1. UYAP Vatandaş Portal ve e-Devlet Üzerinden Erişim 

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının, yurtdışında bulunsalar dahi Türkiye’deki adli ve idari yargı birimleri ile icra dairelerinde tarafı oldukları dosyalara erişebilmeleri için temel yöntem UYAP Vatandaş Portal Bilgi Sistemi’dir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, T.C. vatandaşlık numarası bulunan kişiler; e-devlet şifresi, mobil imza veya elektronik imza kullanarak bu sisteme internet üzerinden erişebilmektedir. Bu sistem aracılığıyla ülke genelindeki tüm dava dosyaları ve evrak içerikleri görüntülenebilmektedir (AYM, 17/11/2021). İlk derece mahkemesi kararlarında da yurtdışında yaşayan kişilerin veya yabancı uyrukluların, edindikleri e-devlet şifresi ile sisteme giriş yaparak haklarındaki icra takiplerinden haberdar oldukları tespit edilmiştir (İstanbul 1. ATM, 2022/299K; İstanbul 6. ATM, 2019/518).

2. Konsolosluklar ve Dış Temsilcilikler Aracılığıyla Bilgi Edinme 

Yurtdışında yaşayan vatandaşlar için tebligat ve adres araştırması süreçlerinde konsolosluklar kritik rol oynamaktadır. Yargı kararlarında, borçluların güncel adreslerinin tespiti için T.C. Hannover Başkonsolosluğu gibi yerel makamlar nezdinde araştırma yapıldığı veya tebligatların New York Konsolosluğu gibi temsilcilikler aracılığıyla ulaştırılmaya çalışıldığı görülmektedir (Kayseri 2. ATM, 2022/853; AYM, 21/6/2023). Ayrıca, yurtdışındaki vatandaşların Berlin Başkonsolosluğu gibi birimlerce düzenlenen vekaletnameler aracılığıyla Türkiye’deki hukuki süreçlerini takip ettikleri ve adres beyanında bulundukları kaydedilmiştir (Yargıtay 12. HD, 2013/19849).

3. Türkiye’ye Giriş Yapıldığında veya Haricen Öğrenme 

Bazı durumlarda yurtdışında yaşayan kişiler, haklarındaki takipleri ancak Türkiye’ye giriş yaptıklarında veya tesadüfen öğrenebilmektedir. Yargıtay kararlarında, bir borçlunun taşınmaz satış işlemleri için Türkiye’ye geldiği sırada hakkındaki takipten haberdar olduğu veya tebligattan Türkiye’ye giriş yaptığı tarihte haberdar olduğu örnekler mevcuttur (Yargıtay 12. HD, 2022/9664; Yargıtay 12. HD, 2012/17193). Ayrıca, yurtdışında bulunan kişilerin Türkiye’deki bir avukata vekaletname vererek dosyalarını “haricen” (dışarıdan/dolaylı yoldan) takip ettirdikleri de görülmektedir (İzmir 7. ATM, 2020/536Kaynak).

4. Resmi Kayıtlar ve Adres Sorgulamaları (MERNİS ve Emniyet) 

Mahkemeler, yurtdışında yaşayan kişilerin durumunu tespit etmek için UYAP üzerinden MERNİS (Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi) adres araştırması yapmakta ve ilgili Emniyet Müdürlüklerinden yurda giriş-çıkış kayıtlarını celp etmektedir (Yargıtay 5. HD, 2022/9816; Antalya 3. ATM, 2022/639). Yurtdışında yaşayan vatandaşların 5490 sayılı Kanun uyarınca adres değişikliklerini 20 iş günü içinde bildirme yükümlülüğü bulunmaktadır; bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda tebligatların MERNİS adresine veya ilanen yapılması söz konusu olabilmektedir (AYM, 21/6/2023).

