2026 Güncel Başvuru, Şartlar, Red Nedenleri ve Uzatma Rehberi
Kısa dönem ikamet izni, Türkiye’de geçici amaçlarla bulunan yabancıların yasal olarak kalabilmesini sağlayan en yaygın ikamet izni türüdür. Özellikle İstanbul, Tuzla, Pendik, Kartal ve Maltepe gibi yabancı nüfusun yoğun olduğu ilçelerde, bu izin türüne ilişkin başvurular ve red işlemleri oldukça sık görülmektedir.
Bu rehberde; kısa dönem ikamet izni kimlere verilir, hangi belgeler gerekir, neden reddedilir, nasıl uzatılır ve hukuki itiraz yolları nelerdir sorularının tamamına tek bir içerikte cevap bulabilirsiniz.
1. Kısa Dönem İkamet İzni Nedir?
Tanım: Kısa Dönem İkamet İzni, Türkiye’de geçici amaçlarla belirli süreli olarak bulunan yabancılara verilen bir ikamet izni türüdür. İzin, genel olarak en fazla iki yıl süreyle düzenlenir. Ancak, yatırımcılar ve KKTC vatandaşları gibi bazı özel durumlar için izin süresi beş yıla kadar çıkabilir. Bu ikamet izni; bilimsel araştırma, iş bağlantısı, turistik ziyaret, eğitim, tedavi gibi geçici amaçlarla kalacak olan yabancılara yöneliktir. (6458 sayılı YUKK, m. 31)
Başvuru Yeri ve Süresi: Yurt içinden yapılacak başvurular, valiliklere iletilirken yurt dışından yapılan başvurular, ilgili Türk konsolosluklarına iletilir. Yurt içindeki başvurular, yabancının yasal süresi dolmadan yapılmalıdır. Başvuruların, ikamet süresi sona ermeden en az 60 gün önce tamamlanması gerekmektedir. (YUKK Uygulama Yönetmeliği, m. 21/1-5)
Süre: Normalde en fazla iki yıl süreyle verilen bu izin, bazı özel durumlarda (örneğin KKTC vatandaşları ve yatırımcılar) beş yıla kadar verilebilir. Ayrıca Türkçe kurslarına katılanlar için kurs süresi kadar ikamet izni verilir ve en fazla iki defa uzatılabilir. (YUKK Uygulama Yönetmeliği, m. 28/2, m. 28/13)
Yasal Dayanak: Bu ikamet izni, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 31-33. maddeleri ile YUKK Uygulama Yönetmeliği’nin 28 ve 29. maddelerinde düzenlenmiştir. (YUKK m. 31-33; Yönetmelik m. 28-29)
Amaç: Türkiye’ye geçici amaçlarla gelen yabancıların yasal çerçevede ülkeye giriş, kalış ve ikamet haklarını düzenlemeyi, kamu düzenini ve güvenliğini koruyarak uyum sürecini desteklemeyi hedefler. (YUKK m. 31-33)
2. Kısa Dönem İkamet İzni Verilebilecek Kişiler ve Amaçları
Bilimsel Araştırma (YUKK m. 31/1-a; Uygulama Yönetmeliği m. 28/2): Türkiye’de bilimsel araştırma yapacak yabancılara verilir. Arkeolojik kazı çalışmaları gibi izin gerektiren araştırmalar için Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan veya ilgili üniversitelerden izin belgesi alınmalıdır. İzne tabi olmayan araştırmalarda ise beyan sunulması yeterlidir.
Taşınmaz Sahipleri (YUKK m. 31/1-b; Uygulama Yönetmeliği m. 28/3): Türkiye’de konut niteliğinde taşınmaz mülk sahibi olan yabancılar, bu mülklerini kullanmak üzere ikamet izni başvurusu yapabilir. Aile bireyleri de aynı izne başvurabilir. Mülkün konut olarak kullanılabilecek nitelikte olması şarttır. Konut niteliği taşımayan taşınmazlar için bu izin verilemez.
