Acquired Property, Claim for Participation, and Supreme Court Practice
1. Legal Property Regime and Fundamental Principles
In accordance with Article 202 of the Turkish Civil Code (TMK) No. 4721, unless another property regime is chosen by agreement between the spouses, the “regime of participation in acquired property” is applicable. Under this regime, both spouses have the right to claim assets acquired within the marital union. The essence of property sharing is the liquidation of assets acquired during the marriage. However, assets owned by spouses before marriage, as well as those acquired through inheritance (by succession) or gratuitous disposition, are considered “personal property” and are excluded from sharing (TMK Art. 218, 219, 220).
2. Time of Termination of the Property Regime and Conditions for Liquidation
The property regime ends as of the date the divorce case is filed (TCC art. 225/2). However, for a decision to be made regarding the liquidation of the property regime, the successful conclusion and finalization of the divorce case is a prerequisite. Before the divorce decision becomes final, the request for liquidation cannot be examined on its merits; in this case, courts usually make the outcome of the divorce case a preliminary issue or separate the case and await its finalization.
3. Rules to Be Applied Regarding Time
Due to legal changes in Turkey, a dual period distinction is made in property division:
Before 01.01.2002: In the period up to this date, the “separation of assets” regime is valid (TCC No. 743, art. 170). To claim rights over assets acquired during this period, the spouse must have made a monetary or financially measurable material contribution to the acquisition of the asset (Contribution Share Claim).
After 01.01.2002: As of this date, the “regime of participation in acquired property” is valid. For assets acquired during this period, without requiring proof of contribution, a right to half of the “surplus value” arises by law (Claim for Participation).
4. Types of Claims and Calculation Methods
Claim for Participation: Including added values and equalizations, it is the half of the “surplus value” remaining after deducting debts related to these assets from the total value of acquired property (TCC art. 231, 236/1).
Claim for Increased Value Share: In cases where one spouse contributes to the acquisition, improvement, or preservation of an asset belonging to the other, without receiving any or adequate consideration, it is the right to claim a share based on the increase in value at the time of liquidation (Turkish Civil Code art. 227).
Claim for Contribution Share: Especially during the period of separation of assets before 2002, it is the claim calculated by multiplying the spouse’s contribution to the acquisition of the asset, made through work or savings, by the market value of the asset at the date of the lawsuit.
5. Liquidation Procedure and Valuation
As a rule, in the liquidation of the matrimonial property regime, “in kind” (ownership of the asset) cannot be demanded; the right claimed is a “personal claim right”. The debtor spouse can pay the debt in kind or in money. In calculations, the condition of the asset at the moment the regime ended (date of divorce lawsuit) is taken as a basis, but the valuation is made based on the current (market) values “at the moment of liquidation” (closest to the date of decision). For assets acquired with a loan, the surplus value is determined by a calculation based on the ratio of installments paid during the marriage to the total loan amount.
6. Burden of Proof and Asset Concealment
Pursuant to Article 222 of the Turkish Civil Code, the spouse claiming ownership of an asset is obliged to prove it. Unless proven otherwise, all assets are considered acquired assets. Transfers made with the intent to reduce the other spouse’s share of participation (asset concealment) before a divorce lawsuit is filed, are included in the liquidation as if they existed at the moment the matrimonial property regime ended (Turkish Civil Code art. 229).
7. Consensual Divorce and Protocols
Spouses can agree on property division through a divorce settlement protocol. Phrases such as “property division has been made” or “the parties have no claims against each other” included in the protocol are binding if they contain a clear and definitive waiver. However, in accordance with the principle “there can be no waiver of a right not yet born,” the issue of whether a claim not yet arisen can be waived is evaluated in court decisions based on the scope of the protocol and the clarity of the declaration of intent.
8. Secondary Sources and Special Cases
Secondary Source Note: Some court decisions emphasize that payments or transfers made by family members (e.g., a sibling or father) may not be considered “donations” (personal property) on their own, and the intent to donate must be proven. If not proven, these assets can be included in the liquidation as acquired property.
