkanlık, TOKİ veya İdare tarafından talep edilmesi hâlinde, hak sahiplerinin de görüşü alınarak, bu Kanun kapsamında bulunan alanlardaki yapılar ile riskli yapılara elektrik, su ve doğal gaz verilmez ve verilen hizmetler kurum ve kuruluşlar tarafından durdurulur.” (K. Md. 4/3)

Uygulama Yönetmeliği’nin 8/3c maddesi ise bu hükmü somutlaştırır: Malik tarafından verilen süre içinde yıktırılmayan riskli yapılara elektrik, su ve doğal gaz verilmemesi ve verilen hizmetlerin durdurulması ilgili kurum ve kuruluşlardan istenir. İdarenin bu talebini ilgili kurum ve kuruluşların yerine getirmesi zorunludur. (Y. Md. 8/3c)

Bu düzenleme 2023 yılında 7471 Sayılı Kanun ile güçlendirilerek abonelik sözleşmelerinin sonlandırılması yetkisi de Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na verilmiştir. (7471 Sayılı Kanun — K. Md. 4/3)

Hizmet Kesintisi Ne Zaman Devreye Girer?

Kanun ve Yönetmelik bu yetkiyi sınırsız biçimde kullanılabilir kılmamıştır. Hizmet kesintisi belirli bir zincirin sonunda gelen bir yaptırım aracıdır. (K. Md. 5/3 — Y. Md. 8/3)

Tetikleyici Koşullar

Kesim kararı aşağıdaki koşulların birlikte gerçekleşmesi halinde gündeme gelir:

1. Riskli yapı tespitinin kesinleşmiş olması: İtiraz yapılmamış ya da yapılan itiraz reddedilmiş olmalıdır. (K. Md. 3/1 — Y. Md. 7/5)

2. Yıkım-tahliye tebligatının usulüne uygun yapılmış olması: Tutanak yapıya asılmış, e-Devlet bildirimi gönderilmiş ve muhtarlıkta 15 gün ilan edilmiş olmalıdır. (K. Md. 5/5 — Y. Md. 8/2)

3. Birinci yıkım süresinin dolmuş olması: İdare tarafından verilen 60–90 günlük birinci sürenin tamamlanmış ve yapının hâlâ yıktırılmamış olması gerekir. (K. Md. 5/3 — Y. Md. 8/3a)

4. Ek sürenin de dolmuş olması: Birinci süre sonrası verilen 30 günlük ek sürenin de tamamlanmış ve yapının yine yıktırılmamış olması gerekir. (Y. Md. 8/3a)

Yalnızca bu dört koşul birlikte gerçekleştiğinde kesim prosedürü işletilebilir. Bundan önce yapılan bir kesim hukuka aykırıdır ve iptal davasına konu olabilir.

Uygulamada Dikkat: Bazı belediyelerin yıkım süreleri henüz dolmadan hizmetleri kestiğine dair şikayetler mevcuttur. 2026 yılı Şubat ayında yaşanan bir vakada, binanın 90 günlük tahliye süresi dolmadan ve yıkım ruhsatı alınmadan elektrik, su ve doğalgazın kesildiği görülmüştür. Bu tür uygulamalar hukuka aykırı olup idare mahkemesinde iptal edilebilir.

Kesim Kararı Kim Tarafından Alınır?

Kesim talebini yapabilecek yetkili makamlar şunlardır: (K. Md. 4/3)

Kentsel Dönüşüm Başkanlığı

TOKİ

İdare (belediyeler ve il özel idareleri)

Bu kurumlardan birinin talebi, ilgili hizmet sağlayıcı kurumun —TEDAŞ/dağıtım şirketleri, İSKİ/ASKİ gibi su idareleri, BOTAŞ ve doğalgaz dağıtım şirketleri— yapı için sunduğu hizmetleri durdurmasını zorunlu kılar. Hizmet sağlayıcı kurum talebi reddederse sorumluluğu doğar.

2023 sonrası değişiklikle bu süreç kolaylaştırılmıştır: Artık abonelik sözleşmelerini sonlandırma işlemini de Kentsel Dönüşüm Başkanlığı doğrudan yapabilmektedir. Malikin ya da kiracının onayı aranmamaktadır. (7471 Sayılı Kanun — K. Md. 4/3)

Hizmet Kesilmeden Önce Hak Sahiplerinin Görüşü Alınır mı?

Kanun’un 4/3. maddesi “hak sahiplerinin de görüşü alınarak” ifadesini içermektedir. Ancak bu ifade, malikin onayını şart koşmamaktadır; görüş alınması sürecin bir unsurudur, kesim kararının tek belirleyicisi değildir. (K. Md. 4/3)

Uygulamada bu görüş alma genellikle yıkım tebligatının içinde yer alan uyarı formatında gerçekleşmektedir. Yani tebligat aşamasında “süre içinde yıkılmazsa hizmetleriniz durdurulur” ibaresiyle malike önceden bildirilmiş olunmaktadır.

