1. Temel Hukuki Karine ve Edinilmiş Mal Esası

Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 222. maddesi uyarınca, bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar “edinilmiş mal” kabul edilir. Yargıtay kararlarında (8. HD. 2014/17630, 2015/22086, 2010/2909 K), evlilik birliği devam ederken açılan ve para yatırılan banka hesaplarının kural olarak edinilmiş mal sayılacağı ve tasfiyeye tabi tutulacağı vurgulanmaktadır. Hesabın sadece bir eş adına kayıtlı olması, o paranın edinilmiş mal olma niteliğini değiştirmez.

2. İspat Yükümlülüğü ve Kişisel Mal İddiası

Belirli bir malın kendisine ait kişisel mal olduğunu iddia eden eş, bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür (TMK m. 222/1).

Kişisel Mal Sayılan Durumlar: Miras yoluyla gelen paralar, karşılıksız kazandırma (hibe/bağış) yoluyla elde edilen değerler veya evlilik öncesi sahip olunan varlıklar kişisel mal kabul edilir (3. HD. 2020/10206 K, 8. HD. 2013/18308 ).

İspat Araçları: Kişisel mal iddiası; banka kayıtları, hesap hareketleri, mirasçılık belgeleri veya somut delillerle desteklenen tanık beyanlarıyla ispatlanmalıdır. Soyut tanık beyanları tek başına ispat için yeterli görülmemektedir (8. HD. 2014/4585, 2013/19825 K).

Kişisel Malın Geliri: Kişisel malın (örneğin miras kalan paranın) evlilik süresince elde edilen faiz veya kar payı gelirleri, TMK 219/2 uyarınca edinilmiş mal sayılır ve paylaşıma tabidir (2. HD. 2022/4994 , 8. HD. 2011/44 ).

3. Tasfiye Tarihi ve Mevcut Değerin Belirlenmesi

Mal rejiminin tasfiyesinde, boşanma davasının açıldığı tarih (mal rejiminin sona erdiği tarih) esas alınır.

Mevcut Varlık: Kural olarak, boşanma davası tarihinde banka hesabında bulunan bakiye üzerinden katılma alacağı hesaplanır (8. HD. 2014/17121).

Eklenecek Değerler (TMK 229): Eşlerden birinin, diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla boşanma davasından kısa bir süre önce hesaptan para çekmesi veya hesabı kapatması durumunda, bu miktarlar “eklenecek değer” olarak kabul edilir ve sanki hesapta mevcutmuş gibi tasfiyeye dahil edilir (8. HD. 2014/17630 , 2012/10826, 2. HD. 2024/6166 K).

Harcama Savunması: Hesaptan çekilen paranın evlilik birliğinin giderleri için harcandığını iddia eden eş, bu harcamayı ispatlamak zorundadır. Hayatın olağan akışına aykırı miktardaki çekimler, harcama ispatlanamadığı sürece eşin uhdesinde (elinde) kabul edilir (8. HD. 2014/14937, 2014/4585).

4. Paylaşım Oranı ve Katılma Alacağı

Edinilmiş mal niteliğindeki banka hesabındaki paranın tasfiyesinde, diğer eşin “artık değerin” yarısı oranında katılma alacağı hakkı bulunmaktadır (TMK m. 231, 236/1). Mahkemece, banka hesap hareketleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, paranın kaynağı (kişisel/edinilmiş ayrımı) ve mal rejiminin sona erdiği tarihteki değeri belirlenerek karar verilir (8. HD. 2014/2068, 2014/494 K).

5. İkincil Kaynaklar ve Ek Bağlam

İkincil kaynaklardan elde edilen bilgilere göre:

Müşterek (ortak) hesaplarda, aksi ispatlanmadıkça payların eşit olduğu kabul edilir. Eşlerden birinin müşterek hesaptaki paranın tamamını çekmesi, o paranın tamamının kendisine ait olduğu anlamına gelmez (13. HD. 2012/13698 , 8. HD. 2013/223

Evlilik birliği içinde alınan bir taşınmazın bedelinin, eşlerden birinin banka hesabındaki birikimle ödenmesi durumunda, o banka hesabındaki paranın niteliği (kişisel veya edinilmiş olması) taşınmaz üzerindeki hak sahipliği oranını doğrudan etkiler (Özelge 16.01.2019, 8. HD. 2017/12599 ).