Secondary Source Note: Although there are debates regarding the statute of limitations in property regime liquidation cases, the general tendency is towards applying the general 10-year statute of limitations.
Secondary Source Note: In cases where there is no provision regarding the property regime in the divorce protocol, liquidation can be requested with a separate lawsuit after the divorce becomes final. In such cases, expert examination, bank records, and land registry documents are essential for evidence gathering. A paper suggestion.
Boşanmada her mal otomatik olarak yarı yarıya mı paylaşılır?
Hayır. Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamında yalnızca evlilik süresince edinilen mallar tasfiyeye dahildir. Evlilikten önce sahip olunan mallar, miras yoluyla kazanılanlar ve bağışlar kişisel mal sayılır ve paylaşıma girmez. Bu ayrımın doğru yapılmaması ciddi hak kayıplarına yol açabilir.
2002 yılından önce evlenen eşler için mal paylaşımı nasıl yapılır?
01.01.2002 öncesi dönemde mal ayrılığı rejimi geçerlidir. Bu dönemde edinilen mallar için otomatik bir paylaşım yoktur. Hak iddia eden eşin, malın edinilmesine parasal veya para ile ölçülebilen somut katkısını ispatlaması gerekir (katkı payı alacağı). 2002 sonrası dönem için ise katkı ispatı aranmaksızın katılma alacağı doğar.
Eş boşanmadan önce mal kaçırırsa ne olur?
Boşanma davası açılmadan önce, diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla yapılan devirler, satışlar veya bağışlar, TMK m. 229 uyarınca mal kaçırma sayılır ve tasfiye anında mevcutmuş gibi hesaba katılır. Bu tür işlemler, çoğu zaman bilirkişi incelemesi ve banka–tapu kayıtlarıyla ortaya çıkarılır.
Anlaşmalı boşanma protokolünde “tarafların birbirinden mal talebi yoktur” denmesi bağlayıcı mıdır?
Evet, ancak ancak açık ve kesin bir irade beyanı varsa bağlayıcıdır. Yargıtay uygulamasına göre; protokolde yer alan bu tür ifadeler, tarafların mal rejimi tasfiyesinden açıkça feragat ettiğini gösteriyorsa sonradan mal paylaşımı davası açılamaz. Ancak protokol belirsizse veya sadece boşanmanın fer’ileri düzenlenmişse, boşanma kesinleştikten sonra ayrıca mal rejimi tasfiyesi davası açılabilir.
Krediyle alınan ev veya araç boşanmada nasıl paylaştırılır?
Krediyle alınan mallarda paylaşım, evlilik süresi içinde ödenen taksitlerin toplam krediye oranı esas alınarak yapılır.
Evlilikten önce ödenen taksitler → kişisel mal
Evlilik içinde ödenen taksitler → edinilmiş mal
Bu oran üzerinden malın tasfiye tarihindeki rayiç değeri esas alınarak katılma alacağı hesaplanır. En sık hata yapılan konulardan biridir.
Aileden gelen para (anne, baba, kardeş) kişisel mal sayılır mı?
Her zaman hayır. Aileden gelen paranın bağış (hibe) olduğunun ispatı gerekir. Yargıtay’a göre yalnızca “havale yapılmış olması” bağış için yeterli değildir. Bağış iradesi ispatlanamazsa, bu parayla alınan mal edinilmiş mal kabul edilerek tasfiyeye dahil edilebilir. Bu konu uygulamada ciddi uyuşmazlıklara yol açmaktadır.
Mal paylaşımı davası boşanma davasıyla birlikte mi açılmalı?
Hayır, zorunlu değildir. Mal rejimi tasfiyesi davası: Boşanma davasıyla birlikte açılabilir (çoğu zaman tefrik edilir), Ya da boşanma kararı kesinleştikten sonra ayrı bir dava olarak açılabilir. Uygulamada genellikle boşanma davası sonuçlandıktan sonra açılması tercih edilir. Zamanaşımı bakımından genel kabul, 10 yıllık sürenin uygulanması yönündedir.
