Riskli yapı tespitine kimler itiraz edebilir? Malik, kanuni temsilci ve mirasçıların hakkı; kiracı, ipotek ve intifa hakkı sahiplerinin durumu.

Riskli yapı tespitine itiraz hakkı herkese tanınmış değildir. Uygulamada kiracılar, ipotekli alacaklılar veya intifa hakkı sahipleri de itiraz etmek isteyebilir; ancak mevzuat, itiraz hakkını belirli kişilere özgülemiştir. Kimin itiraz edebileceğini bilmek, hem gereksiz başvuruların reddedilmesini önler hem de hak sahibinin doğru yolu izlemesini sağlar. Bu yazıda riskli yapı tespitine kimlerin itiraz edebileceğini ele alıyoruz.

İtiraz Hakkı Malik, Kanuni Temsilci ve Mirasçıya Aittir

Mevzuat, itiraz hakkını yapı malikine ve onun yerine geçen kişilere tanımıştır. Riskli yapı tespitine karşı, yapı malikleri veya kanunî temsilcilerince itiraz edilebilir (6306 sayılı Kanun m. 3/1; Uygulama Yönetmeliği m. 7/5). İtirazın süresi içinde ve yapı malikince yapılıp yapılmadığı kontrol edilir; malikin vefat etmiş olması halinde itiraz mirasçılarınca yapılabilir, malik veya mirasçıları dışındaki kişilerce yapılan itirazlar işleme alınmaz (Uygulama Yönetmeliği m. 7/5). Dolayısıyla itiraz hakkı; malik, kanuni temsilci ve (malikin vefatı halinde) mirasçılarla sınırlıdır.

Kiracı İtiraz Edebilir mi?

Kiracıların idari itiraz hakkı bulunmamaktadır. İtiraz hakkı yapı malikine ve kanuni temsilcisine özgülendiğinden, kiracı sıfatı tek başına itiraz hakkı vermez. Bununla birlikte kiracılar, kentsel dönüşüm sürecinde kira yardımı ve diğer desteklerden yararlanabilir; ayrıca menfaatleri doğrudan etkilenen kiracıların idari yargı yoluna başvurma imkânı ayrı bir hukuki tartışma konusudur ve somut olaya göre değerlendirilmelidir. Tapu kaydındaki hak ve şerhlerin sürece etkisi konusunda ipotekli veya hacizli dairenin kentsel dönüşüme etkisi yazısı incelenebilir.

İpotek, İntifa ve Haciz Sahipleri İtiraz Edebilir mi?

Sınırlı ayni hak sahiplerinin de idari itiraz hakkı bulunmamaktadır. İtiraz hakkı yalnızca yapı malikine veya kanuni temsilcisine ait olduğundan; ipotek hakkı sahibi, intifa veya oturma hakkı sahibi ya da lehine haciz veya ihtiyati tedbir şerhi konulan kişilerin riskli yapı tespitine itiraz hakkı yoktur. Bu kişiler süreçten etkilenseler de, riskli yapı tespitine itiraz mekanizmasının dışındadır. Ancak alacaklı banka veya ipotek sahibinin alacağı, dönüşüm sürecinde satış bedeli üzerinden korunur; bu yönüyle riskli yapı tespitine itiraz hakkının bulunmaması, bu kişilerin mali haklarının tümüyle korumasız olduğu anlamına gelmez.

Tek Malik İtiraz Edebilir mi?

Evet. Tıpkı tespit talebinde olduğu gibi, itiraz hakkının kullanımı için de tüm maliklerin birlikte hareket etmesi gerekmez; maliklerden her biri kendi adına itiraz edebilir. Bu nedenle binadaki diğer malikler itiraz etmese dahi, bir malik kendi başına süresi içinde itirazda bulunabilir. Sürecin bütünü için kentsel dönüşüm sürecinin genel çerçevesi incelenebilir. Mevzuatın güncel metni için Mevzuat Bilgi Sistemi takip edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Riskli yapı tespitine kimler itiraz edebilir? Yapı malikleri, kanunî temsilcileri ve malikin vefatı halinde mirasçıları itiraz edebilir (6306 sayılı Kanun m. 3/1; Uygulama Yönetmeliği m. 7/5).

Kiracı riskli yapı tespitine itiraz edebilir mi? Kiracının idari itiraz hakkı yoktur; ancak kira yardımı ve diğer desteklerden yararlanabilir, menfaati etkilenen kiracının yargı yoluna başvurması ayrıca değerlendirilir.

İpotek veya intifa hakkı sahibi itiraz edebilir mi? Hayır. İpotek, intifa, oturma hakkı sahipleri ile lehine haciz/tedbir şerhi olanların itiraz hakkı bulunmamaktadır; itiraz hakkı malike aittir.

Tek malik tek başına itiraz edebilir mi? Evet. Maliklerden her biri kendi adına süresi içinde itirazda bulunabilir (Uygulama Yönetmeliği m. 7/5).

Neden Uzman Avukat Desteği Gereklidir?

İtiraz hakkının kime ait olduğunun doğru belirlenmesi, başvurunun usulden reddedilmesini önler ve hak sahibinin doğru yolu izlemesini sağlar. Özellikle kiracı, ipotekli alacaklı veya intifa hakkı sahibi gibi süreçten etkilenen ancak itiraz hakkı bulunmayan kişiler için izlenecek alternatif hukuki yolların belirlenmesi teknik bir değerlendirme gerektirir. Kentsel dönüşüm; idare hukuku, gayrimenkul hukuku ve sözleşme hukukunun kesiştiği, tek bir usul hatasının dahi büyük hak kayıplarına yol açabildiği çok katmanlı bir süreçtir. Bu nedenle hak sahipliği değerlendirmesinin alanında uzman bir avukatla yapılması büyük önem taşır.

2M Hukuk Avukatlık Bürosu olarak Türkiye genelinde ve kentsel dönüşümün en yoğun yaşandığı İstanbul başta olmak üzere; İstanbul’un öncelikli dönüşüm ilçeleri Tuzla, Pendik, Kartal, Maltepe, Ümraniye, Ataşehir, Kadıköy, Sancaktepe ve Küçükçekmece ile Kocaeli’nin Gebze ve Darıca bölgelerinde hizmet veriyoruz. İstanbul kentsel dönüşüm avukatı ve Tuzla kentsel dönüşüm avukatı olarak riskli yapı tespiti ve itiraz süreçlerinde hak sahiplerine hukuki destek sunuyoruz.