Ticari Bağlantı veya İş Kurma (YUKK m. 31/1-c; Uygulama Yönetmeliği m. 28/4): Türkiye’de iş kurma veya ticari bağlantılar kurmak amacıyla gelen yabancılara verilir. Ticari ortaklardan alınacak davet mektubu gibi belgelerle başvuru yapılmalıdır. Üç ayı aşan kalış durumunda, iş yeri açılış belgesi sunulması zorunludur.
Hizmet İçi Eğitim (YUKK m. 31/1-ç; Uygulama Yönetmeliği m. 28/5): Türkiye’deki bir kurum veya kuruluşta hizmet içi eğitim alacak yabancılar, eğitim süresi boyunca geçerli olacak şekilde ikamet izni alabilir. Eğitim içeriğini ve süresini gösterir belgeler sunulmalıdır.
Eğitim veya Değişim Programları (YUKK m. 31/1-d; Uygulama Yönetmeliği m. 28/6): Türkiye’de uluslararası anlaşmalar doğrultusunda öğrenci değişim programlarına (örneğin Erasmus) katılacak yabancılar, eğitim süresi boyunca ikamet izni alabilir. Sigorta işlemlerini tamamlayan öğrenciler için sağlık sigortası aranmaz.
Turistik Amaçlar (YUKK m. 31/1-e; Uygulama Yönetmeliği m. 28/7): Turistik ziyaret amacıyla Türkiye’ye gelen yabancılar, kalacakları süre, konaklama planı ve diğer detayları içeren belgelerle ikamet izni başvurusu yapabilir.
Tedavi (YUKK m. 31/1-f; Uygulama Yönetmeliği m. 28/11): Kamu veya özel hastanelerde tedavi görecek yabancılara verilir. Tedavi süresi boyunca geçerli bir ikamet izni alınabilir. Tedavi masraflarını kendisi karşılayan yabancılardan sağlık sigortası istenir.
Adli veya İdari Karara Bağlı Kalış (YUKK m. 31/1-g; Uygulama Yönetmeliği m. 28/12): Türkiye’de adli veya idari bir karar nedeniyle kalması gereken yabancılar için verilir. Kalma süresi, adli veya idari kararın gerekleri doğrultusunda belirlenir.
Diğer Amaçlar (YUKK m. 31/1-h-j; Uygulama Yönetmeliği m. 28/13-14): Kamu kurumları aracılığıyla eğitim, staj veya kurs programlarına katılacak olanlar, MEB onaylı Türkçe kurslarına katılanlar ve Türkiye’de yükseköğrenimlerini tamamlayan mezunlar için de kısa dönem ikamet izni verilebilir.
3. Kısa Dönem İkamet İzni Başvuru Şartları
Başvuru ve Belgeler (YUKK m. 32/1-a; Uygulama Yönetmeliği m. 28): Başvuruların, valilik veya yurt dışından yapıldığında konsolosluklara yapılması esastır. Gerekli belgeler Genel Müdürlük tarafından belirlenir ve başvuru sahibi bu belgeleri eksiksiz sunmalıdır. Başvuru sahiplerinin, geçerli bir ikamet izni başvurusu için kalacakları süreyi ve konaklama yerlerini gösterir belgeleri hazırlamaları gerekir. (Yönetmelik m. 21/1)
Yasal Durum (YUKK m. 32/1-b): Yabancıların, kamu düzeni ve güvenliğini tehdit etmemesi gerekir. Adli sicil kaydı talep edilirse sunulmalıdır. (YUKK m. 32/1-b; Yönetmelik m. 21/6)
Konaklama Şartı (YUKK m. 32/1-c): Genel sağlık ve güvenlik şartlarına uygun konaklama sağlanması zorunludur. Otel rezervasyonları, kira sözleşmeleri veya tapu belgeleri gibi belgelerle konaklama kanıtlanmalıdır. (Yönetmelik m. 22/7)
Adres Beyanı (YUKK m. 32/1-d): Türkiye’de kalınacak adresin beyanı zorunludur ve ikamet izni alındıktan sonra adres kayıt sistemine kayıt yapılmalıdır. Yabancı, sabit bir adres veya konaklama adresini belirtmelidir. (Yönetmelik m. 22/8)
Sağlık Sigortası (Uygulama Yönetmeliği m. 28/10): Türkiye’de geçerli bir sağlık sigortasına sahip olunması gereklidir. Türkiye’de sağlık sigortası bulunmayanlardan, yıl sonu yenilemek üzere bir yıllık özel sağlık sigortası aranır. (Yönetmelik m. 22/13-14)
4. Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler
E-İkamet ve Başvuru Süresi (YUKK Uygulama Yönetmeliği, m. 21/1, 5): Yurt içinden başvurularda valiliklere, yurt dışından başvurularda konsolosluklara yapılan başvurular e-ikamet sistemi üzerinden alınır. Başvuru süresi, vize süresini 10 güne kadar aşmış yabancılar için de geçerlidir. Başvurunun, ikamet süresi sona ermeden en az 60 gün önce yapılması zorunludur.
