Büyük sel olaylarının ardından sigorta şirketlerine aynı günlerde binlerce hasar dosyası açılır. Dosyaların bir kısmı sorunsuz kapanırken, bir kısmında sigortalı ya bir ret yazısıyla ya da beklediğinin çok altında bir ödeme teklifiyle karşılaşır. Bu yazı, kasko veya konut sigortası sel hasarını reddeden ya da eksik ödeyen sigortalının hangi adımları hangi sırayla atacağını anlatıyor.

Ret yazısı, uyuşmazlığın sonu değil başlangıcıdır. Sigorta hukukunda ispat yükü, ihbar yükümlülüğü ve teminat kapsamına ilişkin kurallar, sigortalı lehine sonuç doğurabilecek önemli araçlar içerir.

1. Sel Dosyalarında En Sık Karşılaşılan Ret Gerekçeleri

Sel ve su baskını dosyalarında sigorta şirketlerinin ret veya kısmi ödeme gerekçeleri büyük ölçüde şu başlıklarda toplanır:

2. İspat Yükü Kimde? TTK m.1409 ve Yargıtay Uygulaması

Sel dosyasında sigortalının ispat etmesi gereken iki şey vardır: rizikonun, yani sel veya su baskınının gerçekleştiği ve zararın miktarı. Bu eşik aşıldıktan sonra 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu‘nun 1409. maddesinin ikinci fıkrası devreye girer: sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, kasko uyuşmazlıklarına ilişkin kararlarında bu ilkeyi tutarlı biçimde uygulamaktadır. E.2023/8701, K.2025/3610 sayılı kararda hakem heyetinin, sigortacının rizikonun teminat dışında kaldığını ve ihbar yükümlülüğünün iyi niyete aykırı şekilde yerine getirildiğini somut ve inandırıcı delillerle ispatlaması gerektiği gerekçesiyle başvuruyu kabul ettiği görülmektedir. E.2024/13447, K.2025/1868 sayılı kararda da hakem heyetinin, sigortacının talebin teminat dışında kaldığını somut delillerle ispatlaması gerektiği yönündeki değerlendirmesine yer verilmektedir.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin E.2025/402, K.2026/1320 sayılı kararında da aynı çerçeve tekrarlanmış; sigortacının, rizikonun ihbar edilenden farklı şekilde oluştuğunu ve bu oluş şeklinin teminat dışında kaldığını soyut iddialarla değil somut delillerle kanıtlaması gerektiği vurgulanmıştır.

3. “Aracı Suya Bilerek Soktunuz” Savunmasına Karşı

Kasko dosyalarında en sık ve en tartışmalı gerekçe budur. Sigortacılar, bilinçli olarak yüksek seviyedeki suya sürüşü teminat dışı saymakta; büyük İstanbul sellerinde sigortalılardan aracı su birikintisine sürmediklerini ispat etmelerinin istendiği basına yansımıştır.

Oysa sürücünün yolculuk sırasında suyun ani yükselişiyle karşılaşması ile bilerek derin suya girmesi farklı durumlardır. Sigortacının bu savunmayı somut delille (kamera kaydı, tanık, araç verileri) ortaya koyması gerekir. Sigortalı açısından dosyayı güçlendiren unsurlar şunlardır:

• Aracın park hâlinde olduğunu gösteren kayıtlar (park yeri, site kamerası, komşu beyanı).
• Seyir hâlindeyse suyun kısa sürede yükseldiğini gösteren videolar ve aynı noktada mahsur kalan çok sayıda araç.
• Alt geçidin trafiğe kapatılmadığını, uyarı levhası konulmadığını gösteren görüntüler.
• Meteoroloji verileri ve yağışın kısa sürede yoğunlaştığını gösteren kayıtlar.
• İhbarın ilk gün yapıldığını ve olayın tutarlı biçimde anlatıldığını gösteren belgeler.

4. Konut ve İş Yeri Poliçelerinde Özel Sorunlar

Konut ve iş yeri sigortalarında sel teminatı, Yangın Sigortası Genel Şartları çerçevesinde ek sözleşme ve sel veya su baskını klozu ile verilir. Bu poliçelerde sık görülen uyuşmazlıklar şunlardır:

• Sel mi, dahili su mu? Yağmur suyunun binaya dışarıdan girmesi sel teminatına, bina içindeki tesisatın patlaması dahili su teminatına girer. Teminatlardan yalnızca biri varsa nitelendirme belirleyici olur.
• Kanalizasyon geri tepmesi: Uygulamadaki klozlarda yağış nedeniyle kanalizasyondan geri tepen suların doğrudan neden olduğu zararlar kapsama alınabilmektedir; kloz metni dikkatle okunmalıdır.
• Yer kayması: Bazı klozlarda sel veya su baskını sonucu dahi olsa yer kayması nedeniyle meydana gelen zararlar istisna olarak düzenlenmiştir.
• Bodrum ve depolar: Bodrum katta bulunan eşya ve emtia için özel şartlar veya muafiyetler öngörülebilir.
• Eksik sigorta: Bina veya eşya bedeli düşük gösterilmişse tazminat oransal olarak azaltılabilir.