Hangi Hizmetler Kesiliyor?

Kanun ve Yönetmelik kapsamında kesilecek hizmetler şunlardır: (K. Md. 4/3 — Y. Md. 8/3c)

Telefon, internet ve diğer iletişim hizmetleri bu kapsam dışındadır. Yalnızca temel yaşam hizmetleri kesilmektedir.

Yıkım Ruhsatı Almak İçin Hizmetlerin Kapatıldığını Belgelemek Gerekir

Kesim yaptırımı tek yönlü değildir. Malikin binayı kendisi yıkmak istemesi halinde da hizmetlerin kapatılmış olduğunu belgelemesi zorunludur. Yıkım ruhsatı için; (Y. Md. 8/3b)

Binanın tahliye edildiğine dair belge

Elektrik, su ve doğalgaz hizmetlerinin kapatıldığına dair ilgili kurumlardan alınmış belgeler

gerekmektedir. Bu belgeler olmadan yıkım ruhsatı düzenlenmez. Dolayısıyla kendi isteğiyle yıkım yapacak malikler de bu hizmetleri önceden kapatmak zorundadır.

Hizmetler Kesildikten Sonra Ne Olur?

Hizmet kesintisi, zincirin son halkası değildir. Kesimin ardından süreç şu şekilde devam eder: (K. Md. 5/3-4 — Y. Md. 8/3ç)

1. Mülki Amire Bildirim: Maliklerince yıktırılmayan riskli yapılar mülki amire bildirilir. (Y. Md. 8/3ç)

2. İdari Yıkım: Yapının tahliyesi ve yıktırma işlemleri, mülki amirler tarafından sağlanacak kolluk kuvveti desteği ile İdarece yapılır veya yaptırılır. (K. Md. 5/3 — Y. Md. 8/3ç)

3. Başkanlıkça İdareye Yazılı Bildirim: Süresinde yıktırılmadığı tespit edilen riskli yapıların yıktırılması Başkanlıkça yazılı olarak İdareye bildirilir. (K. Md. 5/4 — Y. Md. 8/4)

4. Zorla Tahliye: Tahliyenin engellenmesi durumunda mülki idare amiri tarafından verilecek yazılı izne istinaden yeterli kolluk kuvveti marifetiyle zorla tahliye yapılır. (K. Md. 5/4 — Y. Md. 8/5)

5. Yıkım Masraflarının Tahsili: Tüm bu aşamalarda yapılan masraflar hisseleri oranında maliklerden 6183 Sayılı Kanun’a göre tahsil edilir. (K. Md. 5/4 — Y. Md. 8/8)

Hizmet Kesintisi Hukuka Aykırıysa Ne Yapılabilir?

Kesim kararı aşağıdaki durumlarda hukuka aykırı olabilir:

Birinci yıkım süresi henüz dolmamışken kesim yapılmışsa

Ek 30 günlük süre verilmeden doğrudan kesim uygulanmışsa

Yıkım-tahliye tebligatı usulüne uygun yapılmamışken kesim gerçekleştirilmişse

Yıkım ruhsatı verilmeden hizmetler kesilmişse

Bu durumlarda yapılabilecekler şunlardır:

İdari başvuru: Kesim kararını veren İdare’ye yazılı olarak itiraz edilebilir. (K. Md. 6/9)

İptal davası ve yürütmeyi durdurma: Tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılabilir. Hizmetlerin yeniden sağlanabilmesi için mahkemeden yürütmeyi durdurma (YD) kararı talep edilmesi hayati önem taşır. (K. Md. 6/9 — İYUK Md. 27)

İnsan hakları boyutu: Özellikle yaşlı, engelli, hasta veya çocuklu ailelerin bulunduğu binalarda usulsüz kesim, temel insan haklarını ihlal edebilir; bu durum idare mahkemesi ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu nezdinde ayrı başvuru konusu olabilir.

Kira Yardımı Başvurusu İçin Fatura Gerekliliği

Hizmet kesimi pratikte başka bir sorunu da beraberinde getirir: Kira yardımı başvurusunda son 3 aya ait elektrik, su veya doğalgaz faturası istenmektedir. Hizmetler kesildikten sonra bu faturalar elde edilemeyeceği için başvuru öncesinde fatura belgelerini elinizde bulundurmanız kritik önem taşır. (Y. Md. 16/4)

Pratik İpucu: Kira yardımı başvurusunu, hizmetler kesilmeden önce —yani tahliye tarihinden itibaren 1 yıllık süre içinde— gerçekleştirin. Başvuruda gereken tüm belgeleri önceden toplayın.

