1. Uyuşturucu suçu : Genel Hukuki Çerçeve ve CMK 134. Madde Gerekliliği
Yargıtay kararları uyarınca, uyuşturucu madde ticareti suçunda şüphelinin cep telefonunun incelenmesi ve içerisindeki mesajların (WhatsApp, SMS vb.) delil olarak kabul edilebilmesi için 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 134. maddesindeki usullere uyulması zorunludur. Bu kapsamda, bir cep telefonunun incelenip verilerin kayıt altına alınabilmesi için mutlaka bir hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri bulunmalıdır. Savcı emriyle yapılan incelemelerin de yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulması gerekmektedir (Yargıtay 10. CD-2022/10246, 2023/15758K).
2. Rıza ile Yapılan İncelemelerin Hukuki Niteliği
Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına göre, sanığın rızası bulunsa dahi, hâkim kararı veya savcılık emri olmaksızın kolluk tarafından yapılan telefon incelemeleri hukuka aykırı delil niteliğindedir. Sanığın telefonunu kendi rızasıyla teslim etmesi veya şifresini vermesi, CMK 134. maddedeki usulü ikame etmez. Bu şekilde elde edilen mesajlar ve bu mesajlara dayanılarak ulaşılan tanık beyanları “hukuka aykırı yolla elde edilen delil” olarak kabul edilmekte ve hükme esas alınamamaktadır (Yargıtay 10. CD-2023/15758, 2020/12500K, 2022/15892K). Ancak bazı kararlarda, sanığın rızasıyla yapılan incelemelerin hukuki delil sayılabileceğine dair değişik gerekçeler sunulmuş olsa da, genel eğilim bu delillerin hükme esas alınamayacağı yönündedir (Yargıtay 10. CD-2020/12500).
3. Mesajların ve HTS Kayıtlarının Delil Değeri
Usulüne uygun olarak elde edilen telefon inceleme tutanakları, WhatsApp yazışmaları, SMS kayıtları ve HTS (iletişim trafiği) verileri, uyuşturucu suçlarında suçun sübutu için önemli birer delil olarak kabul edilmektedir:
Suçun İspatı: Sanıklar arasındaki uyuşturucu madde teminine, pazarlığına veya teslimatına ilişkin mesaj içerikleri, suçun vasfının belirlenmesinde ve mahkûmiyet hükmünde temel dayanaklardan biri olarak değerlendirilmektedir (Yargıtay 8. CD-2024/1931, 2024/2263, 2024/4705).
HTS ve Baz Bilgileri: Sanıkların birbirleriyle olan irtibatlarını ve olay anında aynı bölgede olduklarını gösteren HTS kayıtları ile baz istasyonu sinyalleri, diğer maddi delillerle desteklendiğinde suçun sabit görülmesini sağlamaktadır (Yargıtay 10. CD-2023/633K, 2024/1412K).
İletişimin Tespiti (CMK 135): Hâkim kararıyla yapılan telefon dinlemeleri (tapeler) ve SMS tespitleri, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay tarafından haberleşme hürriyetine yönelik meşru bir müdahale ve hukuka uygun delil olarak kabul edilmektedir (AYM-3/2/2016, Yargıtay 8. CD-2024/821).
4. Delillerin Doğrulanması ve Teknik İnceleme
Telefon kayıtlarının delil olarak kullanılabilmesi için bazı teknik şartların yerine getirilmesi gerekmektedir:
Ses Analizi: Sanığın telefon görüşmelerindeki sesin kendisine ait olmadığını iddia etmesi durumunda, ses örnekleri alınarak Adli Tıp Kurumu veya uzman kuruluşlarca ses analizi yapılması zorunludur (Yargıtay 10. CD-2023/3928K, 2018/783
Bilirkişi Raporu: Mesajların ve telefon içeriklerinin tespiti için uzman bilirkişi raporu alınması, savunmaların bu kayıtlarla karşılaştırılması gerekmektedir (Yargıtay 10. CD-2020/2435).
