Kitabın Tanıtımı ve Özeti
Dr. Mehmet Günay’ın kaleme aldığı bu eser, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 6. maddesi çerçevesinde, adil yargılanma hakkının özel hukuk uyuşmazlıklarındaki kapsamını ve iç hukuk uygulamasını derinlemesine incelemektedir. Kitap, adil yargılanma hakkının yalnızca ceza davalarıyla sınırlı olmadığını, medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili tüm özel hukuk davalarında da en az ceza davaları kadar geniş ve etkili bir koruma sağladığını vurgulamaktadır.
Kitabın Ayırt Edici Özellikleri
Yazar, önsözde eserin benzerlerinden ayrılan yönlerini açıkça ortaya koymaktadır: Kitap, AİHS’in 6. maddesinin özel hukuk uyuşmazlıklarına uygulanışına dair AİHM içtihatlarını sistematik biçimde derleyip yorumlamakta, bu kararları Türk iç hukuku ile karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Her ana ve alt başlık sonunda, iç hukuk uygulamasına eleştirel bir bakış sunulmakta; gereksiz ayrıntılardan kaçınılarak, uygulayıcıların pratikte karşılaşabileceği sorunlara çözüm önerileri getirilmektedir. Eser, özellikle avukatlar ve özel hukuk yargıçları için bir başvuru kaynağı ve el kitabı niteliğinde hazırlanmıştır.
İçerik ve Bölümler
Kitap dört ana bölümden oluşmaktadır:
Adil Yargılanma Hakkı Kavramı, İçeriği ve Niteliği ile Uygulama Alanı:
Bu bölümde adil yargılanma hakkının tanımı, kapsamı, usulî ve maddî boyutları ile hangi davalarda uygulanacağı ayrıntılı biçimde açıklanır. AİHS’in 6. maddesinin lafzı ve AİHM’in “yaşayan belge” yaklaşımıyla getirdiği dinamik yorumlar ele alınır.
Adil Yargılanma Hakkının Medeni Hak ve Yükümlülüklerle İlgili Özel Hukuk Uyuşmazlıklarına Uygulanması:
Medeni hak ve yükümlülük kavramının içeriği, AİHM’in özerk yorum ilkesiyle nasıl belirlendiği, klasik ve klasik olmayan özel hukuk uyuşmazlıklarının kapsamı, devletin taraf olduğu davalarda uygulama alanı ve sınırları incelenir.
Adil Yargılanma Hakkının Medeni Hak ve Yükümlülüklerle İlgili Uyuşmazlıklara Uygulanabilirlik Şartları:
Bir uyuşmazlığın adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilebilmesi için gereken koşullar (örneğin, gerçek ve ciddi bir uyuşmazlık bulunması, iç hukukta tanınmış bir hakla bağlantı, ihlal iddiasının yargılama sürecinde gerçekleşmiş olması gibi) detaylandırılır.
Özel Hukuk Uyuşmazlıklarında Sözleşme’nin 6. Maddesi Uyarınca Sahip Olunan Genel, Özel ve Tamamlayıcı Hak ve İlkeler:
Mahkemeye başvuru hakkı, bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma, makul sürede yargılanma, aleni yargılanma, hakkaniyete uygun yargılanma, silahların eşitliği, çelişmeli yargılama, gerekçeli karar hakkı gibi temel güvenceler ile masumiyet karinesi ve aynı suçtan iki kez yargılanmama yasağı gibi özel ilkeler kapsamlı biçimde ele alınır.
Kimler İçin?
Bu eser, adil yargılanma hakkının özel hukuk boyutunu hem teorik hem pratik açıdan anlamak isteyen hukukçular, avukatlar, yargıçlar ve akademisyenler için vazgeçilmez bir başvuru kaynağıdır. Ayrıca, AİHM içtihatları ile Türk iç hukuku arasındaki ilişkiyi görmek isteyen uygulayıcılar için de yol gösterici niteliktedir.
Sonuç
Dr. Mehmet Günay’ın titizlikle hazırladığı bu kitap, AİHS’in 6. maddesinin özel hukuk uyuşmazlıklarındaki yansımalarını, AİHM kararları ışığında ve Türk iç hukuku ile karşılaştırmalı olarak ele alarak, adil yargılanma hakkının kapsamı ve uygulamasına dair kapsamlı ve güncel bir rehber sunmaktadır. Adil yargılanma hakkı konusunda güvenilir, pratik ve eleştirel bir kaynak arayanlar için ideal bir eserdir.
