Askere Giden Gemi Adamı Kıdem Tazminatı Alabilir mi? — 2M Hukuk Avukatlık Ofisi

Muvazzaf askerlik, gemi adamının iradesi dışında işten ayrılmasını gerektiren bir durumdur. Kanun bu halde kıdem tazminatı hakkını korur.

Kısa Cevap

Evet. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla işten ayrılan gemi adamı kıdem tazminatına hak kazanır (Deniz İş Kanunu m. 20).

Askerlik Kıdem Hakkını Korur

Deniz İş Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca, muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılma, kıdem tazminatına hak kazanılan hallerdendir. Üç yıldan beri bir işyerinde çalışan ve askere gideceği için işi bırakacak gemi adamı, bu nedenle ayrıldığında kıdem tazminatı alabilir.

KoşulBurada kıdem hakkının doğması için yine asgari bir yıllık hizmet şartı geçerlidir. Askerlik nedeni, hizmet süresi şartı sağlandığında kıdem hakkını doğurur.

İlgili diğer ayrılma hallerini ayrı yazılarımızda ele alıyoruz. Genel çerçeve için Gemi Adamı Alacakları yazımıza bakabilirsiniz.

854 sayılı Deniz İş Kanunu, madde 20/I-3

«Kıdem tazminatı hak kazandıran hâller: …3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla (işten ayrılma) hâlinde gemi adamına 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir.»

Madde metni 854 sayılı Kanun’un resmî metninden alınmıştır; somut başvuru/yayın öncesi güncel hâli mevzuat.gov.tr ve UYAP üzerinden teyit edilmelidir.

Askerlik Nedeniyle Fesihte Dikkat Edilecekler

Muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmesini sona erdiren gemi adamı, diğer şartlar varsa kıdem tazminatına hak kazanır. Burada feshin gerçekten askerlik sebebine dayandığının belgelendirilmesi önemlidir; bu nedenle ayrılış sırasında askerlik sevk/celp belgesinin işverene sunulması ve fesih sebebinin yazılı olarak askerlik şeklinde kaydedilmesi tavsiye edilir.

Kıdem Süresinin Hesabı

Kıdem tazminatı, askerlik öncesi fiilen çalışılan tam süre üzerinden hesaplanır. Askerlik sonrası aynı işverene dönülmesi hâlinde, kıdem süreleri bakımından özel kuralların gündeme gelebileceği unutulmamalı ve durum somut olarak değerlendirilmelidir.

Alacağın Tahsili: Arabuluculuk ve Dava Yolu

İşçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak ve tazminat talepleri için, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Gemi Adamı alacakları da bu kapsamda değerlendirilir; arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamazsa son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılabilir. Alacağın güvence altına alınması için, geminin Türk limanlarında bulunduğu sırada gemi ihtiyati haczi yoluna gidilmesi de mümkündür. Bu, özellikle yabancı bayraklı veya el değiştirme riski bulunan gemilerde alacağın tahsilini güvenceye alır.

Yasal Dayanak

854 sayılı Deniz İş Kanunu m. 20/I-3 (muvazzaf askerlik).

Madde numaraları 854 sayılı Kanun’un resmî tam metninden doğrulanmıştır; yayın/filing öncesi güncel mevzuat ve içtihat mevzuat.gov.tr ve UYAP üzerinden teyit edilmelidir.

İlgili Yazılarımız (2M Hukuk — Deniz Ticaret Hukuku)

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

S: Askere giden gemi adamı kıdem alır mı?

C: Evet. Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılan gemi adamı kıdem tazminatına hak kazanır.

S: Hangi madde düzenler?

C: 854 sayılı Deniz İş Kanunu’nun 20. maddesi.

S: Asgari hizmet süresi gerekir mi?

C: Evet. Kıdem hakkı için yine en az bir yıllık hizmet şartı geçerlidir.

S: Sebep hangi askerlik hizmetidir?

C: Muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle ayrılma kıdem hakkı doğurur.

S: Askerlik için hangi belge gerekir?

C: Feshin askerlik sebebine dayandığının belgelenmesi için sevk/celp belgesinin işverene sunulması ve fesih sebebinin yazılı kaydedilmesi tavsiye edilir.

Neden Uzman Avukat Desteği Gereklidir?

854 sayılı Deniz İş Kanunu; gemi adamının çalışma süresi, fazla mesai, hafta tatili, yıllık izin, kıdem ve ihbar tazminatı ile fesih usulü bakımından genel 4857 sayılı İş Kanunu’ndan ayrılan kendine özgü kurallar içerir. Geminin seferde olması, ücretin sabit olmaması veya sözleşmenin belirli bir sefer için yapılması gibi durumlar hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle alacağın doğru nitelendirilmesi ve süresinde talep edilmesi için uzman desteği belirleyicidir.

2M Hukuk Avukatlık Ofisi, deniz iş hukuku ve gemi adamı alacakları konusunda; ücret ve fazla mesai alacaklarından kıdem/ihbar tazminatına, gerektiğinde gemi ihtiyati haczi yoluyla alacağın teminat altına alınmasına kadar İstanbul, Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe ve Gebze başta olmak üzere uçtan uca hukuki destek sunar.

2M Hukuk Avukatlık Ofisiİstanbul Gemi Adamı AvukatıTuzla Gemi Adamı Avukatıİstanbul Deniz Ticaret Hukuku AvukatıTuzla Deniz Ticaret Avukatı

Ekibimiz & İletişim →