5. Adım 1: Sigorta Şirketine Yazılı Başvuru (Tahkim Ön Şartı)

Sigorta Tahkim Komisyonuna doğrudan gidilemez. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu‘nun 30. maddesinin on üçüncü fıkrası uyarınca Komisyona başvurabilmek için, uyuşmazlığa konu olayla ilgili olarak sigorta kuruluşuna gerekli başvurunun yapılmış ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir.

Başvuru dilekçesinde şunlar yer almalıdır:

• Poliçe numarası, hasar dosya numarası, olay tarihi ve yeri.
• Ret veya eksik ödeme gerekçesine karşı somut itirazlarınız.
• Talep edilen tutar ve hesap yöntemi (onarım, rayiç değer, eşya listesi vb.).
• Ekler: fotoğraf ve videolar, kendi eksper raporunuz, faturalar, resmî tutanaklar, meteoroloji verileri.

Başvuruyu e-posta, KEP, noter veya şirketin resmî başvuru kanalı üzerinden, tarihini ispat edebileceğiniz bir yolla yapın. Komisyon başvurusunda başvuru ve cevap tarihleri ayrıca sorulmaktadır.

6. Adım 2: Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru

Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Kanun’un 30. maddesiyle kurulmuştur ve sigorta sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkları sigorta hakemleri aracılığıyla çözer. Başvuru, Komisyonun internet sitesi üzerinden çevrim içi olarak yapılabilir.

Tahkim yolu çoğu zaman mahkemeye göre daha hızlı sonuçlanır ve sigorta uyuşmazlıklarında teknik bilgiye sahip hakemlerin incelemesi avantaj sağlar. Bununla birlikte uyuşmazlık tutarı, delil durumu ve itiraz imkânları gözetilerek tahkim ile dava arasında bilinçli bir seçim yapılmalıdır.

7. Tahkim Yerine Dava Yolu

Sigortalı, tahkime gitmek yerine mahkemede dava da açabilir. Bu durumda görevli mahkeme ve dava şartı olarak arabuluculuğa başvurma zorunluluğu, sigorta ettirenin tüketici olup olmadığına ve uyuşmazlığın niteliğine göre değişir. Bireysel kasko veya konut poliçesinde tüketici mahkemesi, ticari bir işletmenin poliçesinde ise ticaret mahkemesi gündeme gelebilir.

Mahkeme yolunda süreç genellikle daha uzun sürer; buna karşılık daha kapsamlı bir delil incelemesi ve kanun yolu imkânı sunar. Yüksek tutarlı ve teknik incelemenin yoğun olduğu dosyalarda bu yol tercih edilebilir.

8. Faiz, Temerrüt ve Zamanaşımı

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu‘nun 1427. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca sigorta tazminatı, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur. Borç muaccel olunca sigortacı ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer; bu tarihten itibaren faiz talep edilebilir.

Zamanaşımı TTK m.1420’de düzenlenmiştir: sigorta tazminatına ilişkin istemler, tazminatın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Uzun süren yazışmalar zamanaşımını kendiliğinden durdurmaz; süreyi ayrıca takip edin.

9. Eksik Ödeme Teklifi ve İbraname: İmzalamadan Önce

Sel dosyalarında sigorta şirketleri zaman zaman düşük bir tutarla ödeme teklif ederek sigortalıdan ibraname veya “tüm haklarımdan feragat ederim” içerikli bir beyan imzalamasını isteyebilir. Bu tür bir belgeyi imzalamadan önce:

• Teklif edilen tutarın hangi kalemlerden oluştuğunu ve hangi kalemlerin dışarıda bırakıldığını yazılı olarak isteyin.
• Rayiç değer veya onarım bedeli için bağımsız bir eksper görüşü alın.
• Kabul ettiğiniz tutarı “kısmi ödeme” olarak ve fark talebinize ilişkin haklarınızı saklı tuttuğunuzu belirterek almayı değerlendirin.
• İbranamenin içeriğini ve ileride fark talebinize etkisini mutlaka bir hukukçuyla birlikte inceleyin.

10. Sigorta Ödedikten Sonra: Rücu ve Kalan Zarar

Sigorta şirketi zararınızı ödedikten sonra, ödediği tutar kadar sizin yerinize geçer ve sorumlu gördüğü kişi veya kuruma (idare, otopark işletmecisi, site yönetimi, müteahhit) rücu edebilir. Siz ise sigortanın karşılamadığı kalemler (muafiyet, değer kaybı, poliçe dışı eşya, kullanım kaybı) için sorumlu tarafa ayrıca başvurabilirsiniz.