Sipariş Ver
İÇİNDEKİLER
I. Adil Yargılanma Hakkı Kavramı, İçeriği ve Niteliği ile Uygulama Alanı
A) Adil Yargılanma Hakkı Kavramı
B) Adil Yargılanma Hakkının İçeriği
C) Adil Yargılanma Hakkının Niteliği
D) Adil Yargılanma Hakkının Uygulama Alanı
II. Adil Yargılanma Hakkının Medeni Hak ve Yükümlülüklerle İlgili Özel Hukuk Uyuşmazlıklarına Uygulanması
A) Medeni Hak ve Yükümlülük Kavramı ve İçeriği
B) Bir Hak ve Yükümlülüğün Medeni Nitelikte Olup Olmadığının Değerlendirilmesi
1. Hak ve Yükümlülüğün Maddi Niteliği Testi
2. Ulusal Hukuktaki Sınıflandırma Testi
3. Sözleşme’nin Genel Amacı ve Konusuna Uygun Dar Yorum Testi
C) Medeni Hak ve Yükümlülük Kapsamında Kalan Özel Hukuk Uyuşmazlıklarının Uygulama Alanı
1. Bireyler Arasında Doğan Özel Hukuk Uyuşmazlıklarında Uygulanması
2. Kamu Hukuku Alanına Giren Ancak Sonuçları Açısından Özel Hukuk Unsurları Ağır Basan Uyuşmazlıklara Uygulanması
a. Kamu Görevine Alım, Atama, Terfi ile Hizmet ve Göreve Son Vermeye İlişkin Uyuşmazlıklarda 6. Maddenin Uygulanması
b. Mesleki Kuruluş, Birlik, Oda veya Örgütlerin Organlarının Üyeliklerine/Seçimlerine İlişkin Uyuşmazlıklarda 6. Maddenin Uygulanması
c. Mesleki Disiplin Kurullarınca Verilen Disiplin Kararlarına 6. Maddenin Uygulanması
3. İhtiyati veya Geçici Tedbir Kararlarına İlişkin Yargılamalarda 6. Maddenin Uygulanması
D) Medeni Hak ve Yükümlülük Kapsamı Dışında Kalan Uyuşmazlıklar
III. Adil Yargılanma Hakkının Medeni Hak ve Yükümlülüklerle İlgili Uyuşmazlıklara Uygulanabilirlik Şartları
A) Gerçek ve Ciddi Bir Uyuşmazlığın Bulunması
B) Uyuşmazlığın İç Hukukta Tanınmış Medeni Nitelikte Bir Hakla Bağlantılı Olması ve Etki Doğurması
1. İç Hukukta Tanınmış Olma Unsuru
2. Bağlantılı ve Etkili Olma Unsuru
C) Yargılama Sürecinde 6. Maddeyle Korunan Bir Hak veya İlkenin İhlal Edilmiş Olması
1. İhlal İddiasının 6/1. Fıkrada Korunan Bir Hak ve İlkeye İlişkin Olması
2. İleri Sürülen İhlalin Yargılama Sürecinde Gerçekleştirilmiş Olması
D) Uyuşmazlığın Esası Hakkında Bir Karar Verilmiş Olması
IV. Özel Hukuk Uyuşmazlıklarında Sözleşme’nin 6. Maddesi Uyarınca Sahip Olunan Genel, Özel ve Tamamlayıcı Nitelikte Hak ve İlkeler
A) Genel Nitelikteki Hak ve İlkeler
1. Mahkemeye Başvuru Hakkı
a. Kavram ve İçerik
b. Nitelik ve Sınırlama
c. Sınırlama Tür ve Şekilleri
aa. Mahkeme Harcı Ödeme Zorunluluğunun Öngörülmesi
bb. İstinaf veya Temyiz İşlemlerinin Sınırlandırılması
cc. Dava Açma Süresinin Sınırlandırılması
dd. Belirli Kişi veya Gruplara Dava Muafiyetinin Tanınması
ee. Cezai Nitelikte Düzenleme Yapılması
d. Mahkemeye Başvuru Hakkı İhlallerinin Çeşitli Görünümleri
aa. Mahkeme Kararının Uygulanmaması
bb. Adli Yardım Talebinin Reddedilmesi Nedeniyle Davanın Açılamaması
