Türkiye’de ikamet izni başvurusu yapmayı planlayan yabancıların en sık sorduğu sorulardan biri şudur:
“Pasaportumun süresi dolduysa ikamet iznine başvurabilir miyim?” Bu sorunun cevabı, uygulamada sıkça yanlış anlaşılan ancak mevzuatta açıkça düzenlenmiş bir kurala dayanmaktadır. Bu yazıda, süresi dolmuş pasaportla ikamet izni başvurusu yapılıp yapılamayacağını ve e-İkamet sistemindeki uygulamanın ne anlama geldiğini açık ve net şekilde ele alıyoruz.
İkamet İzni İçin Pasaport Süresi Şartı Nedir?
İkamet izni başvurularında temel kural şudur: Yabancının pasaportunun (veya pasaport yerine geçen belgesinin), talep edilen ikamet izni süresinden en az 60 gün daha uzun süreli olması gerekir.
Bu şart, ikamet izninin değerlendirme aşamasında zorunlu olarak aranır. Dolayısıyla geçerlilik süresi sona ermiş bir pasaport, ikamet izni verilmesine hukuken engeldir.
Süresi Dolmuş Pasaportla Başvuru Yapılamaz mı?
Burada önemli bir ayrım bulunmaktadır:
Hukuken: Süresi dolmuş pasaportla ikamet izni verilemez.
Teknik olarak (e-İkamet sistemi açısından): e-İkamet sistemi üzerinden, süresi geçmiş bir pasaport bilgisiyle başvuru ekranı doldurulabilir.
Ancak bu durum, başvurunun kabul edileceği anlamına gelmez.
Uygulamada e-İkamet sisteminde, pasaport süresi alanına yeni almayı planladığınız pasaportun geçerlilik süresi girilebilmektedir. Fakat ikamet izni değerlendirme aşamasında, yabancının gerçekten geçerli ve yeterli süreli bir pasaporta sahip olup olmadığı kontrol edilir.
Pasaport Süresi Yetersizse Ne Olur?
İkamet izni talep edilen süreden 60 gün daha uzun geçerliliği olan pasaport sunulamazsa:
Başvuru olumsuz sonuçlanır,
Dosya eksik belge nedeniyle işleme alınmaz veya reddedilir,
Süre kaybı yaşanır ve bazı durumlarda ikamet ihlali riski doğabilir.
Bu nedenle yalnızca sistemden başvuru yapılmış olması, yabancının hukuken güvende olduğu anlamına gelmez.
Doğru Uygulama Nasıl Olmalıdır?
İkamet izni başvurusu yapacak yabancıların:
Öncelikle geçerli bir pasaport temin etmesi,
Pasaport süresinin, talep edilen ikamet izni süresinden en az 60 gün uzun olduğundan emin olması,
Ardından e-İkamet sistemi üzerinden başvuru yapması
en sağlıklı ve risksiz yöntemdir.
Sonuç: Sistem Açık Olabilir, Hukuki Şartlar Değişmez
Özetle; e-İkamet sistemi, süresi dolmuş pasaportla başvuru yapılmasına teknik olarak izin verebilir. Ancak geçerlilik süresi sona ermiş pasaportla ikamet izni hukuken mümkün değildir. Değerlendirme aşamasında esas alınan kriter, fiilen geçerli ve yeterli süreli pasaporttur. Bu nedenle ikamet izni başvurusu öncesinde pasaport süresinin mutlaka kontrol edilmesi, ileride yaşanabilecek ciddi hak kayıplarının önüne geçecektir. Bir yazı önerisi.