Başvuruda Sunulacak Belgeler: Başvuru formu, pasaport veya pasaport yerine geçen belge, biyometrik fotoğraf, mali yeterliliği gösterir beyan, sağlık sigortası ve harç bedelinin ödendiğine dair belge gibi belgeler sunulmalıdır. (YUKK m. 33; Uygulama Yönetmeliği m. 21/1-5)
5. İkamet İzninin Red, İptal ve Uzatma Yapılmama Nedenleri
Red Nedenleri (YUKK m. 32): Başvuru için gereken belgeler eksik veya koşullar sağlanmamışsa başvuru reddedilir. İzin, amacına aykırı kullanım veya kamu düzenine tehdit hallerinde iptal edilir. (YUKK m. 32/1)
İptal Durumları: Yabancı hakkında sınır dışı edilme veya Türkiye’ye giriş yasağı varsa ikamet izni iptal edilir. Kamu sağlığını tehdit eden hastalıklar varsa ek sağlık raporu istenebilir. (Yönetmelik m. 22/4-5)
Uzatılmama Koşulları: Kısa dönem ikamet izni, yabancının ülkede kalmasının gerekliliğini ortadan kaldıran durumlarda uzatılmaz. İkamet süresi sona ermeden en az 60 gün önce başvuru yapılması gerekir. (YUKK m. 33/1; Yönetmelik m. 21/6-8)
6. Kısa Dönem İkamet İzni Uzatma İşlemi
Uzatma Süresi: İzin, her defasında iki yıla kadar uzatılabilir. Uzatma başvuruları en geç 60 gün önce yapılmalıdır. Uzatmalarda, geçerli sağlık sigortası ve mali yeterliliği kanıtlayan belgeler sunulmalıdır. (YUKK m. 31/2; Yönetmelik m. 21/6)
Gerekli Belgeler: Uzatmada, geçerli sağlık sigortası, adres bilgisi, başvuru formu ve pasaport gibi önceki başvuru belgeleri tekrar sunulur. (Yönetmelik m. 23)
7. Red ve İptal Durumunda Hukuki Haklar
İtiraz ve Dava Açma Hakkı (YUKK m. 80-82): İkamet izni reddedilen veya iptal edilen yabancılar, 60 gün içinde Göç İdaresi’ne itiraz edebilir. Göç İdaresi olumsuz karar verirse, idare mahkemesinde dava açılabilir.