Maaş hesapları da dahil olmak üzere tüm birikimlerin bir eşin hesabında toplanması durumunda, bu paraların evlilik birliği için harcandığının ispat yükü parayı elinde bulunduran eştedir (2. HD. 2023/2149 ).

Sonuç: Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, eşlerden biri adına kayıtlı banka hesabındaki para, evlilik birliği içinde edinilmiş gelirlerden oluşuyorsa veya kaynağı ispatlanamıyorsa edinilmiş mal kabul edilerek yarı oranında paylaşıma tabi tutulur. Kişisel mal iddiası ancak somut ve denetlenebilir delillerle ispatlandığında paylaşım dışı bırakılabilir.

Banka hesabı sadece eşlerden birinin adına ise boşanmada paylaşılır mı?

Evet. Banka hesabının yalnızca bir eş adına kayıtlı olması, paranın paylaşım dışı kalmasını sağlamaz. Yargıtay’a göre, evlilik birliği içinde edinilen ve kaynağı kişisel mal olarak ispatlanamayan tüm banka birikimleri edinilmiş maldır ve mal rejimi tasfiyesinde yarı oranında paylaşıma tabidir.

Hesaptaki paranın miras veya bağış olduğunu kim ispatlamak zorundadır?

Paranın kişisel mal olduğunu iddia eden eş bu durumu ispatlamakla yükümlüdür. Sadece “ailem gönderdi” veya “miras parasıydı” şeklindeki beyanlar yeterli değildir. Banka dekontları, mirasçılık belgeleri, bağış iradesini ortaya koyan somut deliller gerekir. İspat edilemeyen hallerde para edinilmiş mal kabul edilir.

Boşanmadan hemen önce hesaptan para çekilirse ne olur?

Boşanma davası açılmadan kısa süre önce, diğer eşin hakkını azaltmak amacıyla yapılan para çekimleri TMK m. 229 kapsamında “eklenecek değer” sayılır. Yani para çekilmiş olsa bile, sanki hesapta duruyormuş gibi tasfiye hesabına dahil edilir. “Ev masrafları için harcadım” savunmasını yapan eş, bu harcamayı somut delillerle ispatlamak zorundadır.

Neden Uzman Avukat Desteği Gerekli?

Banka hesapları, mal rejimi tasfiyesinde en sık uyuşmazlık çıkan ve ispat hatalarının en pahalı sonuçlar doğurduğu alanlardan biridir.
Hesap hareketlerinin yanlış yorumlanması, kişisel mal–edinilmiş mal ayrımının doğru yapılamaması veya boşanma öncesi para transferlerinin hatalı savunulması; yüksek tutarlı katılma alacaklarının kaybedilmesine yol açabilir.

Özellikle;

Miras ve bağış paralarının ispatı

Maaş ve birikim hesaplarının ayrıştırılması

Boşanma öncesi çekilen paraların “eklenecek değer” sayılıp sayılmayacağı

Bilirkişi incelemesinin doğru yönlendirilmesi gibi konular Yargıtay içtihatlarına hâkim uzmanlık gerektirir.

İstanbul Anadolu Yakası’nda; Tuzla, Kartal, Pendik ve Maltepe başta olmak üzere banka hesapları, mal paylaşımı ve katılma alacağı davalarında 2M Hukuk Avukatlık Bürosu, güncel Yargıtay uygulamasına dayalı etkin dava stratejisi, delil yönetimi ve hak kaybını önleyici hukuki danışmanlık sunmaktadır. Banka hesaplarında yapılan tek bir hata, mal paylaşımının tamamını değiştirebilir.