Bu ayrım, aynı zararın iki kez tazmin edilmemesi ilkesine dayanır. İdareye veya üçüncü kişiye başvururken sigortadan aldığınız ödemeyi açıkça belirtmeniz ve yalnızca kalan zararı talep etmeniz, davanın sağlıklı ilerlemesini sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigorta sel hasarımı reddetti, ne yapmalıyım?

Önce ret yazısını ve gerekçesini yazılı olarak isteyin, ardından sigorta şirketine itirazınızı ve delillerinizi içeren yazılı bir başvuru yapın. Talebiniz karşılanmazsa veya 15 iş günü içinde cevap verilmezse Sigorta Tahkim Komisyonuna ya da mahkemeye başvurabilirsiniz.

Teminat dışı olduğunu kim ispat etmelidir?

TTK m.1409/2 uyarınca rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıdadır. Sigortacı bunu soyut iddialarla değil somut delillerle kanıtlamalıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonuna doğrudan başvurabilir miyim?

Hayır. 5684 sayılı Kanun m.30/13 uyarınca önce sigorta şirketine başvurmanız ve talebinizin olumsuz sonuçlandığını ya da 15 iş günü içinde cevap verilmediğini belgelemeniz gerekir.

Her sigorta şirketi için tahkime gidilebilir mi?

Kasko ve konut gibi ihtiyari sigortalarda sigorta şirketinin tahkim sistemine üye olması gerekir. Üye olmayan şirketler için dava yolu kullanılır.

Tahkim başvuru ücreti ne kadar?

Başvuru ücretleri ve parasal sınırlar her yıl güncellenmektedir; farklı kaynaklarda farklı tutarlar dolaştığı için güncel tarifeyi Sigorta Tahkim Komisyonunun resmî sitesinden kontrol etmelisiniz.

Geç ihbar ettim, tazminat hakkım düştü mü?

Kural olarak düşmez. TTK m.1446’ya göre geç bildirim ancak tazminatta bir artışa sebep olmuşsa, kusurun ağırlığına göre indirim yapılabilir.

Sigorta şirketinin eksper raporuna itiraz edebilir miyim?

Evet. Kendi eksperinize rapor hazırlatabilir, bu raporu itiraz başvurunuza ve tahkim dosyanıza ekleyebilirsiniz.

Sigorta alacağı ne zaman zamanaşımına uğrar?

TTK m.1420 uyarınca tazminatın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl içinde.

Düşük ödemeyi kabul edersem fark isteyebilir miyim?

İmzaladığınız belgenin içeriğine bağlıdır. Genel ve kayıtsız bir ibraname fark talebini tartışmalı hâle getirebilir; bu nedenle ödemeyi kısmi ödeme olarak ve haklarınızı saklı tutarak almayı değerlendirin.

Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli?

Sel hasarına ilişkin sigorta uyuşmazlıkları, poliçe metni, genel şartlar ve ilgili klozların birlikte okunmasını gerektirir. Ret yazısındaki gerekçenin hukuken dayanağı olup olmadığı, ispat yükünün TTK m.1409/2 uyarınca kimde bulunduğu, ihbarın içeriğinin ispat yükünü nasıl etkilediği ve klozdaki istisnaların dar yorumlanıp yorumlanamayacağı, dosyanın sonucunu doğrudan belirler. Yargıtay’ın ispat yüküne ilişkin yerleşik yaklaşımını dosyaya doğru uygulamak, çoğu zaman sigortalı lehine sonuç doğurur.

Tahkim ile dava arasında yapılacak tercih, başvuru ön şartlarının yerine getirilmesi, eksper raporlarına itiraz ve ibraname aşamasında atılacak adımlar teknik değerlendirme gerektirir. Hatalı bir ibraname veya eksik hazırlanmış bir başvuru, haklı bir talebin önemli bir kısmının kaybına yol açabilir.

2M Hukuk Avukatlık Bürosu, Tuzla’daki ofisinden İstanbul genelinde ve Kocaeli’de (Gebze, Çayırova, Darıca, Dilovası, İzmit) kasko, konut ve iş yeri sigortası kaynaklı uyuşmazlıklarda Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkeme süreçlerini takip etmektedir. Pendik, Kartal, Maltepe, Ataşehir, Kadıköy ve Üsküdar başta olmak üzere selden etkilenen bölgelerdeki sigortalılar için ret yazısının incelenmesinden tahkim kararının icrasına kadar sürecin tamamında destek sağlıyoruz.

Kaynaklar ve Mevzuat

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut dosyanızdaki süreler ve haklar poliçenize, olayın oluş şekline ve ilgili idareye göre değişebilir.