İdari Süreçler: İtiraz sürecinde herhangi bir eksiklik varsa yabancıya 30 gün süre tanınır. Başvuru 90 gün içinde sonuçlandırılır. (Yönetmelik m. 22/1-2)
8. Uzatma Başvurularının Reddi ve Hukuki Süreç
Red Nedenleri (YUKK m. 33): Uzatma başvuruları, gerekli belgelerin eksikliği veya usule uygun yapılmaması gibi nedenlerle reddedilir. Göç İdaresi reddetme hakkına sahiptir. (YUKK m. 33/1)
İtiraz ve Dava Süreci: Ret durumunda 60 gün içinde dava açılabilir. İtiraz sürecinde yabancının Türkiye’de kalması sağlanır ve başvuru sonuçlanıncaya kadar bekletilir. (YUKK m. 80-82)
9. Kısa Dönem İkamet İzninden Diğer İkamet Türlerine Geçiş
Geçiş Koşulları: Yabancının, geçmek istediği yeni ikamet türünün gerektirdiği şartları karşılaması gerekir. Aile ikamet iznine geçiş yapacaklar, evlilik veya çocuk üzerinden başvuru yapabilir. (YUKK m. 34; Yönetmelik m. 23/2-3)
Başvuru ve Belgelerin Teslimi: Başvurular, e-ikamet sistemi üzerinden yapılır. Belgeler İl Göç İdaresine sunulmalıdır. (Yönetmelik m. 23/1)
10. Kısa Dönem İkamet İzni Başvuru ve Uzatma Maliyetleri
Maliyet : Kısa dönem ikamet izni başvuru ve uzatma işlemlerinde harç bedeli, sağlık sigortası ve noter ücretleri bulunur. Başvuru sırasında tahakkuk eden harçlar, 492 sayılı Harçlar Kanunu’na göre belirlenir. 2024 yılı itibariyle kısa dönem ikamet izni başvuru ve uzatma işlemleri için ödenmesi gereken toplam maliyet, başvuru yapılan yabancı için yaklaşık olarak 10.000 TL ile 12.000 TL arasında değişmektedir. Bu maliyet, ikamet izni kart ücreti olan 565,00 TL, ikamet izni harç ücreti 1.040 TL, tek giriş vize harcı 5.476,00 TL, noter ve tercüme işlemleri için ortalama 1.800 TL ve sağlık sigortası için ödenecek olan 1.000 TL – 4.000 TL arasında değişen tutarlardan oluşmaktadır. Ayrıca, ikamet tezkere ücreti olarak ilk ay için her gün 381,90 TL harç uygulanır ve bu harç, ilk ay için en az 381,90 TL ve en fazla 1.962,60 TL tutarında olabilir. İlk aydan sonraki aylar için ise ay kesirleri tam ay olarak dikkate alınarak hesaplama yapılır. Bu kalemler, başvuru sürecinde belirlenen harçlar olup, Göç İdaresi tarafından başvuruda istenen belgelerle birlikte sunulmalıdır.
Harcın Ödenmesi: İkamet izni harcı ve kart bedeli, başvuru sırasında belirtilen bankalara yatırılmalı ve makbuz belgelerle birlikte teslim edilmelidir. (Yönetmelik m. 21/9, m. 23/4)
Avukatlık Ücreti: Başvuru sürecinde hukuki destek alınması halinde, avukatlık ücretleri de toplam maliyete eklenebilir. Bir yazı önerisi.
Kısa Dönem İkamet İzni Kimler İçin Verilir?
Kısa dönem ikamet izni; Türkiye’ye kalıcı yerleşme amacı olmadan, ancak belirli ve geçici bir gerekçeyle gelen yabancılara verilir. En sık verilen durumlar şunlardır:
Turistik amaçlarla Türkiye’de kalmak isteyenler
Türkiye’de taşınmaz (konut) sahibi olan yabancılar
Ticari bağlantı kurmak veya iş geliştirmek isteyenler
Bilimsel araştırma, akademik çalışma yapanlar
Tedavi amacıyla Türkiye’de bulunanlar
Türkçe kursu, staj, hizmet içi eğitim programlarına katılanlar
Mahkeme veya idari karar nedeniyle Türkiye’de kalması gerekenler
Bu izin, genel kural olarak en fazla 2 yıl verilir. Yatırımcılar ve KKTC vatandaşları için bu süre 5 yıla kadar çıkabilir.
Kısa Dönem İkamet İzni Başvuru Şartları Nelerdir?