cc. Dava Açma Süresinin Kısa Tutulması veya Yanlış Yorumlanması Nedeniyle Davanın Açılamaması
dd. Üst Kanun Yoluna Başvurunun Engellenmesi veya Aşırı Derecede Sınırlanması
ee. Uyuşmazlığa Uygulanacak Kanun Maddesinin Yasama Organınca İlgası veya AYM Tarafından İptali Nedeniyle Derdest Davanın Durdurulması/Ertelenmesi
ff. Yasal Olarak Tanınan Mahkemeye Başvuru Hakkının Fiilen Engellenmesi
gg. Açılan Davanın Hakları Etkilenecek Kişiye İhbar Edilmemesi
hh. Mahkemeye Başvuru Hakkının Yasal Olarak Engellenmesi
ıı. Sonradan Yasa Çıkarılarak Nihai Mahkeme Kararı Sonucunun Ortadan Kaldırılması veya Etkilerinin Azaltılması
2. Yasayla Kurulmuş, Bağımsız ve Tarafsız Mahkemede Yargılanma Hakkı
a. Yargılama Yerinin “Mahkeme” Niteliğine Sahip Olması
b. Mahkemenin Yasayla Kurulmuş Olması
c. Mahkemenin Bağımsız Olması
aa. Bağımsız Mahkeme Kavramı
bb. Bir Mahkemenin Bağımsız Olup Olmadığının Değerlendirilmesi
aaa. Yargıçların Atanma Şekli ve Görev Süreleri Açısından Değerlendirme
bbb. Baskılara Karşı Güvencelerin Varlığı Açısından Değerlendirme
ccc. Bağımsız Görünüm Sergilenmesi Açısından Değerlendirme
d. Mahkemenin Tarafsız Olması
aa. Tarafsız Mahkeme Kavramı
bb. Bir Mahkemenin Tarafsız Olup Olmadığının Değerlendirilmesi
aaa. Subjektif Tarafsızlık Açısından Değerlendirme
bbb. Objektif Tarafsızlık Açısından Değerlendirme
aaaa. Fonksiyonel Nitelikteki Taraflılık Durumları
i. Mahkeme Yargıcının Geçmişte Farklı Adli Görevleri Yerine Getirmesi
ii. Yargıcın Hiyerarşik Bağları ve Diğer Bağlantıları
bbbb. Şahsi Nitelikteki Taraflılık Durumları
ccc. Yürütme Organının Davayı Etkilemek Amacıyla Müdahale Etmesi
e. Bağımsız ve Tarafsız Mahkeme Kavramları Arasındaki Bağlantı
3. Makul Sürede Yargılanma Hakkı
a. Makul Süre Kuralının Amaç ve Kapsamı
b. Makul Sürenin Aşılmasına Etki Eden Faktörler
aa. Davanın Karmaşıklığı
bb. Tarafların Tutum ve Davranışları
cc. Yetkili Makamların Kusur ve İhmalleri
aaa. Doğrudan Yargılamayı Yapan Adli Makamların Kusur ve İhmallerinden Kaynaklanan Gecikmeler
bbb. Devletin Gerekli Tedbirleri Almamasından Kaynaklanan Gecikmeler
ccc. Diğer Kamu Kurum/Kuruluşlarının Kusur ve İhmallerinden Kaynaklanan Gecikmeler
dd. Uyuşmazlık Konusunun Önemi / Tehlikede Olan Menfaatin Türü
c. Makul Süreyi Aşan Yargılamalar İçin Etkin Bir İç Hukuk Yolunun Öngörülmemesi
4. Aleni Yargılanma Hakkı
a. Yargılamanın Duruşmalı Yapılması
b. Duruşmanın Kamuya ve Basına Açık Olması
5. Aleni Hüküm Hakkı
6. Hakkaniyete Uygun Yargılanma Hakkı
a. Duruşmada Hazır Bulunma ve Duruşmaya Etkin Katılım Hakkı
b. Silahların Eşitliği İlkesi
aa. Kavram
bb. Amaç ve Kapsam
cc. Silahların Eşitliği İlkesini İhlal Eden Yaygın Görünüm Şekilleri
aaa. Taraflara Tanıklarını Eşit Şartlarda Çağırma ve Dinletme İmkanının Sunulmaması
