Deniz Sigortaları ve Gemi Sigorta Prim Uyuşmazlıkları

Marine Insurance and Ship Insurance Premium Disputes

1. Giriş ve Hukuki Çerçeve

1. Introduction and Legal Framework

Deniz ticaretinde gemilerin işletilmesi, taşınan yüklerin korunması ve üçüncü kişilere verilebilecek zararların teminat altına alınması amacıyla çeşitli deniz sigortası türleri uygulanmaktadır. Türk Ticaret Kanunu’nun deniz ticaretine ilişkin hükümleri ile uluslararası deniz sigortası uygulamaları çerçevesinde gemi sigortaları; tekne sigortası (Hull & Machinery), sorumluluk sigortaları (P&I), yük sigortası ve diğer özel sigorta türlerini kapsamaktadır. Bu sigorta ilişkilerinden doğan prim borçları ve teminat uyuşmazlıkları deniz ticaretinin en önemli hukuki ihtilaf alanlarından biridir.

In maritime trade, various types of marine insurance are applied to secure the operation of ships, protect transported cargo, and cover liabilities arising from damages to third parties. Within the framework of the Turkish Commercial Code and international marine insurance practices, ship insurance includes hull and machinery insurance, protection and indemnity (P&I) insurance, cargo insurance, and other specialized insurance types. Premium debts and coverage disputes arising from these insurance relationships constitute one of the most significant areas of legal conflict in maritime commerce.

Deniz sigortalarından doğan alacaklar, somut olayın niteliğine göre deniz alacağı kapsamında değerlendirilebilmekte ve geminin ihtiyati haczi dahil olmak üzere çeşitli hukuki koruma yollarına konu olabilmektedir. Bu nedenle sigorta sözleşmesinin niteliği, teminat kapsamı ve tarafların yükümlülükleri uyuşmazlığın çözümünde belirleyici rol oynamaktadır.

Claims arising from marine insurance may, depending on the nature of the case, qualify as maritime claims and may be subject to various legal remedies, including the arrest of ships. Therefore, the nature of the insurance contract, the scope of coverage, and the obligations of the parties play a decisive role in resolving disputes.

2. Deniz Sigortası Türleri ve Temel Özellikleri

2. Types of Marine Insurance and Their Main Characteristics

2.1 Tekne ve Makine Sigortası (Hull & Machinery Insurance)

Tekne sigortası, geminin gövdesi, makine ve ekipmanında meydana gelebilecek fiziksel zararları teminat altına alan mal sigortası niteliğindedir. Çatma, karaya oturma, yangın, makine arızası ve benzeri riskler bu sigorta kapsamında değerlendirilir.

Hull and machinery insurance is a type of property insurance covering physical damage to the ship’s hull, machinery, and equipment. Risks such as collision, grounding, fire, and machinery failure fall within this coverage.

Bu sigorta kapsamında prim borçlarının ödenmemesi teminatın askıya alınmasına veya sözleşmenin feshedilmesine yol açabilmektedir.

Failure to pay insurance premiums under this policy may result in suspension of coverage or termination of the contract.

2.2 Koruma ve Tazmin Sigortası (P&I Insurance)

P&I sigortası, donatanın üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu teminat altına alan sorumluluk sigortasıdır. Yük hasarı, çevre kirliliği, yolcu zararları, kurtarma masrafları ve mürettebat alacakları gibi riskleri kapsar.

Protection and indemnity insurance covers the shipowner’s liability toward third parties. It includes risks such as cargo damage, environmental pollution, passenger claims, salvage expenses, and crew claims.

Prim ödemelerinin yapılmaması halinde kulüp teminatı sona erebilir ve donatan ciddi sorumluluk riskleriyle karşı karşıya kalabilir.

Failure to pay premiums may terminate club coverage and expose the shipowner to significant liability risks.

2.3 Yük Sigortası (Cargo Insurance)

Yük sigortası, taşınan eşyanın deniz yolculuğu sırasında uğrayabileceği zararları teminat altına alır. Bu sigorta genellikle yük sahibi veya taşıtan tarafından yaptırılmaktadır.

Cargo insurance covers damage to goods during maritime transportation. It is typically obtained by the cargo owner or shipper.

Sigorta teminatının kapsamı, hasarın taşıma sürecinden mi yoksa yükün kendi niteliğinden mi kaynaklandığı konusunda uyuşmazlıklara yol açabilmektedir.

The scope of coverage often gives rise to disputes regarding whether the damage resulted from transportation or from the inherent nature of the cargo.

3. Gemi Sigorta Prim Uyuşmazlıklarının Türleri

3. Types of Ship Insurance Premium Disputes

Deniz sigortası ilişkilerinde ortaya çıkan uyuşmazlıklar genellikle sigorta priminin ödenmemesi, teminat kapsamı, sigortacının sorumluluğu ve rücu ilişkilerinden kaynaklanmaktadır.

Disputes in marine insurance relationships generally arise from non-payment of premiums, scope of coverage, insurer liability, and recourse claims.