Maddi Delillerle Desteklenme: Salt mesaj kayıtları veya telefon görüşmeleri, özellikle içerikleri muğlaksa veya maddi bulgularla (ele geçen uyuşturucu madde, hassas terazi vb.) desteklenmiyorsa mahkûmiyet için tek başına yeterli görülmeyebilir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu-2020/415, Sakarya BAM-2019/2440).
5. Mahkûmiyet ve Beraat Kriterleri
Beraat Gerekçesi: Mesajların eski tarihli olması, uyuşturucu madde ticaretine dair somut ve kesin ifadeler içermemesi veya hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmesi durumunda beraat kararı verilmektedir (Sakarya BAM-2019/2440, Yargıtay 8. CD-2024/2686).
Mahkûmiyet Gerekçesi: Mesaj içeriklerinin hayatın olağan akışına aykırı olması (örneğin gece geç saatte yapılan ve ticaretle ilişkilendirilen şifreli konuşmalar), uyuşturucu yakalanmasıyla örtüşmesi ve tanık beyanlarıyla desteklenmesi durumunda mahkûmiyet kararı onanmaktadır (Yargıtay 8. CD-2024/3047, 2024/4180).
6. İkincil Kaynak Değerlendirmesi
İkincil kaynak olarak sunulan Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2022/13796 sayılı kararında, iletişim tespit tutanaklarının sanıklar arasındaki fikir ve eylem birliğini kanıtlamak için kullanıldığı, ancak sanığın reddettiği görüşmeler için ses analizi yapılmamasının eksik araştırma sayıldığı vurgulanmıştır. Bu kaynak, telefon kayıtlarının genel kabul gördüğünü ancak teknik doğrulamanın zorunlu olduğunu teyit etmektedir.
Sonuç olarak; uyuşturucu suçlarında telefon incelemesi ve mesajlar, CMK 134. maddeye uygun bir hâkim kararı veya savcı emriyle elde edilmiş olmaları kaydıyla delil sayılır. Hukuka uygun elde edilen bu veriler, maddi bulgularla desteklendiği ölçüde hükme esas alınmaktadır.
Uyuşturucu Suçlarında Telefon İncelemesi ve Mesaj Delilleri Neden Uzman Avukat Desteği Gerektirir?
Uyuşturucu madde suçlarında cep telefonu incelemesi, WhatsApp ve SMS mesajlarının delil olarak kullanılması; CMK 134 ve 135 maddelerine sıkı sıkıya bağlı, son derece teknik ve usule duyarlı bir alandır. Hâkim kararı olmaksızın yapılan incelemeler, sanığın rızası bulunsa dahi hukuka aykırı delil sayılabilmekte; bu tür delillere dayanılarak verilen mahkûmiyet kararları Yargıtay tarafından sıklıkla bozulmaktadır.
Uygulamada en sık yapılan hatalar; savcı emrinin hâkim onayına sunulmaması, telefon imajının usulüne uygun alınmaması, mesaj içeriklerinin bilirkişi raporuyla doğrulanmaması ve HTS–baz kayıtlarının maddi delillerle desteklenmemesidir. Bu eksiklikler, sanık aleyhine ağır sonuçlar doğurabildiği gibi, etkin savunma yapılmadığında telafisi güç hak kayıplarına yol açmaktadır.
Özellikle İstanbul, Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe, Gebze ve Çayırova gibi bölgelerde yürütülen uyuşturucu soruşturmalarında dijital deliller belirleyici rol oynamaktadır. Bu nedenle sürecin başından itibaren, telefon incelemesinin hukuka uygunluğu, mesaj içeriklerinin yorumlanması, ses analizi talepleri ve delil yasaklarının ileri sürülmesi uzmanlık gerektirir.
Bu noktada İstanbul Tuzla merkezli 2M Hukuk Avukatlık Bürosu, uyuşturucu suçlarında telefon incelemesi ve iletişim delillerine ilişkin Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarına hâkim yaklaşımıyla; soruşturma ve kovuşturma aşamalarında sanık ve müdafiler açısından etkin, stratejik ve sonuç odaklı hukuki destek sunmaktadır. Usule aykırı delillerin bertaraf edilmesi ve adil yargılanma hakkının korunması açısından uzman ceza avukatı desteği hayati önem taşır.