bbb. Davayı Başarısızlığa Uğratmak Amacıyla Geriye Doğru Etkili Yasal Düzenleme Yapılması
ccc. Taraflardan Birinin Dosyadaki Bilgi ve Belgelere Erişememesi
ddd. Özel Hukuk Uyuşmazlıklarında Etkin Rolü Bulunan Savcıya Taraflar Karşısında Ayrıcalık Tanınması
eee. Temyiz Talebinin Diğer Tarafa Tebliğ Edilmemesi
fff. Adli Yardımda Bulunulmaması
ggg. Bir Tarafa, Diğer Tarafın Sunduğu Bilgi ve Belgelere Karşı Cevap Verme İmkanının Tanınmaması
c. Çelişmeli Yargılama İlkesi
d. Davanın Başarısızlığa Uğratılması Amacıyla Geriye Dönük Yasal Düzenleme Yapılması Yasağı
e. Davacının Davasını Sunma Özgürlüğüne Müdahale Yasağı
f. Dava Dosyasının ve Uyuşmazlığın Özenle İncelenmesini İsteme Hakkı
g. Nihai Kararların Kesinliği ve Bağlayıcılığı İlkesi
h. Tazminat Taleplerinde Tazminat Miktarı ile Nedensellik Bağının Hakkaniyete Uygun Değerlendirilmesi Kuralı
ı. Yazılı-Görsel Haberlerin Davayı Etkileyecek Karşıt Kampanyaya Dönüşmesi
i. Gerekçeli Karar Hakkı
j. Doğrudanlık İlkesi
k. Dava Dosyasını İnceleme ve Örneğini Alma Hakkı
l. Delillerin Kabul Edilebilirliğine ve İspata İlişkin İlkeler
aa. Delillerin Kabul Edilebilirliğine İlişkin AİHM’in Genel Yaklaşımı
bb. Tanık Delilinin Kabul Edilebilirliği
cc. Bilirkişi Delilinin Kabul Edilebilirliği
dd. Hukuka Aykırı Delillerin Kabul Edilebilirliği
aaa. Hukuka Aykırı Elde Edilen Delilin Kullanılması
bbb. İşkence ve Kötü Muamele Yoluyla Elde Edilen Delillerin Kullanılması
ee. Delillerin İspat Değeri ve İspat Yükümlülüğü
m. Yerleşik Yüksek Yargı İçtihatlarının Değiştirilmesi veya İçtihat Birliğinin Sağlanamaması Nedeniyle Çelişkili Kararların Verilmesi
aa. Yerleşik Yüksek Mahkeme İçtihatlarının Değiştirilmesi Nedeniyle Çelişkili Kararların Verilmesi
bb. İçtihat Birliğinin Sağlanamaması Nedeniyle Çelişkili Kararların Verilmesi
aaa. Aynı Yargı Kolu İçindeki Yüksek Mahkemelerin Çelişkili Kararlar Vermesi
bbb. Farklı Yargı Kolundaki Yüksek Mahkemelerin Çelişkili Kararlar Vermesi
ccc. Bir İlk Derece Mahkemesinin Aynı Konuda Farklı Kararlar Vermesi
B) Özel/Tamamlayıcı Hak ve İlkeler
1. Masumiyet Karinesi
a. Kavram, İçerik ve Amaç
b. Uygulama Alanı
aa. Cezai Davalarında Uygulama Alanı
bb. Cezai Olmayan Davalarda (Özel Hukuk Uyuşmazlıklarında) Uygulama Alanı
c. Masumiyet Karinesinin İhlaline Sebebiyet Veren Beyan, Görüş ve Davranışlar
aa. Mahkeme Yargıçlarının Beyan, Görüş ve Davranışlarından Kaynaklanan İhlaller
bb. Kamu Görevlilerinin Beyan ve Görüşlerinden Kaynaklanan İhlaller
cc. Basın Kuruluşları veya Sivil Üçüncü Kişilerin Beyanlarından Kaynaklanan İhlaller
2. Aynı Suçtan İki Kez Yargılanma ve Cezalandırma Yasağı
a. Yasağın İçeriği ve Niteliği
b. Yasağın Cezai Olmayan Davalarda Uygulama Alanı
Kaynakça
Sipariş Ver