Başlıca uyuşmazlık türleri şunlardır:

The main types of disputes include:

Sigorta prim borcunun ödenmemesi

Teminatın askıya alınması veya sona ermesi

Sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğünün kapsamı

Sigortacının rücu talepleri

Sigorta sözleşmesinin feshi

Sigorta teminatının kapsamına ilişkin yorum uyuşmazlıkları

Non-payment of insurance premiums; suspension or termination of coverage; scope of the insurer’s indemnity obligation; recourse claims of the insurer; termination of insurance contracts; and disputes regarding interpretation of policy coverage.

4. Sigorta Prim Borçlarının Hukuki Sonuçları

4. Legal Consequences of Insurance Premium Debts

Sigorta priminin ödenmemesi halinde sigortacının teminat verme borcu sona erebilir veya askıya alınabilir. Bu durum, geminin işletilmesi sırasında doğabilecek zararların doğrudan donatanın sorumluluğuna geçmesine neden olur.

Failure to pay insurance premiums may result in termination or suspension of the insurer’s obligation to provide coverage. This may lead to damages arising during ship operations becoming the direct responsibility of the shipowner.

Bazı durumlarda sigorta prim alacakları deniz alacağı niteliğinde kabul edilerek alacağın temini için gemi üzerinde ihtiyati haciz talep edilmesi mümkün olabilmektedir.

In certain cases, insurance premium claims may qualify as maritime claims, allowing the arrest of the vessel to secure the debt.

5. Sigorta Teminatı ve Sorumluluk Uyuşmazlıkları

5. Insurance Coverage and Liability Disputes

Deniz sigortası uyuşmazlıklarında en sık karşılaşılan sorunlardan biri hasarın poliçe teminatı kapsamında olup olmadığının belirlenmesidir. Sigorta poliçesinde yer alan istisna hükümleri, teminat limitleri ve kusur değerlendirmeleri uyuşmazlığın çözümünde önem taşır.

One of the most common issues in marine insurance disputes is determining whether the damage falls within policy coverage. Policy exclusions, coverage limits, and fault assessments are critical in resolving disputes.

Sigortacının sorumluluğu, sigorta ettirenin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve rizikonun gerçekleşme şekline göre belirlenmektedir.

The insurer’s liability is determined based on whether the insured fulfilled contractual obligations and the manner in which the risk occurred.

6. Deniz Sigortası Uyuşmazlıklarında Delil ve İspat

6. Evidence and Proof in Marine Insurance Disputes

Deniz sigortası uyuşmazlıklarında teknik deliller büyük önem taşımaktadır. Sörvey raporları, eksper incelemeleri, klas kayıtları, gemi jurnali, sigorta poliçesi ve ödeme kayıtları uyuşmazlığın çözümünde belirleyici rol oynar.

Technical evidence plays a crucial role in marine insurance disputes. Survey reports, expert examinations, classification records, ship logs, insurance policies, and payment records are decisive in resolving disputes.

Mahkemeler sigorta uyuşmazlıklarında özellikle teknik değerlendirmelere dayanan bilirkişi incelemelerine başvurmaktadır.

Courts frequently rely on expert examinations based on technical assessments in insurance disputes.

7. Deniz Sigortası Uyuşmazlıklarında Uzman Avukat Desteğinin Önemi

7. Importance of Expert Legal Assistance in Marine Insurance Disputes

Deniz sigortası uyuşmazlıkları teknik denizcilik bilgisi, uluslararası sigorta uygulamaları ve ticari risk analizini birlikte gerektiren karmaşık süreçlerdir. Sigorta sözleşmelerinin yorumlanması, sorumluluğun belirlenmesi ve alacakların tahsili uzmanlık gerektirir.

Marine insurance disputes are complex processes requiring technical maritime knowledge, international insurance practices, and commercial risk analysis. Interpretation of insurance contracts, determination of liability, and recovery of claims require specialized expertise.

Yanlış hukuki strateji ciddi ticari kayıplara ve yüksek tazminat sorumluluğuna yol açabilmektedir.

Incorrect legal strategies may result in significant commercial losses and substantial compensation liabilities.

2M Hukuk Avukatlık Bürosu ile Deniz Sigortası Sürecinin Güvenli Yönetimi

Secure Management of Marine Insurance Processes with 2M Law Office

2M Hukuk Avukatlık Bürosu; İstanbul, Tuzla, Pendik, Kartal ve Gebze başta olmak üzere deniz ticaretinin yoğun olduğu liman ve tersane bölgelerinde deniz sigortası uyuşmazlıkları, sigorta prim alacakları ve gemi ihtiyati haczi süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava temsil hizmeti sunmaktadır.

2M Law Office provides legal consultancy and litigation services in marine insurance disputes, insurance premium claims, and ship arrest proceedings, particularly in major maritime regions including Istanbul, Tuzla, Pendik, Kartal, and Gebze.

Uluslararası deniz ticareti uygulamalarına hâkim uzman kadromuz, yerli ve yabancı müvekkillere stratejik ve etkin hukuki çözümler sağlamaktadır.

Our team of experts with extensive knowledge of international maritime practices provides strategic and effective legal solutions for both domestic and international clients.