Pratik Uyarılar

Süre dolmadan yapılan kesimler hukuka aykırıdır. Birinci yıkım süresi ve ek 30 günlük süre dolmadan yapılan hizmet kesintisi hukuka aykırıdır; 30 gün içinde idare mahkemesinde iptal edilebilir. (K. Md. 5/3 — K. Md. 6/9)

Tebligat kanallarını düzenli takip edin. Muhtarlık ilanının son günü tebligat yapılmış sayılır ve süreler o günden başlar. e-Devlet bildirimlerini açık tutun; süreleri gün gün takip edin. (K. Md. 5/5 — Y. Md. 8/2)

Hizmetleri kendiniz kapatmayı değerlendirin. Yıkım ruhsatı almak için hizmetlerin kapatılmış olması zorunludur. Bunu kendiniz yaparsanız hem süreci hızlandırırsınız hem de İdare’nin zorla kesim yapmasının önüne geçersiniz.

Kira yardımı başvurusunu önceden yapın. Faturalara erişim hizmet kesintisiyle birlikte zorlaşır. Tahliye tarihinden itibaren 1 yıllık başvuru süresini kaçırmayın. (Y. Md. 16/4)

Hasta ve engelli bireyler için özel durum oluşturabilirsiniz. Binada cihaza bağlı hasta, engelli veya ağır hasta bireyin bulunması halinde bu durumu İdare’ye yazılı olarak bildirin ve kesim kararına itiraz edin. Mahkeme bu durumu değerlendirirken dikkate almaktadır.

Kesimi engellemek suç teşkil eder. Yetkili ekiplerin hizmet kesim işlemini engellemek TCK kapsamında suç oluşturur. (K. Md. 8/3 — Y. Md. 8/6)

Neden Uzman Avukat Desteği Gereklidir?

Riskli yapıda hizmet kesintisi süreci, hem teknik hem hukuki açıdan ciddi sonuçlar doğuran bir aşamadır. 2M Hukuk Avukatlık Ofisi olarak Tuzla başta olmak üzere İstanbul genelinde kentsel dönüşüm hukuku alanında verdiğimiz danışmanlık hizmetinde şunları gözlemlemekteyiz:

Usulsüz kesimler sık yaşanmaktadır. Yıkım süresi dolmadan ya da usulüne aykırı tebligat yapılmadan gerçekleştirilen hizmet kesintileri 2026’da da gündemdedir. Bir kentsel dönüşüm avukatı, bu tür işlemleri derhal tespit edip yürütmeyi durdurma talepli iptal davası açabilir.

YD kararı alınmadan kesim devam eder. İptal davası açılması tek başına yeterli değildir; mahkemeden YD kararı alınmadan hizmetler yeniden sağlanmaz. İstanbul kentsel dönüşüm avukatı desteğiyle hem dilekçe hem teknik gerekçeler doğru kurgulanır, YD talebinin kabulü olasılığı artar. (İYUK Md. 27)

Hasta ve engelli bireylerin bulunduğu vakalarda hukuki baskı etkilidir. Cihaza bağlı hasta ya da engelli bireyler için yapılan hizmet kesimlerine karşı, kentsel dönüşüm danışmanlığı kapsamında hazırlanan acil itiraz dilekçeleri mahkemeler tarafından öncelikle incelenmektedir.

Kira yardımı sürecini stratejik yönetin. Hizmet kesintisi öncesinde anlaşma sağlamak ve kira yardımı başvurusunu doğru zamanlamayla yapmak, desteklerden maksimum düzeyde yararlanmayı sağlar. Tuzla avukatı olarak faaliyet gösteren 2M Hukuk Avukatlık Ofisi, bu sürecin başından sonuna —tespite itirazdan kira yardımına, hizmet kesintisi iptal davasından anlaşma müzakerelerine kadar— İstanbul genelinde hukuki destek vermektedir. (K. Md. 5/1 — Y. Md. 16/1)

Sonuç

6306 Sayılı Kanun’un 4/3. maddesi ve Uygulama Yönetmeliği’nin 8/3c. maddesi uyarınca riskli yapılarda elektrik, su ve doğalgaz hizmetlerinin durdurulması mümkündür; ancak bu yetki ancak belirli koşulların tamamlanmasından sonra —yani birinci yıkım süresi (60-90 gün) ve ek sürenin (30 gün) dolmasının ardından— kullanılabilir. Hizmet sağlayıcı kurumların bu talebi yerine getirmesi zorunludur. Kesim ardından idari yıkım, zorla tahliye ve masrafların malikten tahsili aşamaları devreye girer. Koşullar sağlanmadan yapılan kesimler hukuka aykırıdır ve 30 gün içinde idare mahkemesinde iptal edilebilir. (K. Md. 4/3 — Y. Md. 8/3c — K. Md. 6/9)

Bu makale 6306 Sayılı Kanun (Md. 4/3) ve Uygulama Yönetmeliği (Md. 8/3c) ile Nisan 2026 itibarıyla Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’nın resmi kaynakları ve güncel açık veriler esas alınarak hazırlanmıştır. Her somut durum farklılık gösterebileceğinden, hukuki süreçlerde uzman bir kentsel dönüşüm avukatından destek almanız önerilir.