Ev kimin üzerine kayıtlıysa mal paylaşımı ona mı aittir?
Hayır. Tapunun kimin adına kayıtlı olduğu tek başına belirleyici değildir. Mal, evlilik birliği içinde edinilmişse ve kişisel mal niteliği ispatlanamıyorsa, tapu kimin adına olursa olsun edinilmiş mal sayılır ve katılma alacağına konu olur.
Çalışmayan eş mal paylaşımında hak kaybına uğrar mı?
Hayır. Ev işleri, çocuk bakımı ve evlilik birliğine katkı emek katkısı olarak kabul edilir. Çalışmayan eşin gelir elde etmemesi, katılma alacağı hakkını ortadan kaldırmaz. Bu husus Yargıtay’ın yerleşik içtihadıdır.
Ziynet eşyaları mal paylaşımına dahil midir?
Genel kural olarak ziynet eşyaları kadının kişisel malıdır ve mal rejimi tasfiyesine dahil edilmez. Ancak ziynetlerin bozdurularak ev, araç gibi bir mal alımında kullanıldığı ispatlanırsa, bu durumda değer artış payı veya katkı payı alacağı gündeme gelebilir.
Şirket hisseleri boşanmada nasıl paylaştırılır?
Şirket hisseleri evlilik süresince edinilmişse edinilmiş mal sayılır. Ancak şirketin kendisi bölünmez; talep edilen hak parasal alacaktır. Hisse değerinin tespiti için çoğu zaman bilirkişi incelemesi yapılır.
Eşlerden biri üzerine kayıtlı banka hesabındaki para paylaşılır mı?
Evet, eğer para evlilik süresi içinde elde edilmiş gelirlerden oluşuyorsa edinilmiş maldır. Hesabın tek eş adına olması sonucu değiştirmez. Paranın kişisel mal olduğunu iddia eden eş, bunu ispatlamakla yükümlüdür.
Emekli ikramiyesi ve kıdem tazminatı paylaşılır mı?
Evlilik süresi içinde kazanılan kıdem tazminatı ve emekli ikramiyesi, evlilik süresine isabet eden kısmı oranında edinilmiş mal sayılır. Evlilik öncesi çalışmaya karşılık gelen kısım kişisel maldır.
Boşanma davası açıldıktan sonra alınan mallar paylaşıma girer mi?
Hayır. Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer. Bu tarihten sonra edinilen mallar kural olarak tasfiyeye dahil edilmez. Ancak mal kaçırma kastı varsa istisna uygulanabilir.
Araç satılmışsa mal paylaşımı talep edilebilir mi?
Evet. Mal tasfiye sırasında mevcut olmasa bile, elden çıkarılan malın tasfiye tarihindeki değeri esas alınarak katılma alacağı hesaplanır. Satış bedelinin düşük gösterilmesi hâlinde bilirkişi rayiç değer tespiti yapar.
Eş, mal paylaşımı davasında borçları düşebilir mi?
Evet. Edinilmiş mallara ilişkin mevcut borçlar, artık değer hesabında düşülür. Ancak kişisel borçlar (örneğin kumar borcu, kişisel kredi) tasfiyede dikkate alınmaz.
Why is Expert Lawyer Support Necessary?
Property regime liquidation cases are more technical and calculation-based disputes than divorce cases.
Incorrect period division, erroneous establishment of the distinction between personal property and acquired property, incorrect proportioning of assets acquired with credit, or a single statement in the protocol; can lead to a loss of rights worth hundreds of thousands of liras.
Specifically:
Pre-2002 and post-2002 distinction
Whether funds from family are a donation or a contribution
Proportioning of loan payments made during or before marriage
Issues such as waiver clauses in consensual divorce protocols require expertise and cannot be safely managed without closely following Supreme Court precedents. On the Anatolian Side of Istanbul, especially in Tuzla, Kartal, Pendik, and Maltepe; 2M Hukuk Law Office provides preventive consultancy, litigation strategy, and effective trial follow-up services in property division in divorce, participation claims, value appreciation shares, and contribution shares cases, based on Supreme Court practices.
