
Sözleşmenin sona erme anı geminin seyir haline denk gelirse, can ve gemi güvenliği nedeniyle özel bir kural devreye girer. Sözleşme bir süre daha devam etmiş sayılır.
Kısa Cevap
İş sözleşmesi gemi seyir halindeyken sona ererse, sözleşme geminin ilk limana varmasına ve güvenlik altına alınmasına kadar devam eder.
Seyir Halinde Sona Erme
Deniz İş Kanunu, sözleşmenin sona erme anının geminin seyir haline rastlaması durumunda özel bir koruma öngörür. Buna göre iş sözleşmesi gemi seyir halindeyken sona ererse, sözleşme geminin ilk limana varmasına ve emniyet altına alınmasına kadar uzamış sayılır.
Gerekçe Bu kural, seyir halindeki bir gemide mürettebatın aniden eksilmesinin yaratacağı can ve seyir güvenliği risklerini önlemeye yöneliktir. Gemi adamının görevi, güvenli bir limana ulaşılana kadar sürer.
Bu süre boyunca gemi adamının çalışması ve buna bağlı hakları devam eder. Ücret ve diğer hakların bu uzama süresi de gözetilerek hesaplanması gerekir.
Seyir Güvenliği Önceliklidir
Sözleşmenin sona ermesini gerektiren bir durum gemi seyir hâlindeyken ortaya çıksa bile, sözleşmenin sona ermesi geminin ilk varış limanına ulaşmasına ve geminin güvenliğinin sağlanmasına kadar ertelenir. Bunun nedeni açıktır: seyir sırasında gemiadamı sayısının aniden azalması, geminin ve gemideki herkesin güvenliğini tehlikeye atabilir.
Gemi adamının Hakları Korunur
Bu erteleme, gemi adamının bu süre içinde çalışmasının karşılıksız kaldığı anlamına gelmez; sözleşme fiilen sona erene kadar geçen sürenin ücreti ve diğer hakları saklıdır. Feshin hangi tarafça ve hangi sebeple yapıldığı, doğacak tazminat ve alacaklar bakımından ayrıca değerlendirilir.
Alacağın Tahsili: Arabuluculuk ve Dava Yolu
İşçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak ve tazminat talepleri için, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Gemi adamı alacakları da bu kapsamda değerlendirilir; arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamazsa son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılabilir. Alacağın güvence altına alınması için, geminin Türk limanlarında bulunduğu sırada gemi ihtiyati haczi yoluna gidilmesi de mümkündür. Bu, özellikle yabancı bayraklı veya el değiştirme riski bulunan gemilerde alacağın tahsilini güvenceye alır.
Yasal Dayanak
854 sayılı Deniz İş Kanunu m. 7/I (seyir halinde sona erme; ilk limana varış ve güvenlik). Madde numaraları 854 sayılı Kanun’un resmî tam metninden doğrulanmıştır; yayın/filing öncesi güncel mevzuat ve içtihat mevzuat.gov.tr üzerinden teyit edilmelidir.

İlgili Yazılarımız (Deniz Ticaret Hukuku)
- ⚓ Gemi İhtiyati Haczi: Deniz Alacaklarında En Etkili Hukuki Koruma Yolu
- ⚓ Gemi İhtiyati Haczi Talep Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
S: Seyir halinde sözleşme ne zaman biter?
C: Sözleşme, geminin ilk limana varmasına ve güvenlik altına alınmasına kadar devam eder.
S: Neden bu kural var?
C: Seyir halinde mürettebatın eksilmesinin can ve seyir güvenliği riskini önlemek için.
S: Bu sürede haklar devam eder mi?
C: Evet. Uzama süresi boyunca gemiadamının çalışması ve hakları devam eder.
S: Ücret nasıl hesaplanır?
C: Ücret ve diğer haklar, bu uzama süresi de gözetilerek hesaplanır.
S: Seyir hâlinde sözleşme hemen biter mi?
C: Hayır. Sona erme, geminin ilk varış limanına ulaşması ve güvenliğin sağlanmasına kadar ertelenir; bu süredeki ücret ve haklar saklıdır.
Neden Uzman Avukat Desteği Gereklidir?
854 sayılı Deniz İş Kanunu; gemi adamının çalışma süresi, fazla mesai, hafta tatili, yıllık izin, kıdem ve ihbar tazminatı ile fesih usulü bakımından genel 4857 sayılı İş Kanunu’ndan ayrılan kendine özgü kurallar içerir. Geminin seferde olması, ücretin sabit olmaması veya sözleşmenin belirli bir sefer için yapılması gibi durumlar hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle alacağın doğru nitelendirilmesi ve süresinde talep edilmesi için uzman desteği belirleyicidir.
2M Hukuk Avukatlık Ofisi, deniz iş hukuku ve gemi adamı alacakları konusunda; ücret ve fazla mesai alacaklarından kıdem/ihbar tazminatına, gerektiğinde gemi ihtiyati haczi yoluyla alacağın teminat altına alınmasına kadar İstanbul, Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe ve Gebze başta olmak üzere uçtan uca hukuki destek sunar.
2M Hukuk Avukatlık Ofisiİstanbul Gemi Adamı AvukatıTuzla Gemi Adamı Avukatıİstanbul Deniz Ticaret Hukuku AvukatıTuzla Deniz Ticaret Avukatı
Kaynak ve doğrulama: T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Deniz İş Kanunu Sıkça Sorulan Sorular · 854 sayılı Deniz İş Kanunu tam metni: mevzuat.gov.tr.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlıkta hukuki görüş yerine geçmez.