Başvurunun kabul edilmesi için yabancının:
Yasal giriş yapmış olması,
Geçerli pasaporta sahip olması,
Türkiye’de kalacağı adres ve konaklamayı belgelemesi,
Geçerli sağlık sigortası sunması,
Kamu düzeni ve güvenliğini tehdit etmemesi
gerekmektedir.
Başvurular e-ikamet sistemi üzerinden yapılır ve ikamet süresi bitmeden en az 60 gün önce tamamlanmalıdır. İstanbul’da başvurular İl Göç İdaresi tarafından değerlendirilir; Tuzla, Pendik, Kartal ve Maltepe ilçelerindeki dosyalar da İstanbul İl Göç İdaresi uygulamasına tabidir.
Kısa Dönem İkamet İzni Neden Reddedilir veya İptal Edilir?
Uygulamada en sık karşılaşılan red ve iptal nedenleri şunlardır:
Başvuru amacının inandırıcı bulunmaması
Konaklama veya adres bilgilerinin yetersiz olması
Sağlık sigortasının geçersiz olması
Önceki ikamet izninin amacına aykırı kullanılması
Hakkında sınır dışı kararı veya giriş yasağı bulunması
Dosyada eksik belge olması
Kısa Dönem İkamet İzni Uzatma İşlemi Nasıl Yapılır?
Kısa dönem ikamet izni süresi dolmadan önce uzatma başvurusu yapılabilir. Uzatma işlemleri de e-ikamet sistemi üzerinden yürütülür ve her uzatma en fazla 2 yıl için verilir.
Uzatmada yeniden:
Sağlık sigortası
Adres bilgisi
Mali yeterlilik
belgeleri sunulmalıdır.
Uzatma talebi reddedilirse, yabancının Türkiye’de kalış hakkı tehlikeye girebilir.
Kısa dönem ikamet izni turistik amaçla alınabilir mi?
Evet. Turistik amaçlarla Türkiye’de kalmak isteyen yabancılar kısa dönem ikamet iznine başvurabilir. Ancak son yıllarda turistik başvurular çok daha sıkı denetlenmektedir.
Kısa dönem ikamet izni reddedilirse Türkiye’den çıkmak zorunda mıyım?
Red kararına karşı 60 gün içinde itiraz veya idari dava açılabilir. Dava süresince yabancının Türkiye’de kalmasına çoğu zaman izin verilir.
Kısa dönem ikamet izni ile çalışabilir miyim?
Hayır. Bu izin çalışma hakkı vermez. Çalışmak isteyen yabancının ayrıca çalışma izni alması gerekir.
Kısa dönem ikamet izni aile ikametine çevrilebilir mi?
Evet. Gerekli şartlar sağlanıyorsa kısa dönem ikamet izninden aile ikamet iznine geçiş mümkündür.
Kısa Dönem İkamet İzni Sürecinde Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli?
Kısa dönem ikamet izni başvuruları, yalnızca belge tesliminden ibaret değildir. Özellikle İstanbul, Tuzla, Pendik, Kartal ve Maltepe bölgelerinde Göç İdaresi uygulamaları oldukça katıdır. En küçük hata, yabancının ikamet reddi, hatta sınır dışı süreci ile karşılaşmasına yol açabilir.
Bir İstanbul yabancı avukatı veya Tuzla yabancı avukatı desteği;
Dosyanın baştan doğru kurgulanmasını,
Red riskinin minimize edilmesini,
Geri gönderme merkezi geçmişi olan dosyaların doğru yönetilmesini,
Red ve iptal kararlarına karşı etkili dava süreci yürütülmesini
sağlar.
Özellikle Tuzla Geri Gönderme Merkezi ile temaslı dosyalarda, sürecin uzman bir Tuzla avukat tarafından yürütülmesi hayati öneme sahiptir. Bu noktada, 2M Hukuk Avukatlık Ofisi, kısa dönem ikamet izni, uzatma, red ve iptal davaları ile yabancılar hukuku alanında önleyici ve stratejik bir yaklaşım sunmaktadır.