5. İkincil Kaynak Değerlendirmeleri 

İkincil kaynak olarak sunulan bilgiler ışığında;

İsveç’te yaşayan bir borçlunun, e-devlet üzerinden dosyalarını kontrol ederken tesadüfen icra takibini öğrendiği ve bu öğrenme tarihinin “gecikmiş itiraz” için esas alındığı belirtilmiştir. Ancak yargı, vatandaşlara sürekli e-devlet sistemini kontrol etme gibi genel bir hukuki yükümlülük yüklememektedir (Yargıtay HGK, 2021/412).

UYAP sistemi üzerinden yapılan işlemlerin (dosya açma, okuma gibi) tarih ve saat bazlı “evrak işlem kütüğü” kayıtlarının tutulduğu, bu kayıtların hak düşürücü sürelerin başlangıcında kesin delil olarak kullanılabildiği vurgulanmıştır (AYM, 20/10/2020).

Adli sicil kayıtlarının da UYAP üzerinden elektronik ortamda tutulduğu ve adli makamlarca bu sistem üzerinden sorgulanabildiği teyit edilmiştir (Yargıtay CGK, 2012/1277).

6. Sonuç ve Özet 

Yurtdışından Türkiye’deki dava veya icra takiplerini öğrenmek için en etkili ve resmi yol, e-devlet şifresi veya elektronik imza ile UYAP Vatandaş Portal sistemine giriş yapmaktır. Bunun dışında, konsolosluklar aracılığıyla adres sorgulaması yapılması, Türkiye’den bir avukat görevlendirilerek dosyaların incelenmesi veya MERNİS kayıtlarının güncelliğinin kontrol edilmesi önerilen yöntemler arasındadır. Tebligatların usulüne uygun yapılmadığı durumlarda, Türkiye’ye giriş tarihi veya e-devlet üzerinden yapılan ilk sorgulama tarihi “öğrenme tarihi” olarak hukuki süreçlerde önem arz etmektedir.

Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli? | 2M Hukuk Avukatlık Ofisi – İstanbul Anadolu Yakası

Yurtdışında yaşayan kişilerin Türkiye’deki dava ve icra dosyalarını öğrenme süreci; tebligat hukuku, adres kayıt sistemi (MERNİS), UYAP kayıtları ve hak düşürücü süreler nedeniyle son derece teknik bir alandır. Yanlış tespit edilen öğrenme tarihi veya süresinde yapılmayan itirazlar, telafisi mümkün olmayan hak kayıplarına yol açabilmektedir.

Özellikle İstanbul, Anadolu Yakası, Tuzla, Pendik, Kartal, Aydınlı, Bayramoğlu ve Gebze bölgelerinde yurtdışında yaşayan vatandaşlar adına açılan icra ve dava dosyalarında; usulsüz tebligatların tespiti, süre hesapları ve doğru hukuki yolun belirlenmesi uzmanlık gerektirir.

Uzman Avukat Desteği Neden Önemlidir?

Dosyanın ilk öğrenme tarihinin hukuken doğru tespiti,

Usulsüz tebligat iddialarının etkin şekilde ileri sürülmesi,

Gecikmiş itiraz ve sürelerin kaçırılmasının önlenmesi,

UYAP kayıtlarının delil olarak doğru kullanılması,

Yurtdışından yürütülen işlemlerde vekâlet ve temsil sürecinin eksiksiz yürütülmesi

ancak alanında uzman bir avukatın takibi ile mümkündür.

2M Hukuk Avukatlık Ofisi ile Güvenli Hukuki Takip

2M Hukuk Avukatlık Ofisi, İstanbul merkezli olarak Anadolu Yakası, Tuzla, Pendik, Kartal, Aydınlı, Bayramoğlu ve Gebze bölgelerinde; yurtdışında yaşayan vatandaşların Türkiye’deki dava ve icra dosyalarının takibi, usulsüz tebligat itirazları ve icra hukuku süreçlerinde etkin ve profesyonel hukuki destek sunmaktadır. 📌 Yurtdışından Türkiye’deki hukuki süreçleri doğru ve zamanında yönetmek için uzman avukat desteği hayati önem taşımaktadır.